FLASH
Shkruar nga Dragan Sormaz
Pushteti i Aleksandër Vuçiçit nuk është më aq i fortë sa ishte...
Fitorja relativisht e dobët dhe jo bindëse e koalicionit qeverisës në zonat që tradicionalisht kanë qenë të anuara nga SNS tregon ndryshime tektonike brenda elektoratit. Megjithatë, këto ndryshime ende nuk kanë marrë një artikulim të qartë politik. Sistemi është qartësisht në lëvizje, por pa një forcë që do ta drejtonte këtë lëvizje.
Rënia e besimit në qeveri është e dukshme dhe e matshme. Krahasuar me zgjedhjet e vitit 2022, rezultatet e arritura nga lista e udhëhequr nga Vuçiç janë dukshëm më të dobëta, dhe kjo pavarësisht faktit se presidenti këmbënguli në bashkimin e të gjithë partnerëve të koalicionit nën një “ombrellë” të vetme politike. Kur kësaj i shtojmë përdorimin maksimal të të gjitha mekanizmave të disponueshëm për mobilizimin dhe kontrollin e votuesve, pamja bëhet edhe më e qartë: po flasim për një erozion serioz të besimit në qeveri.
Edhe angazhimi intensiv i aparatit partiak dhe falangave besnike nuk arriti ta fshehë këtë trend. Përkundrazi, përpjekjet për të tërhequr vëmendjen duke publikuar afera të reja, siç janë akuzat kundër partisë opozitare margjinale Narodna partija për manipulim zgjedhor, duken më shumë si një përpjekje për të devijuar vëmendjen dhe një shenjë nervozizmi politik sesa një strategji serioze. Veçanërisht shqetësuese për qeverinë janë ndryshimet minimale në përqindje në zonat që më parë konsideroheshin të sigurta. Sepse nëse ndryshimi është i vogël aty ku qeveria është më e fortë, çfarë mund të pritet në qendrat e mëdha urbane ku opozita ka potencial dukshëm më të madh?
Gjithashtu vihet re se në zonat më të varfra SNS ka fituar më lehtë, si në Majdanpek, ndërsa në Kula (Vojvodinë) diferenca është e vogël, pavarësisht të gjitha manipulimeve që ka bërë regjimi, madje edhe me përdorimin e dhunës dhe frikësimit të hapur. Në disa komuna, SNS me të gjithë partnerët e koalicionit tani do të ketë një avantazh prej vetëm një këshilltari.
Megjithatë, dobësia e qeverisë në vetvete nuk do të thotë zëvendësim i saj. Kjo tregohet qartë edhe nga ana tjetër e ekuacionit politik, opozita, përkatësisht e ashtuquajtura listë politike "studente", e cila, pavarësisht energjisë së fortë të protestave nga periudha e mëparshme, nuk po arrin të përfitojë nga pakënaqësia e qytetarëve.
Ndryshe nga modeli që Opozita Demokratike e Serbisë zbatoi në vitin 2000 në luftën kundër regjimit të Slobodan Millosheviçit, skena opozitare e sotme duket e fragmentuar, programatikisht e paqartë dhe organizativisht e pamjaftueshme. Në epokën e rrjeteve sociale, ku shumica e qytetarëve marrin informacionin e tyre jashtë mediave tradicionale, teorikisht është më e lehtë të thyhet bllokada e informacionit. Megjithatë, pa një ofertë të qartë politike, edhe ky kanal komunikimi nuk është i mjaftueshëm.
Problemet kryesore të këtij grupimi politik janë të dukshme. I mungon një qëndrim i qartë për çështje strategjike si integrimi evropian apo marrëdhënia me NATO-n. Organizata është e dobët, pa udhëheqës të njohur dhe të besueshëm. Programi është reduktuar në përgjithësime rreth luftës kundër korrupsionit, pa politika të detajuara që do ta bënin të mundur këtë luftë. Gjithashtu, nuk ka një qëndrim apo model të qartë të politikës së re ndaj Kosovës, politikës rajonale dhe trashëgimisë së luftërave të viteve '90.
Veçanërisht domethënëse është mungesa e një qëndrimi të qartë mbi luftën në Ukrainë dhe mbi sanksionet që Bashkimi Evropian i ka vendosur Rusisë. Në një hapësirë politike ku çështjet gjeopolitike janë kyçe, paqartësia nuk është neutrale - është një hendikep politik.
Ndryshe nga një opozitë e tillë, SNS ofron megjithatë një kornizë të caktuar, megjithëse problematike dhe mjaft të vjetëruar. Politikat e saj bazohen në një kombinim të populizmit, retorikës kuazi-patriotike dhe një narrative ekonomike që reduktohet kryesisht në projekte infrastrukturore dhe manipulim të treguesve statistikorë. Ky model është gjithnjë e më i kushtueshëm për Serbinë, por vazhdon të jetë politikisht funksional sepse ofron një mesazh të qartë dhe të dallueshëm.
Problemi i opozitës është se ajo nuk ka as një narrativë të qartë, as një strategji koherente, as guximin politik për të bërë një ndarje themelore nga modeli politik që Vuçiç e ka “patentuar”. Megjithatë, këto zgjedhje treguan diçka që nuk duhet anashkaluar: ekziston potenciali për ndryshim. Elektorati është në lëvizje, besimi në pushtet po bie dhe hapësira politike për një alternativë të re po hapet. Ajo që mungon është artikulimi politik i kësaj hapësire.
Në këtë kontekst, përvoja e partisë hungareze TISZA dhe udhëheqësit të saj Peter Magyar mund të jetë më shumë se mësimdhënëse. Shembulli i tyre tregon se edhe në kushtet e kontrollit të fortë të institucioneve dhe medias, një alternativë politike e organizuar mirë, e profilizuar qartë dhe e konceptuar në mënyrë moderne mund të arrijë rezultate serioze. Me fjalë të tjera, problemi i Serbisë sot nuk qëndron vetëm në dobësinë e pushtetit, por edhe në dobësinë e alternativës. Dhe pa këtë alternativë, çdo ndryshim mbetet vetëm një mundësi, por jo një realitet./Përshtati “Pamfleti” nga “TheGeopost”
Po ne c'pune kemi me Vucic, apo artikull per kosoven nga kosovaret