FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Russia e Cina condannano l'attacco israelo-americano all'Iran, ma evitano il coinvolgimento militare...
Russia e Cina, i due partner diplomatici più potenti di Teheran, hanno definito la guerra di Stati Uniti e Israele contro l'Iran una chiara violazione del diritto internazionale. Il presidente Vladimir Putin ha definito l'assassinio della Guida Suprema dell'Iran, Ali Khamenei, avvenuto sabato una "cinica violazione di tutte le regole della moralità umana".
Il ministro degli Esteri cinese Wang Yi ha dichiarato al suo omologo israeliano, Gideon Saar, che "la violenza non può davvero risolvere i problemi", esortando tutte le parti a evitare un'ulteriore escalation. Anche Russia e Cina hanno chiesto congiuntamente una riunione urgente del Consiglio di sicurezza delle Nazioni Unite.
La reazione riflette lo stretto rapporto tra Iran, Russia e Cina. Mosca e Pechino hanno firmato accordi bilaterali e ampliato il coordinamento attraverso esercitazioni navali congiunte, presentando un fronte unito contro quello che descrivono come un ordine internazionale guidato dagli Stati Uniti che da tempo cerca di isolarli. Eppure, nonostante la forte retorica, nessuno dei due Paesi ha mostrato la volontà di intervenire militarmente a sostegno dell'Iran.
Russia-Iran: partner strategici, non alleati militari
Nel gennaio 2025, Russia e Iran hanno firmato un Trattato di Partenariato Strategico che copre settori che vanno dalla cooperazione commerciale e militare alla scienza, alla cultura e all'istruzione. L'accordo ha approfondito il coordinamento nei settori della difesa e dell'intelligence e ha sostenuto progetti come i corridoi di trasporto che collegano la Russia al Golfo attraverso l'Iran.
I due Paesi hanno tenuto esercitazioni militari congiunte nell'Oceano Indiano a fine febbraio, appena una settimana prima dell'attacco statunitense e israeliano all'Iran. Tuttavia, allo scoppio della guerra, Mosca non è stata obbligata a rispondere, poiché il trattato non includeva una clausola di difesa reciproca, il che significa che non costituisce un'alleanza militare a tutti gli effetti.
Andrei Kortunov, ex direttore generale del Consiglio russo per gli affari internazionali e membro del Valdai Discussion Club, un think tank russo di politica estera, ha dichiarato ad Al Jazeera in un'intervista video da Mosca che il trattato di mutua difesa firmato dalla Russia con la Corea del Nord nel 2024 è un esempio di accordo "più vincolante" per il supporto militare.
Ha affermato che, in base a questo accordo, la Russia sarebbe obbligata a cooperare con la Corea del Nord "in qualsiasi conflitto in cui il Paese potrebbe essere coinvolto", mentre l'accordo con l'Iran "afferma semplicemente che entrambe le parti hanno concordato di astenersi da qualsiasi azione ostile se l'altra parte è coinvolta in un conflitto".
Kortunov tha se është e pamundur që Rusia të ndërmarrë veprime të drejtpërdrejta ushtarake në mbështetje të Iranit, sepse rreziqet do të ishin shumë të mëdha.
Ai shtoi se Moska duket se po “i jep përparësi ndërmjetësimit të Shteteve të Bashkuara në konfliktin me Ukrainën” dhe vuri në dukje se Rusia ka ndjekur edhe më parë një qasje të ngjashme, duke kritikuar veprimet e SHBA-së në vende si Venezuela pas sulmit ushtarak amerikan dhe arrestimit të presidentit të saj, Nicolás Maduro, në janar.
Edhe pse traktati e bën të qartë se Rusia nuk është e detyruar të ndërhyjë, ai tha se disa nga kontaktet e tij në Teheran kanë shprehur “një shkallë zhgënjimi” dhe se ekzistonte “një pritshmëri që Rusia në njëfarë mënyre duhej të bënte diçka më shumë sesa vetëm lëvizje diplomatike në Këshillin e Sigurimit të OKB-së ose në forume të tjera shumëpalëshe”.
Marrëdhëniet Kinë–Iran dhe kufijtë e tyre
Në vitin 2021, Kina dhe Irani nënshkruan një marrëveshje bashkëpunimi 25-vjeçare me synim zgjerimin e lidhjeve në fusha si energjia, si dhe përfshirjen e Iranit në nismën kineze “Një Brez, Një Rrugë”.
Jodie Wen, studiuese postdoktorale në Qendrën për Siguri Ndërkombëtare dhe Strategji (CISS) në Universitetin Tsinghua në Kinë, e cila ka udhëtuar shpesh në Iran, tha për Al Jazeera se marrëdhënia shihet gjerësisht në Pekin si pragmatike dhe e qëndrueshme.
“Nga pikëpamja politike kemi shkëmbime të rregullta”, tha ajo në një intervistë telefonike nga Pekini, duke shtuar se “nga pikëpamja ekonomike, bashkëpunimi është shumë i thellë. Shumë kompani kanë investime në Iran”.
Megjithatë, ajo theksoi se Pekini prej kohësh ka vendosur kufij të qartë për partneritetin, veçanërisht kur bëhet fjalë për përfshirjen ushtarake.
“Qeveria kineze gjithmonë këmbëngul në mosndërhyrjen në çështjet e vendeve të tjera… Nuk mendoj se qeveria kineze do të dërgonte armë në Iran”, tha ajo. Përkundrazi, roli i Pekinit ka më shumë gjasa të përqendrohet në diplomaci dhe menaxhim krizash.
“Mendoj se Kina po përpiqet të bisedojë me palën amerikane dhe vendet e Gjirit për t’i mbajtur të qeta”, tha ajo. Kjo qartësi për marrëdhënien, shtoi ajo, ka ndihmuar në ndërtimin e besimit në Teheran. Megjithatë, ajo theksoi se marrëdhënia nuk është simetrike.
Shërbimi i monitorimit të anijeve Kpler vlerëson se 87,2 për qind e eksporteve vjetore të naftës bruto të Iranit shkojnë drejt Kinës, duke treguar sa e rëndësishme është ekonomikisht Kina për Teheranin, ndërsa Irani mbetet një partner relativisht i vogël në tregtinë globale të Kinës.
Dylan Loh, profesor i asociuar në programin e Politikave Publike dhe Çështjeve Globale në Universitetin Teknologjik Nanyang në Singapor, tha për Al Jazeera se roli i Kinës në lidhje me Iranin “është zhvilluar në atë të një mbrojtësi, duke përshpejtuar përpjekjet e saj për ndërmjetësim për të parandaluar një kolaps rajonal që do të kërcënonte interesat e saj ekonomike dhe të sigurisë në rajon”.
"Penso che si valuterà come ridurre i rischi politici e quali opzioni siano disponibili. A dire il vero, questa revisione era già iniziata dopo [l'attacco degli Stati Uniti al] Venezuela", ha affermato. /Adattato da Pamphlet /
Lini një Përgjigje