FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Për vite me radhë është folur për një “Shengen ushtarak”, një zonë në zonën pa pasaporta të Bashkimit Evropian ku armët dhe trupat mund të lëvizin po aq lirshëm sa civilët...
Komisioni Evropian do të paraqesë nesër (19 nëntor) propozimin e tij mbi "Lëvizshmërinë Ushtarake", një koncept i përshkruar si "Shengeni ushtarak". Për vite me radhë është folur për një “Shengen ushtarak”, një zonë në zonën pa pasaporta të Bashkimit Evropian ku armët dhe trupat mund të lëvizin po aq lirshëm sa civilët.
Gazeta Kyiv Post shkruan se Bashkimi Evropian e bën këtë në rast të një konflikti me Rusinë. Megjithatë, një sistem i tillë ende nuk është realizuar si për BE-në ashtu edhe për NATO-n, pavarësisht shqetësimeve në rritje për sigurinë të shkaktuara nga lufta në Ukrainë.
Ideja e një "Shengeni ushtarak" u bë një "fushë prioritare" në vitin 2017 dhe Komisioni Evropian hartoi plane veprimi në vitet 2018, 2022 dhe 2024, megjithatë, u bë pak përparim. Mbetet të shihet se si do të shkojë nesër përpjekja e fundit e BE-së për ta arritur këtë deri në fund të dekadës.
Versioni paraprak i dokumentit, në të cilin RFE/RL kishte qasje, tregon dy mënyra për ta arritur këtë: së pari, duke investuar para në qindra "fuka bllokimi" në të gjithë kontinentin, siç janë hekurudhat, portet dhe urat, duke përfshirë vendet kandidate për në BE, Ukrainën dhe Moldavinë, të cilat teksti i konsideron thelbësore për t'u integruar në strukturat ushtarake-transportore të BE-së.
Dhe së dyti, shkurtimi i burokracisë për të parandaluar që ligjet e ndryshme kombëtare dhe burokracia të pengojnë përpjekjet për të lëvizur shpejt dhe lehtë asetet ushtarake nga një vend i BE-së në tjetrin. Aktualisht, shumë ura dhe tunele evropiane nuk mund të përballojnë tanke të rënda, dhe dokumentacioni i ndërlikuar mund të vonojë lëvizjet e trupave për ditë të tëra.
“Transporti i tankeve nga Perëndimi në krahun lindor mund të çojë në bllokimin e tyre në tunele ose në pritjen e lejeve të tranzitit”, tha Dariusz Ionski, anëtar i Komitetit të Mbrojtjes të Parlamentit Evropian, sipas Kyiv Post.
Plani i Komisionit Evropian synon të heqë pengesa të tilla duke forcuar urat, duke zgjeruar kapacitetin hekurudhor dhe duke përmirësuar koordinimin midis shteteve anëtare. Brukseli gjithashtu dëshiron të dixhitalizojë logjistikën doganore dhe të krijojë një "kornizë emergjence" për transportin ushtarak emergjent.
Një propozim tjetër do të krijonte një "flotë solidariteti", një grup vagonësh dhe lokomotivash të specializuara, të disponueshme për përdorim të shpejtë ushtarak në të gjithë Evropën. Përveç kësaj, BE pritet të propozojë masa të reja sigurie për të mbrojtur rrugët kritike të transportit nga sabotimi ose sulmet kibernetike.
Në buxhetin e fundit shumëvjeçar të BE-së (2021-2027), rreth 1.7 miliardë euro janë menduar për infrastrukturën e transportit të dyfishtë civil-ushtarak, duke u përqendruar në 95 projekte në 21 vende, kujton RSE. Megjithatë, siç thuhet në dokument: "kërkesa për financim nga BE-ja ka tejkaluar ndjeshëm fondet në dispozicion".
Për buxhetin e ardhshëm afatgjatë (2028-2034), Komisioni Evropian ka propozuar 17.65 miliardë euro për infrastrukturën e transportit me përdorim të dyfishtë, duke u përqendruar në 500 pika kritike ku transporti i pajisjeve ushtarake duhet të jetë më i shpejtë dhe më efikas.
Ndryshimet më të mëdha që BE-ja mund të bëjë janë në ligjet që do të lehtësonin lëvizjen e trupave dhe pajisjeve. Marrja e një leje për transport ushtarak nga një vend i BE-së në një tjetër mund të zgjasë deri në 45 ditë.
Objektivi, i vendosur nga Brukseli, është tre ditë. Megjithatë, është për t'u habitur që rregullat e harmonizuara të BE-së për transportin e mallrave të rrezikshme nuk zbatohen për transportin ushtarak, që do të thotë se shpesh duhet të bien dakord për marrëveshje ad hoc. Kjo do të ndryshonte dhe Komisioni Evropian synon të këmbëngulë që të arrihet edhe më shumë.
Një tjetër propozim është që lejet për lëvizjen e pajisjeve ushtarake midis shteteve anëtare nuk do të kenë më nevojë të rinovohen çdo vit. Ato thjesht do të jenë të vlefshme derisa të revokohen. Vendet jo-anëtare të BE-së gjithashtu mund të jenë pjesë e këtij ndryshimi.
Çelësi për këtë do të ishte i ashtuquajturi "Sistemi Evropian i Përgjigjes së Lëvizshmërisë Ushtarake të Përmirësuar (EMERS)", i cili mund të lançohet brenda 48 orëve nga një propozim nga Komisioni Evropian ose një shtet anëtar i BE-së.
Kur aktivizohet, në rast të një emergjence të mundshme ushtarake, transporti ushtarak ndërkufitar do të kërkojë vetëm njoftim, me një periudhë njoftimi të shkurtuar për lëvizjen ushtarake. Shumica e procedurave standarde mund të anashkalohen, përveç formaliteteve doganore.
Nisja e gatishmërisë ushtarake vjen në mes të pasigurisë mbi angazhimin e SHBA-së në krahun lindor të NATO-s. Në Uashington, kandidati i administratës së Presidentit Donald Trump, Austin Dahmer, për të drejtuar zyrën e strategjisë së Pentagonit, pranoi së fundmi nën betim se Rusia mbetet një kërcënim për sigurinë e Shteteve të Bashkuara.
Pranimi i Dahmer erdhi në një kohë kur Pentagoni përballet me zemërim dypartiak për një sërë vendimesh të errëta, nga pezullimi i heshtur i ndihmës për Ukrainën deri te tërheqja e një brigade amerikane nga Rumania, një veprim që i tronditi aleatët përgjatë krahut lindor të NATO-s.
“Sa herë që Uashingtoni heziton, Moska vë në provë vijën”, tha një diplomat evropian, duke folur në mënyrë anonime për Kyiv Post në lidhje me vlerësimet e brendshme të ndjeshme. Nëse SHBA-të tërhiqen sadopak, shtoi ai, Rusia e mbush menjëherë boshllëkun.
Rumania, Polonia dhe shtetet baltike i shohin sinjalet e përziera të Pentagonit si shenja paralajmëruese të mundshme të zvogëlimit të ndikimit të Amerikës.
Zyrtarët evropianë theksojnë se plani do të zhvillohet në bashkëpunim të ngushtë me NATO-n me qëllim shmangien e dyfishimit. Polonia, në veçanti, këmbënguli në sigurimin që përpjekjet e BE-së të mbeten në përputhje me planifikimin logjistik dhe mbrojtës të NATO-s./Përshtati “Pamfleti” nga “Danas"
Lini një Përgjigje