FLASH
Shkruar nga Arbër Agalliu
L'insoddisfazione nei confronti della classe politica, la sfiducia nei partiti tradizionali e la richiesta di una nuova alternativa hanno portato a numerosi paragoni tra le proteste odierne in Albania e le condizioni che hanno favorito la nascita del Movimento 5 Stelle in Italia. Ma la protesta albanese riuscirà a generare una forza politica simile, o il suo ruolo rimarrà principalmente civico e di pressione sul sistema esistente?
Le recenti proteste in Albania hanno suscitato numerosi paragoni con l'ascesa dei movimenti anti-establishment in altri Paesi, in particolare con il Movimento 5 Stelle in Italia. Il paragone è interessante perché in entrambi i casi si riscontra un elemento comune: la perdita di fiducia nei partiti tradizionali e la sensazione che governo e opposizione rappresentino parti dello stesso sistema politico.
In Italia, il Movimento Cinque Stelle non è nato per caso. È stato il prodotto di una lunga crisi di rappresentanza, in cui una porzione sempre più ampia di cittadini non si sentiva più rappresentata né dalla destra tradizionale né dalla sinistra tradizionale.
Dopo gli scandali di corruzione, la trasformazione dei partiti in strutture sempre più centralizzate e il loro allontanamento dai problemi reali dei cittadini, si è creato lo spazio per una nuova forza politica che prometteva di sfidare l'establishment.
Anche in Albania, le proteste attuali sembrano andare oltre l'opposizione a un progetto specifico o a una decisione governativa. Riflettono una più profonda insoddisfazione per il funzionamento del sistema politico nel suo complesso.
Gli slogan che attaccano sia il governo che l'opposizione dimostrano che la rabbia non è diretta solo contro il governo in carica, ma contro l'intera classe politica. Questo è forse il punto di maggiore analogia con l'Italia degli anni precedenti l'ascesa del Movimento 5 Stelle.
Tuttavia, è qui che iniziano le differenze. La storia dimostra che le proteste raramente producono direttamente partiti politici. Possono creare pressione, rafforzare la coscienza civica, cambiare il dibattito pubblico e indebolire gli attori esistenti, ma non necessariamente costruire nuove alternative.
La piazza può unire le persone contro qualcosa, ma è molto più difficile unirle attorno a un progetto comune. Il Movimento Cinque Stelle ebbe successo non solo perché incanalò la rabbia popolare, ma perché riuscì a organizzarla.
Aveva un leader carismatico, Beppe Grillo, uno stratega politico come Gianroberto Casaleggio, un'identità chiara, un linguaggio comprensibile al pubblico e una rete organizzativa che spaziava dalle comunità online alle elezioni locali.
Zemërimi u shndërrua në identitet, identiteti në votë dhe vota në pushtet. Në Shqipëri për momentin, duket se jemi ende në fazën e parë të këtij procesi. Protesta ka simbolikën e saj, energjinë e saj dhe një mesazh të qartë kundër mënyrës aktuale të qeverisjes.
Ajo ka arritur të krijojë një ndjenjë identiteti kolektiv mes qytetarëve që ndihen të përjashtuar nga vendimmarrja. Por ende mungojnë elementët që do ta kthenin këtë energji në një alternativë politike të organizuar: një lidership i njohur, një program minimal, një strukturë funksionale dhe një strategji elektorale.
Kjo nuk është domosdoshmërisht një dobësi. Jo çdo protestë duhet të shndërrohet në parti. Në shumë raste, roli i saj kryesor është të kujtojë klasën politike se shoqëria ekziston dhe se qytetarët nuk janë thjesht spektatorë.
Në demokraci, protestat janë një tregues vitaliteti. Një shoqëri që proteston është një shoqëri që ende beson se mund të ndikojë në të ardhmen e saj. Megjithatë, protestat kanë edhe kufijtë e tyre.
Është relativisht e lehtë të bashkohesh kundër korrupsionit, kundër oligarkëve, kundër projekteve të paqarta ose kundër një klase politike të perceptuar si e mbyllur në vetvete. Më e vështirë është t’u përgjigjesh pyetjeve themelore: Cila është alternativa? Kush do
ta drejtojë atë? Cili është programi? Çfarë modeli zhvillimi propozohet? Si do të funksionojë shteti?
Pa përgjigje ndaj këtyre pyetjeve, energjia e protestës rrezikon të mbetet vetëm një shpërthim pakënaqësie. Përvoja italiane ofron edhe një paralajmërim të rëndësishëm. Lëvizja Pesë Yjet lindi si forcë kundër partive tradicionale, por sapo hyri në institucione u përball me kufizimet e qeverisjes.
Ajo që nisi si një lëvizje anti-sistem, u detyrua të bëhej pjesë e sistemit. Premtimet radikale u moderuan dhe kompromiset u bënë të pashmangshme. Fenomeni nuk është unik për Italinë. E njëjta gjë ka ndodhur me shumë lëvizje të tjera proteste në Evropë, nga Greqia në Spanjë.
Qeverisja kërkon vendime, negociata dhe përgjegjësi që janë shumë të ndryshme nga dinamika e protestës. Në rastin e Shqipërisë, sfida është edhe më komplekse për shkak të kontekstit ndërkombëtar.
Vendi është i lidhur ngushtë me procesin e integrimit europian, me NATO-n, me institucionet financiare ndërkombëtare dhe me një sërë reformash strategjike. Kjo do të thotë se hapësira për një forcë vërtet anti-sistem është më e kufizuar sesa mund të duket në retorikën e sheshit.
Çdo aktor që synon të qeverisë duhet të operojë brenda këtyre realiteteve. Prandaj, ndoshta nuk është e saktë të thuhet se në Shqipëri po lind një “Lëvizje Pesë Yjet” e re. Më shumë duket se vendi po kalon një moment para-politik, një fazë në të cilën një pjesë e shoqërisë zbulon se nuk ndihet më e përfaqësuar nga aktorët ekzistues dhe kërkon forma të reja shprehjeje politike. Ky është një moment i rëndësishëm, sepse shpeshherë nga këto periudha lindin transformime të mëdha politike.
La questione fondamentale non è se le proteste daranno vita a un nuovo partito, ma se riusciranno a produrre conseguenze politiche a lungo termine. Queste conseguenze potrebbero manifestarsi nelle future elezioni, nella crescita o nell'indebolimento dei partiti minori, nel cambiamento del rapporto tra cittadini e governo, o nella creazione di una cultura più forte di partecipazione civica.
Una cosa sembra certa: le proteste non passeranno inosservate. Anche quando non producono nuovi leader o nuovi partiti, cambiano il modo in cui i cittadini percepiscono la politica e il modo in cui la politica è costretta a percepire i cittadini.
In questo senso, il loro impatto può essere ben maggiore del risultato immediato che perseguono. Ed è proprio questa l'importanza del momento che l'Albania sta vivendo oggi .
Nota: Arbër Agalliu, analista e commentatore di questioni politiche e sociali nei Balcani e in Italia.
Nese duam qe protesta te vazhdoj te arrij qellimet e saj, duhet qe kjo energji te menaxhohet me mire. Duhet patjeter nje perfaqesi me njerez te besueshem patriot intelektuale me kontribute dhe integritet. Vetem keshtu rritet besueshmeria. Behet serioze merr drejtim. Pakenaqesia ketu ka arritir kulmin. Te gjithe ne shesh ta rrezojme e shporrim qelbesiren. Kjo eshte. Pa frike pa komplekse. Po luftojme me nje te keqe te madhe qe e ka kap kete vend per gryke. Kemi te bejme me nje hajdut psikopat trafikant te korruptuar. MJAFT
Kur populli ngrihet tiranet lebetiten, ngrehuni e bjeruni... Problemi eshte se gjithnjen kur populli nuk duron me dalin t'i udheheqin oportuniste qe ruajne momentin. Del ndonje Ahmet Zogoll, Enver Hoxhe, ndonje Sali Berisha, Edi Rama pizevenge te ndyre. Ku jane avoqetet e politiqent e nuk ndihen, ku jane? Jo po gjeopolitika, e Shqiperise i lepihen te gjithe te medhenjte e te fortet se ka rendesi strategjike. Ku jane keta patliote te shqual qe rrine urte si muter te dhjere. Kemi nje dekade qe degjojme SPAK, SPAK, SPAK, sa, na eshte care daullja e veshit. Jo po e ka sjelle Amelika te na pastroje pisllekun e Amelika na perlan troje prona qe ndoshta nuk e dime qe na e kane perlare tere token me gjithe varret e atyre qe na dhane jeten. Te gjithe qurrashet me pampersa gerthasin me dreqin flamengo e i mirepresin investitoret e huaj. Ka ikur gjysma e popullates e eshte krijuar gjenerata e re ne dhe te huaj, sidomos ne EU e USA. Ata jane e duhet te jene prioriteti i investimeve. Gjeja me e thjeshte eshte kush investon mendon si te fitoje e shtoje parane ne banke edhe kur fle gjume. Pse te mos investojne Shqiptaret e damkosur si mafioze, nga shteti yne i shitur? Pse te mos i trashet palla Shqiptarit e te behet dhender i Shqiptares por te vijne muter nge e gjithe bota e piset qe do na zhdukin si entitet? Pse nuk ndihet ai Trapi qe po e pe me inat e ia thua troc te verteten nuk le gure pa levizur per te rrezuar nga kali? Dhjeramane pushter qe pispilloseni si grate ,ish pabreksa me tre kurora ne nje hyrje 2 1, tani jetoni ne vila 2-3 kateshe me pishina. Pse more te pacipe e jevgjoset ate popull krenar, pse?