Gli sviluppi internazionali e le incertezze sul coinvolgimento degli Stati Uniti stanno alimentando nuove discussioni sulla direzione strategica della sicurezza dell'isola...
Durante il fine settimana della festività di Qingming a Taiwan, mentre le famiglie pulivano le tombe dei loro antenati e si riunivano per i pasti, è tornato alla ribalta un dibattito ricorrente: questa democrazia insulare dovrebbe fare maggiore affidamento sugli Stati Uniti per la propria sicurezza, o cercare di ridurre le tensioni dialogando con la Cina?
Per alcuni, la guerra in Iran ha sollevato interrogativi urgenti su quanta attenzione gli Stati Uniti possano effettivamente dedicare a fronteggiare contemporaneamente molteplici crisi. I ritardi nelle consegne di armi, la diminuzione delle scorte militari e l'approccio pragmatico del presidente Donald Trump nei confronti di alleati e partner non fanno che alimentare questi dubbi.
Questo dibattito si intensifica questa settimana, in concomitanza con la visita di sei giorni in Cina di Cheng Li-wun, l'influente presidente del principale partito di opposizione di Taiwan, il Kuomintang (KMT), che potrebbe includere un incontro cruciale con il leader Xi Jinping a Pechino.
Se Cheng incontrasse Xi, che l'ha invitata in qualità di capo del Partito Comunista Cinese, si tratterebbe del primo incontro formale tra un presidente del Kuomintang in carica e il leader supremo cinese in un decennio. L'incontro precederebbe inoltre il vertice tra Trump e Xi a maggio, dove si prevede che Taiwan sarà uno dei temi principali.
Cheng ha presentato la sua visita come una missione di pace, affermando che si tratta di un primo passo per ridurre le tensioni tra Taipei e Pechino, che ha promesso di assumere un giorno il controllo di Taiwan, anche con la forza se necessario.
"Nello stretto la guerra non è predeterminata", ha affermato Cheng, aggiungendo: "Ci auguriamo che questa visita porti le relazioni tra le due sponde dello stretto a una primavera serena e pacifica".
La sua visita giunge in un momento di crescente pressione su Taiwan da parte di Washington e Pechino. Lo stesso giorno in cui la Cina ha reso pubblico l'invito a Cheng, un gruppo di senatori statunitensi di entrambi i partiti è arrivato a Taipei per sollecitare i legislatori taiwanesi ad approvare il piano di difesa da 40 miliardi di dollari del presidente Lai Ching-te, ribadendo il messaggio dell'amministrazione Trump secondo cui la pace si raggiunge attraverso la forza.
"È fondamentale che tutte le parti a Taiwan collaborino per promuovere un consistente aumento delle spese per la difesa", ha dichiarato la senatrice Jeanne Shaheen.
Il senatore John Curtis ha affermato di dover dimostrare ai suoi colleghi che Taiwan sta facendo la sua parte. La visita di Cheng avviene inoltre in un momento in cui la guerra in Iran sta cambiando il modo in cui si discute della sicurezza di Taiwan.
Una prolungata campagna militare statunitense in Medio Oriente potrebbe "ridurre la pressione che la Cina probabilmente subirà nell'Indo-Pacifico", poiché Washington distoglierebbe attenzione, risorse e munizioni verso un altro conflitto, ha dichiarato alla CNN William Yang, analista senior dell'International Crisis Group.
Kjo, nga ana tjetër, mund ta lërë Tajvanin më të ekspozuar ndaj presionit të vazhdueshëm ushtarak dhe politik nga Pekini.
Armët amerikane apo miqësia kineze?
Tajvani tashmë ka angazhuar dhjetëra miliarda dollarë për sisteme armësh amerikane, përfshirë avionë luftarakë dhe raketa. Disa prej këtyre sistemeve janë miratuar vite më parë, por ende nuk janë dorëzuar. Ky vonim është bërë një argument kryesor për ligjvënësit e opozitës, të cilët pyesin pse po shtyhen shpenzime të reja para se të mbërrijnë porositë ekzistuese.
Mosmarrëveshja ka bllokuar planin e mbrojtjes së presidentit Lai në një parlament të kontrolluar nga opozita. Ajo ka zbuluar gjithashtu ndarje brenda vetë KMT-së. Disa figura të partisë mbështesin rritjen e shpenzimeve për të qetësuar Uashingtonin. Të tjerë kërkojnë një paketë më të vogël me më shumë transparencë dhe mbikëqyrje, duke paralajmëruar kundër lidhjes së tepërt me pritshmëritë amerikane pa garanci më të qarta.
“Vendosja përballë e senatorëve amerikanë dhe udhëtimit të ardhshëm në Kinë tregon qartë se si dy partitë kryesore politike po përpiqen të shesin mesazhin e tyre,” tha Lev Nachman, profesor i shkencave politike në Universitetin Kombëtar të Tajvanit.
Sipas tij, për Partinë Demokratike Progresiste (DPP) në pushtet, siguria vjen nga forcimi i lidhjeve me SHBA dhe investimi në parandalim ushtarak. Për KMT-në, argumenti është se ulja e tensioneve me Kinën zvogëlon rrezikun që ky parandalim të vihet në provë.
Asnjëra palë nuk propozon shkëputje nga ndonjëra fuqi. Mosmarrëveshja lidhet me atë se cilës marrëdhënie duhet t’i jepet përparësi.

Qasja e Pekinit shkon përtej retorikës
Avionët ushtarakë dhe anijet luftarake operojnë pranë Tajvanit pothuajse çdo ditë, si pjesë e një përpjekjeje të vazhdueshme për të ushtruar presion dhe për të testuar reagimet. Zyrtarët tajvanezë thonë gjithashtu se Kina po përpiqet të ndikojë opinionin publik në ishull, duke përhapur dezinformim dhe duke thelluar ndarjet politike.
Në të njëjtën kohë, Pekini refuzon të angazhohet me partinë në pushtet në Tajvan, e cila ka fituar presidencën në tre zgjedhje radhazi.
Kjo ndodh sepse DPP refuzon pretendimin sovran të Kinës mbi Tajvanin dhe nuk pranon “konsensusin e vitit 1992”, një kornizë sipas së cilës të dyja palët pranojnë ekzistencën e “një Kine”, por me interpretime të ndryshme. Si rezultat, komunikimi i drejtpërdrejtë në nivelet më të larta është ndërprerë.
KMT, e cila qeverisi gjithë Kinën përpara se të tërhiqej në Tajvan në vitin 1949 pas humbjes nga forcat komuniste, mban një qëndrim ndryshe. Ajo e pranon konsensusin e vitit 1992 si bazë për dialog, çka u mundëson drejtuesve të saj të takohen ende me zyrtarë kinezë.
Për Pekinin, kjo dallim i lejon Kinës të ruajë ndikimin në politikën e Tajvanit duke izoluar qeverinë e zgjedhur.
Ky realitet nuk u shpëton votuesve. Për shumë prej tyre, veçanërisht të rinjtë, premtimet e Pekinit kanë pak besueshmëri, sidomos pas goditjes ndaj autonomisë së Hong Kongut. Identifikimi si tajvanez, në vend të kinez, është forcuar vitet e fundit.
“Tajvani i do të gjitha”
Për shumë në Tajvan, duket sikur ishulli po tërhiqet në drejtime të kundërta.
Shumica e tajvanezëve ndihen krenarë për arritjet e shoqërisë së tyre në një periudhë relativisht të shkurtër. Ishulli zhvilloi zgjedhjet e para demokratike në fillim të viteve 1990, pas dekadash nën ligj ushtarak nga KMT. Sot, ai prodhon pothuajse të gjithë gjysmëpërçuesit më të avancuar në botë, duke pasur një rol kyç në ekonominë globale.
Por ky sukses sjell edhe presion të madh. Tajvani ndodhet në atë që strategët ushtarakë e quajnë “zinxhiri i parë i ishujve”, një vijë territoriale nga Japonia përmes Tajvanit deri në Filipine, që shihet si linjë kritike kontrolli në Paqësorin perëndimor.
Për Kinën, marrja e Tajvanit do të thyejë këtë barrierë dhe do të zgjerojë ndikimin e saj ushtarak. Për SHBA dhe aleatët e saj, mbajtja e Tajvanit jashtë kontrollit të Pekinit është thelbësore për balancën aktuale të fuqisë në rajon.
Opinioni publik në Tajvan pasqyron këtë tension. Mbështetja për bashkim me Kinën mbetet e ulët. Shumica preferon ruajtjen e status quo-së dhe shmangien e konfliktit.
Që nga marrja e drejtimit të KMT-së vitin e kaluar, Cheng ka tentuar ta paraqesë qasjen e partisë si pragmatike. Ajo ka argumentuar se Tajvani nuk duhet të shtyhet drejt përballjes.
Ajo ka refuzuar gjithashtu idenë se Tajvani duhet të zgjedhë mes SHBA-së dhe Kinës.
“Fëmijët e vegjël zgjedhin”, tha ajo së fundmi, duke shtuar “Tajvani i do të gjitha.”
Ky argument rezonon me disa votues që janë të kujdesshëm ndaj konfliktit, por skeptikë ndaj Pekinit. Ai i lejon KMT-së ta paraqesë angazhimin si mënyrën e vetme për të ulur rrezikun, në kontrast me politikën e DPP-së për forcim të parandalimit ushtarak.
Para udhëtimit, KMT theksoi mesazhin e saj për paqe, duke publikuar slogane si “paqja është dashuria e vërtetë e Tajvanit” dhe “provokimi nuk sjell paqe”.
Megjithatë, mbetet e paqartë se çfarë mund të arrijë Cheng gjatë vizitës së saj.
Sipas Nachman, pika kyçe për t’u ndjekur do të jetë se sa hapësirë reale veprimi do të ketë ajo në një vizitë të kontrolluar nga Pekini.
Disa qytetarë në Tajvan i kanë të moderuara pritshmëritë.
“Mendoj se qeveritë në të dyja anët kanë përgjegjësi për të ulur tensionet,” tha zonja Peng, një banore e Tajpeit rreth të 50-ave. “Në fund të fundit, ajo është kryetare e KMT-së. Është normale që të përpiqet të bëjë atë që mundet.”
“Nuk kam pritshmëri të larta,” tha zonja Chiang, një banore në të 30-at, e cila shton “nëse do të ketë ndonjë rezultat konkret, kjo është një çështje tjetër.”
Edhe nëse tensionet ulen, ajo shtoi, kjo ka gjasa të jetë e përkohshme.
“At most, it would only be a short-term mitigation,” she said. “Beijing’s fundamental approach has not changed.” /Adapted from CNN /
Lini një Përgjigje