FLASH
Shkruar nga Lorenzo Cremonesi
Tema është e nxehtë. Zelensky mund të jetë i hapur për kompromis territorial nëse do të kishte një premtim të qartë për hyrjen e Ukrainës në NATO pas nënshkrimit të marrëveshjes së paqes.
Trump ndoshta është duke rishikuar premtimin e tij për të zgjidhur luftën ruso-ukrainase "në 24 orë". Vladimir Putin shprehet se është gati për dialog, këtë ia ka thënë edhe dy ditë më parë në telefon kancelarit gjerman Olaf Scholz, por ndërkohë sulmon nga ajri dhe intensifikon ofensivën tokësore duke përdorur ushtarë të Koresë së Veriut. Mes evropianëve flitet për "paqe deri në vitin 2025" dhe Zelensky gjithashtu e përsërit këtë. Është e vështirë të kuptosh sa konkret është plani. Megjithatë, situata mbetet jashtëzakonisht e vështirë: nëse shohim problemet kryesore në tavolinë, lehtësisht kuptojmë distancën që ndan palët e përfshira.
1) Cilat janë kërkesat ruse?
Gadishulli i Krimesë dhe pjesa lindore e Donbasit u pushtuan nga Moska dhe separatistët lokalë në vitin 2014. Që nga rinisja e luftës me pushtimin rus më 24 shkurt 2022, i gjithë brezi jugor nga Mariupol përgjatë Detit Azov në lindje pjesë e rajonit të Khersonit, si dhe pothuajse 90% e atij të Zaporizhzhisë dhe rreth 75 për qind e Donbasit. Në total, pak më shumë se 20 për qind e të gjithë Ukrainës. Që nga referendumi në zonat e pushtuara në shtator 2022, Putin ka deklaruar se "në minimum" rajonet e Lugansk, Donetsk, Zaporizhzhia dhe Kherson tani duhet të merren nga ushtarët e tij, pasi janë pjesë integrale e Federatës Ruse. Megjithatë, ukrainasit janë të vendosur t'i çlirojnë të gjithë. Aleatët e NATO-s dhe administrata e Joe Biden në fund të mandatit të tij do të donin të gjenin një kompromis territorial, i cili ia lë Rusisë vetëm një pjesë të këtyre rajoneve, për shembull gjithë Krimenë dhe një pjesë të mirë të Donbasit. Ditët e fundit, thashethemet nga Uashingtoni sugjerojnë se Trump është i prirur t'ua lërë rusëve gjithçka që ata kanë zënë, duke i detyruar megjithatë të krijojnë një "zonë bufer" të çmilitarizuar një mijë kilometra të garantuar nga një forcë evropiane. Trump përsërit se shpenzimet ushtarake për të mbrojtur Ukrainën duhet të jenë vetëm evropiane, Amerika nuk duhet të paguajë asnjë dollar të vetëm.
2) Çfarë do të ndodhë me NATO-n?
Tema është e nxehtë. Zelensky mund të jetë i hapur për kompromis territorial nëse do të kishte një premtim të qartë për hyrjen e Ukrainës në NATO pas nënshkrimit të marrëveshjes së paqes. Pjesa fillestare e planit të tij prej 10 pikash e parashikon këtë. Evropianët janë gati të pranojnë Ukrainën në NATO, por në një të ardhme të pacaktuar. Trump duket se është kundër tij dhe do të donte ta ngrinte çështjen për të paktën 20 vjet. Putin jep një "jo" kategorike. Jo vetëm që thotë se Ukraina nuk do të jetë kurrë në gjendje të bashkohet me Aleancën Atlantike, por mbi të gjitha ai këmbëngul që ajo të bëhet "neutrale" dhe të funksionojë si "shtet i çmilitarizuar". Kjo është një çështje qendrore, për faktin se Kievi e bën të qartë se vetëm një ombrellë solide e mbrojtjes ushtarake e garantuar nga aleatët mund të çojë në pranimin e një kompromisi territorial. Kievi ka frikë se do të shndërrohet në një lloj Bjellorusie të kontrolluar plotësisht nga Moska.
3) Po "enklava" e Kurskut?
Në fillim të gushtit, njësitë ushtarake ukrainase hynë në zonën kufitare ruse të Kursk, duke zënë mbi 1000 kilometra katrorë. Vetë Zelensky tha se do të donin t'i shkëmbenin këto toka me ato të Donbass. Por në javët e fundit rusët kanë sjellë mbi 10,000 koreano-veriorë, duke përqendruar rreth 50,000 ushtarë në total. Ata deri më tani kanë rimarrë rreth gjysmën e zonës dhe synojnë ta pastrojnë atë përpara se Trump të mbërrijë në Shtëpinë e Bardhë më 20 janar.
4) Çfarë do të ndodhë me Zelenskyn?
Në fillim të luftës Putin kishte deklaruar synimin e tij për të "denazifikuar" Ukrainën dhe për të rrëzuar Zelensky. Së fundmi ai përsëriti se këtij të fundit mandati i ka skaduar në maj dhe tani duhet të shkarkohet sepse nuk donte zgjedhje. Zelensky përgjigjet se zgjedhjet do të mbahen së shpejti pasi ligji ushtarak të hiqet në fund të luftës. Deri më tani, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre evropianë nuk e kanë vënë në dyshim legjitimitetin e presidentit ukrainas. Megjithatë, popullariteti i tij është në rënie drastike./Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje