FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Qeveria e Islandës dëshiron të mbajë një referendum në muajin gusht nëse do të rifillojë bisedimet e anëtarësimit me Bashkimin Evropian, më shumë se një dekadë pasi u ngurrua të bashkohej me bllokun.
Kabineti miratoi të premten një rezolutë që bën thirrje për një votim më 29 gusht për rifillimin e bisedimeve të pranimit, raportoi transmetuesi kombëtar RUV. Propozimi duhet të miratohet nga parlamenti i Islandës, Althingi, përpara se të mbahet referendumi.
Vendimi për kombin ishullor të Arktikut, i cili është plotësisht i pavarur, me një popullsi prej vetëm 400,000 banorësh, vjen në një kohë kur shqetësimet rriten rreth paqëndrueshmërisë gjeopolitike dhe presioneve ekonomike.
Qeveria e koalicionit të qendrës së majtë e kryeministrit Kristrun Frostadottir, e zgjedhur në vitin 2024, kishte thënë se donte të mbante një votim deri në vitin 2027, por e përshpejtoi këtë afat pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump kërcënoi të merrte Groenlandën fqinje.
Trump disa herë e quajti Grenlandën Islandë gjatë një debati të nxehtë ndërkombëtar rreth qëllimit të presidentit për të përvetësuar territorin e gjerë të Arktikut.
Rritja e kostos së jetesës, lufta e Rusisë në Ukrainë dhe tensionet transatlantike kanë kontribuar gjithashtu në shqetësimet në rritje në lidhje me sigurinë e Islandës. Kombi ishullor vullkanik nuk ka ushtri dhe mbështetet në NATO dhe në një marrëveshje dypalëshe mbrojtjeje me Shtetet e Bashkuara.
Për dekada të tëra, Islanda shmangu kërkesën për anëtarësim në BE sepse ishte e shqetësuar se do të detyrohej të ndante zonat e saj të pasura të peshkimit në Atlantikun e Veriut me anije nga vende të tjera evropiane.
Ajo aplikoi për t'u bashkuar me bllokun në vitin 2009, pasi sektori bankar i vendit, i mbingarkuar me borxhe, u shemb gjatë krizës financiare globale të vitit 2008. Bisedimet u pezulluan në vitin 2013, kur në pushtet erdhi një qeveri e qendrës së djathtë, dhe ato përfunduan zyrtarisht në vitin 2015.
Islanda merr pjesë në tregun e vetëm të BE-së nëpërmjet Zonës Ekonomike Evropiane dhe zonës së udhëtimit të lirë Shengen.
Dhjetë vende janë aktualisht në bisedime pranimi me BE-në, me Shqipërinë, Moldavinë, Malin e Zi dhe Ukrainën në krye të listës.
Bashkimi me bllokun kërkon një proces njëvjeçar të drejtuar nga Komisioni Europian, i cili vlerëson 35 grupe kriteresh, nga transparenca dhe sistemet financiare te peshkimi, rrjetet e transportit, rregulloret bujqësore dhe liritë si fjala dhe feja.
Të gjitha vendet anëtare aktuale të BE-së duhet të bien dakord unanimisht për të pranuar aplikantin. Hungaria ka kërcënuar të vërë veton në pranimin e Ukrainës.
Komisionerja e Zgjerimit të BE-së, Marta Kos, tha se një "vendim i rëndësishëm tani i pret popullit islandez".
"Islanda është tashmë një vend i fortë dhe partner i besuar. Në një botë që po ndryshon me shpejtësi, Bashkimi Evropian ofron një spirancë në një bashkësi vlerash, prosperiteti dhe sigurie”, shkroi Kos në X.
Lini një Përgjigje