FLASH
Shkruar nga Arbana Xharra
Il dibattito sullo sviluppo della costa meridionale albanese si muove tra la tutela ambientale e il timore degli investimenti stranieri. In questo scontro di narrazioni, il rischio è che il controllo istituzionale venga sostituito dalla polarizzazione ideologica, compromettendo le reali opportunità economiche per il Paese.
L'attuale controversia relativa a un progetto di sviluppo turistico di lusso sulla costa meridionale dell'Albania è stata ampiamente descritta come una battaglia tra sviluppo economico e tutela ambientale.
I critici mettono in guardia contro i danni a un ecosistema delicato nei pressi dell'area protetta di Vjosa-Nartë. I sostenitori, invece, affermano che il progetto potrebbe portare posti di lavoro, investimenti e maggiore visibilità internazionale a una delle destinazioni turistiche più promettenti d'Europa.
Le problematiche ambientali meritano seria considerazione. Qualsiasi progetto che interessi aree protette dovrebbe essere soggetto a rigorose valutazioni ambientali, a una supervisione trasparente e a elevati standard di sostenibilità.
La bellezza naturale dell'Albania rimane una delle sue maggiori risorse e la sua tutela è una questione di interesse nazionale. Tuttavia, le recenti proteste suggeriscono che dietro a tutto ciò potrebbe esserci qualcosa di più del semplice attivismo ambientalista.
Le fotografie emerse dalle manifestazioni contengono messaggi che vanno oltre le preoccupazioni relative alle zone umide, alla biodiversità o allo sviluppo sostenibile. Alcuni striscioni raffigurano una presunta "colonizzazione" dell'Albania da parte di investitori stranieri, accompagnati da immagini che mettono in guardia dalla perdita di territorio e di identità nazionale.
Questa retorica richiede seria attenzione.
Opporsi a un progetto per motivi ambientali è legittimo. È altrettanto legittimo contestare le decisioni governative in materia di pianificazione urbana, permessi o strategie di sviluppo. Ma presentare un investimento proposto come parte di un ipotetico progetto di colonizzazione rappresenta un cambiamento fondamentale nel dibattito pubblico.
Ciò riflette una più ampia narrativa politica che sta emergendo in alcune parti d'Europa e dei Balcani, dove gli investimenti stranieri sono spesso interpretati non come un'opportunità economica, bensì come una minaccia alla sovranità e all'identità.
Il risultato è un dibattito che, anziché concentrarsi sull'impatto ambientale e sui benefici economici, rischia di degenerare in scontri ideologici e culturali. Come giornalista che si occupa di sviluppi politici nei Balcani da decenni, ho notato che i grandi investimenti in questa regione raramente vengono considerati in termini puramente economici.
Le infrastrutture strategiche, i porti, gli aeroporti, l'energia e il turismo spesso assumono una dimensione politica e geostrategica. Nel mondo odierno, la sicurezza economica è diventata parte integrante della sicurezza nazionale.
Shtetet konkurrojnë jo vetëm përmes diplomacisë dhe fuqisë politike, por edhe përmes aftësisë për të tërhequr investime dhe partneritete strategjike. Ky realitet është veçanërisht i dukshëm në Ballkan, ku ekonomia dhe gjeopolitika janë historikisht të ndërthurura.
Investim nga kush?
Gjatë dekadës së fundit, Shqipëria është kthyer në një nga destinacionet turistike me rritjen më të shpejtë në Mesdhe. Vijat bregdetare, natyra dhe potenciali i pashfrytëzuar e kanë bërë vendin gjithnjë e më tërheqës për investime ndërkombëtare.
Pyetja nuk është nëse Shqipëria do të tërheqë investime, por çfarë lloj investimesh, nga kush dhe me çfarë kushtesh. Këtu debati merr peshë të veçantë.
Një pjesë e kundërshtimeve ndaj projektit, duket se burojnë jo vetëm nga shqetësimet mjedisore, por edhe nga korniza më të gjera ideologjike, ku investimet e mëdha shihen përmes lentes së kolonializmit dhe shfrytëzimit.
Në raste të tilla, çdo projekt madhor trajtohet si i dyshimtë në vetvete. Në disa protesta, retorika është zhvendosur drejt narrativave që përqendrohen te Izraeli dhe ndikimi i supozuar i tij, në vend që të mbeten te çështjet mjedisore. Kjo ngre pyetje mbi drejtimin e debatit publik.
Një çështje, shumë axhenda
Shqipëria ka mbajtur marrëdhënie të forta me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin. Historia e mbrojtjes së hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore mbetet pjesë e identitetit kombëtar dhe një simbol i tolerancës shqiptare.
Në këtë kontekst, narrativat që e paraqesin përfshirjen e huaj si kolonizim, përbëjnë një shkëputje nga kjo trashëgimi. Po ashtu, është me rëndësi të kuptohet pse një projekt turistik lidhet në disa raste me frikën e zëvendësimit demografik apo dominimit të huaj.
Këto narrativa shpesh i afrohen më shumë diskursit politik të polarizuar sesa debatit teknik për mjedisin. Kjo nuk nënkupton se të gjithë protestuesit ndajnë të njëjtat pikëpamje, dhe as se shqetësimet mjedisore nuk janë të sinqerta.
Por sugjeron se mbi një çështje të vetme mund të konvergojnë axhenda të ndryshme. Shqipëria përballet sot me sfidën e ruajtjes së mjedisit dhe njëkohësisht të nxitjes së rritjes ekonomike. Këto dy objektiva nuk janë domosdoshmërisht në konflikt, por kërkojnë institucione të forta, transparencë dhe debat të bazuar në fakte.
Shqyrtimi nuk duhet të kthehet në një pengesë
Çdo projekt duhet të kalojë përmes vlerësimeve të plota dhe transparente. Por shqyrtimi nuk duhet të zëvendësohet nga bllokimi sistematik apo nga narrativat e frikës që e paraqesin çdo investim si kërcënim.
Vendet përparojnë kur krijojnë rregulla të qarta dhe siguri institucionale, jo kur largojnë kapitalin dhe investimet. Rreziku nuk është se Shqipëria do të tërheqë shumë investime, por se mund të humbasë mundësi që nuk rikthehen më kurrë.
Debati mbi bregdetin duhet të mbetet i bazuar në fakte, prova dhe interes publik, jo në spekulime apo frikëra ideologjike. Sfida reale është të ruhet mjedisi pa mbyllur derën për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik.
Le decisioni odierne determineranno non solo il futuro della costa, ma anche la traiettoria a lungo termine dell'economia albanese. / Opuscolo di "Emerging Europe"
Konfuci thotë guximi është të mos heshtësh kur ke diçka për të thënë dhe të heshtësh kur ske asgjë për të thënë.
O Xhara , aty kemi faktin, e ti na ben didaktike.Futja kot. Shkrove dhe ti , po ca shkrove.