"Volodymir, duhet të jesh shumë i kujdesshëm në ditët në vijim; ata po të bëjnë ty dhe ne budallenj", tha kancelari gjerman Friedrich Merz.
Përfaqësuesit amerikanë zgjodhën ditën, vendndodhjen dhe listën e të ftuarve, duke përjashtuar qëllimisht Evropën.
Të enjten, më 4 dhjetor, në Miami të Floridës, jo shumë larg rezidencës Mar-a-Lago të Donald Trump, i dërguari special i presidentit amerikan, Steve Witkoff dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, u takuan me kryenegociatorin e Ukrainës, Rustem Umerov dhe Shefin e Shtabit të Ukrainës, Andriy Hnatov, për t'i informuar ata mbi detajet e negociatave të tyre në Moskë dy ditë më parë me Vladimir Putin.
Por nuk u arrit asnjë kompromis serioz me presidentin rus, i cili mban kërkesa maksimaliste për kapitullimin e Kievit.
Por shqetësimi i ukrainasve dhe aleatëve të tyre evropianë nuk është vetëm rus. Ai është bërë amerikan. Vetëm disa orë pas takimit midis dy këshilltarëve të besuar të Donald Trump dhe Vladimir Putin, Kirill Dmitriev, ish-kreu i Fondit Rus të Investimeve Direkte dhe këshilltar i ngushtë i udhëheqësit të Kremlinit, zbuloi përmbajtjen e diskutimeve mbi X, duke pretenduar se dokumenti, i studiuar "në detaje", ishte një plan me 27 pika. Ky është pothuajse identik me planin fillestar të paqes prej 28 pikash, të zbuluar më 21 nëntor, i cili përfshinte shumicën e kërkesave të Rusisë. Rezultati i negociatave të Gjenevës të mbajtura midis evropianëve, amerikanëve dhe ukrainasve më 23 nëntor, që synonin heqjen e elementëve më problematikë dhe bërjen e tij të pranueshëm sipas ligjit ndërkombëtar? I harruar. Ka të ngjarë që zoti Dmitriev të gënjejë. Evropianët mund ta imagjinojnë, por nuk mund të jenë të sigurt. "Ne nuk ishim në dhomë", komentoi Quai d'Orsay në Paris.
Një burim ukrainas, i cituar nga Financial Times më 4 dhjetor, konfirmoi se plani i paraqitur nga amerikanët përfshinte "pika që ukrainasit refuzuan t'i trajtonin... pika që ata nuk i miratuan dhe që amerikanët donin t'i diskutonin me rusët".
Amerikanët kërkuan diskrecionin maksimal nga ukrainasit.
"Ata nuk mund të thonë ose të ndajnë asgjë me ne", vërejti një diplomat i rangut të lartë në Bruksel. Të mbajtur në errësirë, aleatët e Kievit, fati i të cilëve është i lidhur me atë të Ukrainës nga kërcënimi rus, po përjashtohen qëllimisht nga bisedimet nga Shtetet e Bashkuara.
Të injoruar, por edhe të poshtëruar. Pas takimit në Moskë, një takim ishte planifikuar nga evropianët në Bruksel midis Steve Witkoff, Jared Kushner dhe Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky. Qëllimi ishte të sqarohej çështja e garancive të sigurisë të premtuara Kievit në rast të një armëpushimi. Ukraina mund të pranonte vetëm lëshime territoriale në këmbim të mbrojtjes amerikane për të parandaluar çdo ofensivë të mëtejshme ruse.
“Asnjë respekt” për evropianët nga SHBA
Në Gjenevë, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, kishte dhënë miratimin e Shteteve të Bashkuara për një forcë paqeruajtëse. Por asgjë nuk u nënshkrua. Dhe avioni që mbante dy amerikanët nuk u ndal kurrë në Belgjikë. Njerëzit e presidentit preferuan të takoheshin me delegacionin ukrainas në Florida, mijëra kilometra larg Kontinentit të Vjetër. “Për Trumpin, evropianët janë si guatemalanët; ai nuk ka respekt për ta”, pohon ish-ambasadori francez në Uashington, Gérard Araud.
Besueshmëria e aleatit amerikan tani është në dyshim. Donald Trump, i acaruar nga ky konflikt i cili, sipas tij, nuk do të kishte ndodhur kurrë nëse ai do të kishte qenë në pushtet në vitin 2022, sugjeron rregullisht se nuk është i paprekur nga argumentet e Vladimir Putinit. Të mërkurën, në Shtëpinë e Bardhë, presidenti amerikan përsëriti se emisarët e tij mendonin se Rusia donte paqe dhe se Volodymyr Zelensky duhet të kishte arritur një marrëveshje në shkurt, kur ndodhi grindja e dhunshme midis tij, zëvendëspresidentit të SHBA-së J. D. Vance dhe presidentit ukrainas.
“U thashë ukrainasve Ju nuk i keni letrat në dorë’. Mendova se ishte koha e përsosur për të bërë një marrëveshje”, theksoi Donald Trump, i cili duket se nuk shqetësohet se kush është agresori dhe kush është viktima.
Të enjten, qeveria amerikane njoftoi se po pezullonte disa nga sanksionet kundër gjigantit rus të naftës Lukoil, më pak se dy javë pasi ato hynë në fuqi, për të lejuar që stacionet e benzinës të vendosura jashtë Rusisë të vazhdojnë të operojnë. Evropianët janë të indinjuar, por me dyer të mbyllura. Të hënën, gjatë një bisede telefonike të zhvilluar në kuadër të vizitës së Volodymyr Zelensky në Paris, transkripti i së cilës u botua të mërkurën nga revista gjermane Der Spiegel, Emmanuel Macron paralajmëroi: “Volodymyri është në rrezik të madh dhe është e mundur që Shtetet e Bashkuara ta tradhtojnë Ukrainën për çështjen e territoreve pa garanci të qarta sigurie”, tha ai, duke vëzhguar lojën e rusëve për të marrë atë që munden për të blerë kohë.
Logjika e dy biznesmenëve amerikanë
Profilet e Steve Witkoff dhe Jared Kushner, dy biznesmenë që synojnë tregun rus me mendësinë e një zhvilluesi të pasurive të paluajtshme, po shkaktojnë shqetësim.
"Nuk mund t'i lëmë ukrainasit dhe Volodimir vetëm me këta djem", deklaroi Presidenti finlandez Alexander Stubb. "Volodymir, duhet të jesh shumë i kujdesshëm në ditët në vijim; ata po të bëjnë ty dhe ne budallenj", shtoi kancelari gjerman Friedrich Merz.
Asnjë nga udhëheqësit e përmendur nuk dëshiroi të komentonte mbi këtë bisedë. Pallati Élysée sqaroi se fjala "tradhti" nuk u shqiptua. Evropianët janë të vetëm, të margjinalizuar dhe ndonjëherë të mashtruar. Por ata refuzojnë të angazhohen në një luftë pushteti me Shtetet e Bashkuara, të cilën ata besojnë se do të nxirrte në pah vetëm dobësitë dhe përçarjet e tyre. "Evropianët varen nga Amerika për mbrojtjen e tyre; përparësia është të mos humbasin Trumpin, pavarësisht nga ilaçet e hidhura që administrata amerikane përpiqet t'u imponojë atyre. Trump ka pasur sukses përmes një marifeti të jashtëzakonshëm, duke krijuar një klimë frike të përgjithshme për atë që mund të bëjë. Është më pak vetë fuqia amerikane sesa përdorimi potencial i asaj që është e frikshme", vëren Michel Duclos, këshilltar special për gjeopolitikën në Institutin Montaigne.
Evropianët duket se janë të detyruar të presin që Shtetet e Bashkuara të pranojnë vetë pengimin rus të çdo procesi paqeje. Megjithatë, ata kanë ndikim politik dhe financiar mbi administratën amerikane për të ngritur zërin e tyre. Të luash në favor të Vladimir Putinit i zemëron disa republikanë, dhe administrata Trump nuk mund të vendosë, siç përcaktohet në planin fillestar të paqes, për pranimin në Bashkimin Evropian ose për përjashtimin e Kievit nga Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut pa pëlqimin e shteteve anëtare.
Sekuestrimi i aseteve ruse të mbajtura në Evropë do t'u lejonte gjithashtu zyrtarëve evropianë të merrnin në dorë rreth 210 miliardë euro. Mjaftueshëm për të financuar më shumë se dy vjet ndihmë ushtarake për Ukrainën dhe për të kompensuar të paktën pjesërisht një tërheqje të mundshme të ndihmës amerikane. Por mekanizmi ligjor evropian dhe ngurrimi i Belgjikës, ku ndodhet pjesa më e madhe e këtyre aseteve, po e pengojnë këtë plan të mrekullueshëm.
Të premten, Merz ishte planifikuar të udhëtonte për në Belgjikë për të "bindur" Kryeministrin Bart De Wever "se rruga që ata po propozojnë këtu është e duhura" për të "ndihmuar Ukrainën". Gjermania mund të vepronte si garantuese për sigurimin e këtyre aseteve.
Të enjten në mbrëmje, Zelensky, me një ton agresiv, përsëriti dëshirën e tij për të "marrë informacion të plotë mbi deklaratat e bëra në Moskë", duke u kujtuar amerikanëve se "mbështetja e partnerëve të tij evropianë" ishte e nevojshme./ Përshtatur nga Le Monde
Lini një Përgjigje