FLASH
Shkruar nga PamfletiRefuzimi i kandidatit të mbështetur nga SHBA-ja për postin e Përfaqësuesit të Lartë ka shkaktuar një përplasje të hapur mes Uashingtonit dhe vendeve kryesore evropiane. Ambasada amerikane në Sarajevë paralajmëroi se mund të rishqyrtojë angazhimin e saj në praninë ndërkombëtare në Bosnjë-Hercegovinë. Ndërkohë, negociatat për gjetjen e një kandidati kompromisi vazhdojnë mes tensioneve në rritje.
Një përçarje në rritje mes Shteteve të Bashkuara dhe vendeve evropiane për të ardhmen e Bosnjë-Hercegovinës ka dalë hapur pas mosmarrëveshjeve për emërimin e Përfaqësuesit të ri të Lartë të komunitetit ndërkombëtar në vend.
Ambasada amerikane në Sarajevë paralajmëroi se Uashingtoni mund të “rishqyrtojë” rolin e tij në praninë ndërkombëtare në Bosnjë, pasi vendet evropiane refuzuan të mbështesnin kandidatin e preferuar të SHBA-së për këtë post.
Gjatë mbledhjes së kësaj jave në Sarajevë të Këshillit për Zbatimin e Paqes (PIC), organi shumëkombësh që mbikëqyr zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit të vitit 1995, SHBA-ja mbështeti diplomatin italian Antonio Zanardi Landi, ndërsa Britania e Madhe, Franca, Gjermania dhe shumica e vendeve evropiane mbështetën diplomatin francez René Troccaz, i dërguar i posaçëm i Francës për Ballkanin Perëndimor.
Administrata Trump kërkoi gjithashtu kufizimin e kompetencave të Përfaqësuesit të Lartë për të zbatuar parimet e Marrëveshjes së Dejtonit, marrëveshje që i dha fund luftës në Bosnjë, e cila mori rreth 100 mijë jetë njerëzish, por nuk arriti të zgjidhte plotësisht ndarjet etnike në vend.
Në një reagim në platformën X, Ambasada e SHBA-së në Sarajevë deklaroi:
“Shtetet e Bashkuara marrin parasysh dështimin e vendeve evropiane për të arritur konsensus rreth një kandidati evropian dhe janë të zhgënjyera që këto ndarje penguan Këshillin për Zbatimin e Paqes të përmbushte detyrën e tij për zgjedhjen e një Përfaqësuesi të ri të Lartë. Pavendosmëria evropiane dhe dështimi i PIC-it për të përmbushur detyrimet ndaj Bosnjë-Hercegovinës po e detyrojnë SHBA-në të rishqyrtojë rolin e saj në praninë aktuale ndërkombëtare në vend.”
SHBA-ja nuk ka më një prani të konsiderueshme ushtarake në Bosnjë, ku aktualisht vepron një forcë e vogël paqeruajtëse e Bashkimit Evropian. Megjithatë, Uashingtoni vazhdon të ketë ndikim të rëndësishëm përmes Këshillit për Zbatimin e Paqes dhe marrëdhënieve dypalëshe.
PIC pritet të përpiqet sërish në fund të muajit për të arritur konsensus mbi emërimin e Përfaqësuesit të ri të Lartë, ndërsa po shqyrtohen kandidatë kompromisi.
Një zyrtar evropian sugjeroi se rajoni mund të përfitonte nëse SHBA-ja do të reduktonte rolin e saj, ndërsa në Evropë po shtohen dyshimet mbi motivet e administratës Trump.
Vitin e kaluar, administrata amerikane hoqi sanksionet ndaj liderit separatist serb të Bosnjës, Milorad Dodik, i mbështetur nga Moska, pas një fushate lobimi në Uashington që sipas raportimeve kushtoi miliona dollarë.
Po ashtu, SHBA-ja ushtroi presion ndaj Përfaqësuesit aktual të Lartë, Christian Schmidt, që të largohej nga detyra pasi ai vendosi masa ndëshkuese ndaj Dodikut për veprime që minonin Marrëveshjen e Dejtonit.
Në të njëjtën kohë, familjarë dhe bashkëpunëtorë të presidentit Trump kanë shtuar interesat e tyre ekonomike në Bosnjë. Në prill, Donald Trump Jr. vizitoi Banja Lukën si mysafir i djalit të Milorad Dodikut.
Analisti politik Jasmin Mujanović, autor i dy librave për Bosnjën, tha se administrata Trump duket se ka gabuar në vlerësimin e ndikimit të saj ndaj aleatëve evropianë.
“Amerikanët duket se menduan se nuk kishte shumë rëndësi çfarë mendonin evropianët dhe supozuan se ata do të rreshtoheshin pas tyre. Mendoj se kjo ishte një lexim i gabuar i situatës,” tha ai.
Sipas Mujanovićit, mbetet e paqartë pse SHBA-ja po këmbëngul kaq fort për kandidaturën e Antonio Zanardi Landit.
“Kjo ngre pyetjen se çfarë mirëkuptimesh ekzistojnë mes Landit dhe amerikanëve që shpjegojnë entuziazmin e tyre të madh për të,” shtoi ai.
Sipas raportimeve nga takimi i PIC-it në Sarajevë, delegacioni amerikan e promovoi kandidaturën e Landit më fuqishëm sesa vetë Italia.
Kurt Bassuener, bashkëthemelues i organizatës analitike Democratization Policy Council me bazë në Berlin, tha se nuk bëhet fjalë vetëm për një emërim.
“Kjo nuk është thjesht një çështje personeli. Është një vendim strategjik që duhet të lidhet me një strategji rajonale,” tha ai.
Sipas Bassuenerit, qëndrimi amerikan duket se udhëhiqet jo vetëm nga konsiderata ideologjike, por edhe nga interesa ekonomike.
“Duket se prioriteti kryesor është sigurimi i koncesioneve, kontratave dhe përfitimeve ekonomike,” u shpreh ai.
Lini një Përgjigje