FLASH
Shkruar nga Bill Scher
Lufta kundër Iranit, e mbështetur nga Benjamin Netanyahu, nuk arriti objektivat e shpallura. Rezultati i deritanishëm ka forcuar Iranin, ka dobësuar pozitën ndërkombëtare të Izraelit dhe ka vënë në pikëpyetje strategjinë afatgjatë të kryeministrit izraelit...
Lufta e zgjedhur nga Donald Trump kundër Iranit ka qenë një dështim strategjik. Vrasja e Udhëheqësit Suprem 86-vjeçar, Ali Khamenei, dhe ngritja në pushtet e djalit të tij, Mojtaba, nuk sollën ndryshim regjimi.
Por siç përshkruhet në një raport të fundit të New York Times, ajo krijoi një “juntë ushtarake të dominuar nga Korpusi i fuqishëm i Gardës Revolucionare Islamike”, me “një brez më të ri dhe më të guximshëm në pushtet”.
Ky guxim i ri i solli përfitime Iranit kur ai mori nën kontroll Ngushticën e Hormuzit, duke reduktuar ndjeshëm fuqinë negociuese të Uashingtonit dhe duke ekspozuar ndjeshmërinë e Amerikës ndaj çmimeve të larta të karburanteve.
Irani u rikthye në tryezën e negociatave pas Operacionit “Epic Fury”, por ai ishte tashmë në atë tryezë ditën kur operacioni filloi, duke paraqitur oferta të ngjashme. Reputacioni i presidentit Trump si mjeshtër i marrëveshjeve, tashmë i dëmtuar nga politika e tij e çrregullt e tarifave, tani është rrënuar plotësisht.
Ai hodhi poshtë marrëveshjen gjithëpërfshirëse të Barack Obamës me Iranin, të negociuar me pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, Gjermaninë dhe Bashkimin Evropian.
Sigurisht, ajo marrëveshje nuk ishte e përkryer, por e vendoste programin bërthamor iranian nën kufizime të rrepta dhe inspektime të thelluara. Nuk dihet ende saktësisht se për çfarë kanë rënë dakord Trump dhe negociatorët iranianë për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, pasi nuk është publikuar asnjë tekst zyrtar dhe të dyja palët japin versione të ndryshme. Megjithatë, refuzimi i Trumpit për t’iu përgjigjur drejtpërdrejt pyetjes së ngritur nga New York Times - nëse marrëveshja e tij përputhet me kushtet e Obamës për nivelet e pasurimit të uraniumit - sugjeron fuqishëm se marrëveshja e improvizuar me nxitim nuk e ka përmirësuar programin e përpunuar me kujdes të frenimit të Iranit, të ndërtuar nga paraardhësi i tij.
Por poshtërimi i Trumpit është i lehtë në krahasim me atë të Benjamin Netanyahut.
Kryeministër për pjesën më të madhe të 17 viteve të fundit, “Bibi” e lidhi trashëgiminë e tij politike me tre baste të ndërlidhura midis tyre.
Qeveria izraelite duhej të shkëputej nga qasja historikisht dypartiake ndaj marrëdhënieve me SHBA-në dhe të anonte drejt republikanëve; të braktiste procesin e paqes me palestinezët dhe objektivin e zgjidhjes me dy shtete; dhe të sabotonte kontrollin e armëve dhe diplomacinë me Iranin në favor të mposhtjes së tij me mjete ushtarake.
Netanyahu pa te Trump një republikan që mund të përmbushte ambiciet e tij për luftë kundër Iranit dhe që ishte i hapur ndaj argumenteve që presidentë nga Bill Clinton te George W. Bush e Joe Biden kishin zgjedhur t’i injoronin.
Por pothuajse kushdo që e lidh fatin e tij politik me Trumpin mëson në fund se presidenti tashmë 80-vjeçar kujdeset vetëm për veten. Ai nuk ndan domosdoshmërisht objektivat e tua dhe do të të braktisë sapo të mos jesh më i dobishëm për të.
Fakti që të dy nuk ishin plotësisht në një linjë, u bë i qartë pas mandatit të parë të Trumpit. Ndërsa Trump propozoi një marrëveshje paqeje me kushte shumë të favorshme për Izraelin, Netanyahu e sabotoi atë duke shtyrë përpara aneksimin e Luginës së Jordanit dhe të të gjitha vendbanimeve në Bregun Perëndimor.
Trump e ndaloi me zemërim dhe më vonë tha në një intervistë: “Nuk besoj se Bibi ka dashur ndonjëherë të bëjë paqe...”. Po ashtu, Trump u zemërua kur Netanyahu njohu Joe Bidenin si fitues të zgjedhjeve të vitit 2020.
Megjithatë, ata i rregulluan marrëdhëniet pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025. Trump mbështeti shkatërrimin e Gazës nga Netanyahu dhe shpresoi të përfitonte nga pasojat duke ngarkuar një Bord të Paqes të përzgjedhur prej tij me çarmatosjen e Hamasit dhe rindërtimin e Gazës si një destinacion turistik në stilin Trump - “GazVegas”, siç bënin shaka disa - por ai projekt ka ngecur.
Gjithashtu, Trump miratoi Operacionin “Epic Fury” në fund të shkurtit, pas lobimit agresiv të Netanyahut. Por, ashtu si në mandatin e parë, kur bëhet fjalë për operacione ushtarake, interesat personale të Trumpit nuk përputhen me ato të Netanyahut.
Trump i adhuron lavdërimet që vijnë me marrëveshjet e vulosura me shtrëngime duarsh dhe është i etur për një Çmim Nobel për Paqen, ndërsa Netanyahu, siç duket e ka kuptuar edhe Trumpi, nuk beson se paqja është e mundur.
Prandaj, kur Netanyahu u përpoq të sabotonte këtë raund të fundit diplomacie me Iranin përmes sulmeve ndaj Hezbollahut, aleatit iranian në Liban, Trump e qortoi publikisht liderin 76-vjeçar të Likudit, duke i thënë të mos përgjigjej ndaj sulmeve ajrore hakmarrëse të Iranit, dhe vazhdoi përpara me negociatat.
Të martën, Netanyahu u ankua për marrëveshjen ende të papublikuar: “Kjo marrëveshje është bërë nga Shtetet e Bashkuara...Ne kemi interesat tona”. Amos Harel, korrespondent ushtarak dhe analist i mbrojtjes për gazetën izraelite Haaretz, e përmblodhi kështu se sa katastrofike është marrëveshja e Trumpit për Netanyahun:
“Marrëveshja amerikano-iraniane duket se jo vetëm që nuk do të përmbushë asnjë nga objektivat që ai shpalli me vetëbesim të madh kur nisi luftën aktuale në fund të shkurtit (regjimi nuk do të rrëzohet, programi bërthamor iranian nuk do të shkatërrohet dhe as programi i tij raketor apo mbështetja për aleatët rajonalë nuk do të marrin fund), jo vetëm që vazhdojnë sulmet nga Libani, por tani Irani po krijon sërish një ekuacion të ri, sipas të cilit çdo sulm izraelit ndaj Bejrutit do të sjellë një sulm iranian ndaj Izraelit.
Në praktikë, ne po rrëshqasim drejt një realiteti me raunde të përsëritura luftimesh, ku raketat iraniane të lëshuara ndaj Izraelit gjatë periudhave të qetësisë paraqiten si një situatë e pranueshme.”
Pra, le të përmbledhim mënyrat se si strategjia e Netanyahut ka dështuar në mënyrë të mjerueshme:
1. Regjimi iranian jo vetëm që mbetet në këmbë, por fuqia e Gardës Revolucionare Islamike të linjës së ashpër është rritur.
2. Marrëveshja e re bërthamore po duket si një version i improvizuar i marrëveshjes së Obamës, të cilën Netanyahu e sulmoi ashpër 11 vjet më parë. Sulmi i tij ndaj Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA) në Kongres në vitin 2015, përshpejtoi përçarjen e Izraelit me demokratët.
3. Pozicioni i Izraelit në sytë e amerikanëve është përkeqësuar. Rreth 60 për qind e të anketuarve në një sondazh të fundit të Pew Research Center shprehën një opinion negativ. Midis republikanëve, një shumicë prej 58 për qind vazhdon të ketë një përshtypje pozitive, por te demokratët niveli i opinionit negativ ka arritur në 80 për qind.
Amerikanët, dhe veçanërisht demokratët, po kthehen kundër ndihmës ushtarake për Izraelin. Muajin e kaluar, një sondazh i New York Times zbuloi se 57 për qind kundërshtonin “mbështetjen shtesë ekonomike dhe ushtarake për Izraelin”. Hendeku partiak ishte i madh: 66 për qind e republikanëve e mbështesnin, kundrejt vetëm 25 për qind të demokratëve.
4. Politikanët demokratë po mbështesin gjithnjë e më shumë vendosjen e kushteve ose ndërprerjen e ndihmës ushtarake për Izraelin. Për më tepër, siç e tregoi qortimi i Netanyahut nga Trumpi, mbështetja republikane për veprimet ushtarake izraelite nuk është aspak e garantuar.
5. Izraeli nuk mund të mbështetet më në një konsensus dypartiak që kapërcen luhatjet e zakonshme të politikës amerikane. Në të njëjtën kohë, Irani ka më shumë liri se kurrë më parë për të sulmuar drejtpërdrejt Izraelin.
Mbetet për t’u parë nëse këto dështime strategjike të Netanyahut do të mjaftojnë për ta larguar atë nga pushteti në zgjedhjet parlamentare të këtij viti. Një sondazh i publikuar më herët këtë muaj tregon se koalicioni i tij qeverisës, mbetet 11 vende larg shumicës prej 61 vendesh në Knesset.
Megjithatë, opozita është e fragmentuar në disa parti dhe Netanyahu, kryeministri më jetëgjatë në historinë e vendit, ka një aftësi të jashtëzakonshme për mbijetesë politike.
Por pavarësisht se çfarë ndodh në aspektin elektoral me një politikan izraelit, ajo që duhet të jetë e qartë është se partishmëria dhe militarizmi i Netanyahut sollën vetëm fitore ushtarake “si të Pirros” ndaj Hamasit dhe Hezbollahut, ndërsa forcuan Iranin, dobësuan marrëdhëniet me Amerikën, e distancuan opinionin publik botëror dhe i lanë më pak të sigurt izraelitët e zakonshëm.
Politika e jashtme e Trumpit ka qenë narcisiste, impulsive dhe strategjikisht kaotike. Por të paktën dashuria e tij për prerjen e shiritave inaugurues e pengon të zhytet në “kënetat” e pafundme ushtarake dhe të përqafojë botëkuptimin e errët të Netanyahut.
Pra humbësi më i madh i luftës me Iranin është Bibi. Ka dështuar qartazi vizioni i tij për një Lindje të Mesme ku paqja nuk është e mundur, por ku Izraeli sundon i pakonkurrueshëm./Pamfleti nga “Washington Monthly”
Lereni Israelin se i zgjidhin vete hallet, po shikoni keta tanet, qe rane ne kosh si kaposhe te therrur. Cfare do bejme me muhaxhedinet ne Manze?! Ngelen ketu ata, forever!!! Do kemi marrdhenie me Iranin, do rihapet ambasada? Apo do qendrojme akoma nen pordhet e te birit te Kristaqit?! Lam nam si shtet! Nga politika e jashtme jemi nje M!
Replike me vk:Ato ne Manze jane PJEDHE E IZRAELIT dhe sherbetore te tyre. Agjentet e Mosadit jane te shperndare ne te gjithe Lindjen e Mesme,SHBA, Europe dhe edhe ne Azi,Afrike ne te gjithe Boten. Iranianet ne Manze,asnjehere nuk I degjuam te denojne sulmin SHBA-Izrael kunder vendit te tyre.Ato e humbem rastin te tregohen se jane PATRIOTE dhe e duan Atdheun e tyre. Ato perpiqen dhe u intereson vetem interesi i tyre. IZRAELI ASHT KANCERI I PLANETIT TONE. Ne se nuk del dikush qe t’i ndale,ato do te SHKATERROJNE NJERZIMIN.