FLASH
Shkruar nga Florence Aubenas
Asnjë luftë tjetër nuk e ka kthyer letërsinë dhe poezinë në një fushë të tillë të minuar.
Në Ukrainë nuk ka më Pushkin, Dostojevski apo Tolstoi, të gjitha bibliotekat e vendit po pastrojnë raftet nga veprat e tyre.
Autorët rusë janë zhdukur nga raftet e shumicës së bibliotekave të Ukrainës që nga pushtimi i vitit 2022. Bibliotekarët nuk po i marrin me dëshirë këto vendime, por përkundrazi nga një ndjenjë patriotizmi.
Prej disa muajsh, Olga Matiukhina ka rijetuar të njëjtën skenë teksa endet nëpër raftet e bibliotekës komunale ku është drejtoreshë në Dnipro, një qytet me një milion banorë në Ukrainën juglindore.
Ajo merr një libër, e shfleton dhe befas pushtohet nga emocionet. Drejtoresha kujton herën e parë që e kishte lexuar: Gjatë epokës sovjetike, kur edukimi sentimental i të rinjve vinte nga gllabërimi i skenave të topit në ‘Lufta dhe Paqja’ e Leo Tolstoit.
Megjithatë, shpejt ajo ndihet e pushtuar nga pyetjet që i shpërndajnë brutalisht kujtimet e saj. A e lavdëron ky tekst Perandorinë Ruse? Apo ushtrinë e saj? Ajo mediton.
Si të gjitha bibliotekat e vendit, edhe ajo mori rekomandime zyrtare për të hequr autorët që mbështesin pushtimin ose supremacinë ruse nga raftet e saj në emër të ligjit ushtarak.
"Për çdo person të arsimuar, heqja e një libri nga një bibliotekë është një gjë e vështirë për t'u bërë", argumentoi seksagenarja, përkushtimi i së cilës për vendin e saj është i pa dyshim. Megjithatë ajo ndjen sikur e gjithë bota po e shikon. Asnjë luftë tjetër nuk e ka kthyer letërsinë dhe poezinë në një fushë të tillë të minuar.
Situata u bë edhe më e ndjeshme nga fakti se autoritetet dhanë pak udhëzime të sakta. Në maj 2022, disa muaj pasi kishte filluar pushtimi, presidentja e Institutit të Librit të Ukrainës, Oleksandra Koval foli për nevojën për të hequr veprat "propagande" dhe "anti-ukrainase" në një intervistë me agjencinë e lajmeve Interfax-Ukraine.
Më pas, duke iu drejtuar pyetjes së autorëve klasikë rusë, ajo vazhdoi: “Kjo është në të vërtetë letërsi shumë e dëmshme, mund të ndikojë vërtet në opinionet e njerëzve. Për mendimin tim, këto libra duhet të hiqen edhe nga bibliotekat publike dhe ato shkollore. Ato padyshim që mund të mbeten në bibliotekat universitare dhe shkencore, për të lejuar specialistët të studiojnë rrënjët e së keqes dhe totalitarizmit. (…), se si ata në mënyrë indirekte çuan në një qëndrim kaq agresiv dhe përpjekje për të dehumanizuar popujt e tjerë, veçanërisht ukrainasit”.
“Identiteti ynë është në qendër të kësaj lufte”
Nga qytetet në fshat, punonjësit filluan të punojnë në njëmbëdhjetë mijë biblioteka publike, nga pesëmbëdhjetë mijë gjithsej, me fjalë të tjera ato që as nuk janë të pushtuara dhe as të shkatërruara nga Moska. Por si do të vazhdohet?
"Papritur, ne u gjendëm në vijën e parë, të kapur mes artit, luftës dhe asaj që secili prej nesh përjeton sot në jetën tonë private", shpjegon një bibliotekare e re nga kyiv.
Si shumica e dëshmitarëve, ajo dëshironte të mbetej anonime. Si shumica e ukrainasve në pozicionin e saj edhe ajo pushtohet nga pyetje të shumta: A duhet t’i heqim librat? Cilat? Dhe çfarë duhet të bëhet me to?/Marrë me shkurtime nga “Le Monde”
Lini një Përgjigje