FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Udhëtimi i Charles do të shënojë herën e parë që një monark britanik do të mbajë të ashtuquajturin “Fjalim nga Froni” që nga viti 1977
Ndërsa shkon në Kanada për hapjen historike të parlamentit të vendit të martën, monarku 76-vjeçar britanik – i cili mbetet kreu i shtetit të Kanadasë – po përdor të gjithë fuqinë e butë që mund të mobilizojë në mbështetje të vendit.
Udhëtimi i Charles do të shënojë herën e parë që një monark britanik do të mbajë të ashtuquajturin “Fjalim nga Froni” që nga viti 1977 – një shfaqje shumë publike e mbështetjes për Otavën në një kohë kur presidenti amerikan ka intensifikuar retorikën armiqësore, ka lobuar për tarifa në dëm të Kanadasë dhe madje ka flirtuar me aneksimin e fqinjit të tij verior.
Kanadaja është një nga 14 mbretëritë e Komonuelthit – kombe të pavarura që vazhdojnë të kenë monarkun britanik si kreun e shtetit. Qeveria kanadeze tashmë po e sheh vizitën e Charles si një shfaqje të qartë mbështetjeje, me kryeministrin e sapozgjedhur, Mark Carney, që e përshkruan udhëtimin e mbretit si dërgimin e “një mesazhi sovraniteti”.
Lidhjet mes familjes mbretërore dhe kryeministrit kanadez janë të forta. Vëllai i Carney-t, Sean, është drejtori operativ në Pallatin Kensington – rezidenca e punës e djalit të Charles dhe trashëgimtarit të fronit, Princit William.
Dhe për Charles-in, kjo është personale. Nëna e tij, Mbretëresha e ndjerë Elizabeth II, ishte thellësisht e apasionuar pas rolit të saj në Komonuelth.
Por nuk është një strategji pa rrezik. Në Mbretërinë e Bashkuar, kjo mund të largojë vëmendjen e qeverisë nga përpjekjet për të joshur – jo përballuar – presidentin e SHBA-së.
Skeptikët mbretërorë në Kanada paralajmërojnë se kjo mund të rindezë debatin republikan në mesin e një publiku kanadez kryesisht agnostik.
Nuk është rastësi
Shumë pak gjëra ndodhin rastësisht në familjen mbretërore të Charles-it, e cila është shumë e vetëdijshme për imazhin. Ekipi i tij është i mbushur me ish-zyrtarë të lartë diplomatikë, përfshirë oborrtarin e tij më të lartë, Clive Alderton, dikur ambasador i Mbretërisë së Bashkuar në Marok.
Që nga dhjetori, kur filloi sulmi i ashpër i Trump-it, kujtimet për rolin e mbretit si kreu i shtetit të Kanadasë janë bërë më të shpeshta.
Këto kanë përfshirë një mesazh mbështetjeje në rrjetet sociale, duke e përshkruar Kanadanë si një “vend elastik dhe të dhembshur” me rastin e 60-vjetorit të Ditës së Flamurit në shkurt, si dhe veshjen e një kravate të kuqe të ndezur kur priste rivalin e Trump-it, Carney, sapo ky i fundit u bë kryeministër.
Në vizitën e fundit shtetërore në Itali, Charles e quajti veten “mbret i Mbretërisë së Bashkuar dhe i Kanadasë”. Në 80-vjetorin e Ditës së Fitores në fillim të këtij muaji, ai përmendi rolin e përbashkët të forcave britanike dhe kanadeze.
Vetëm këtë javë, Charles dhe gruaja e tij, Mbretëresha Camilla, vizituan Shtëpinë e Kanadasë – komisionin e lartë në Londrën qendrore – për të shënuar 100-vjetorin e saj.
Charles ka pasur prej kohësh dëshirën të vizitojë Kanadanë si mbret dhe e ka shprehur që në vitin 2022, kur u ngjit në fron. Sipas një ish-zyrtari të njohur me diskutimet, qeverisë kanadeze i ishte bërë e qartë se një ftesë për vizitë do të pritej mirë.
Në Pallatin Buckingham nuk ka kaluar pa u vënë re që presidenti amerikan e ka zbutur retorikën ndaj Kanadasë – të paktën përkohësisht.
Ai është edhe mbreti ynë
Charles duhet të veprojë me kujdes gjatë këtij udhëtimi – për të kënaqur si Otavën, ashtu edhe Londrën. Ndërsa Carney po afrohet me Trump-in, kryeministri britanik, Keir Starmer, i ka ofruar presidentit një ftesë të dytë për vizitë shtetërore – diçka që ka shkaktuar pakënaqësi në Kanada.
Robert Hardman, autor i biografisë “Charles III: Mbreti i Ri. Oborri i Ri”, thekson se ka pasur edhe më parë situata të ndërlikuara në Komonuelth. Për shembull, në vitet 1980, kur shumica e vendeve kërkonin sanksione ndaj Afrikës së Jugut, ndërsa Margaret Thatcher refuzonte.
Hardman nënvizon se roli i monarkut është të inkurajojë mirëkuptim dhe të mbajë marrëdhënie miqësore.
Sipas monarkisë kushtetuese britanike, Charles vepron sipas këshillës së qeverisë britanike – por kur vepron si mbret i Kanadasë, ai ndjek këshillat e qeverisë kanadeze.
Një diplomat britanik mohoi që mbështetja e Charles-it për Kanadanë bie ndesh me strategjinë britanike, duke përmendur vizitën “pozitive” të Carney-t në Shtëpinë e Bardhë.
Megjithëse Charles mund të mos jetë shumë i hapur me Trump-in në një vizitë të ardhshme, vëzhguesit do të jenë të kujdesshëm ndaj çdo mesazhi të koduar.
“Thënë kështu… nuk do të habitesha nëse do të kishte shurup panje në menu”, shtoi Hardman me shaka.
Në qendër të vëmendjes
Javën tjetër, Kanadaja do të përballet me sfida. Kur familja mbretërore të zbarkojë në Otava, Camilla-s do t’i dorëzohet një buqetë me trëndafila të kuq dhe të bardhë. Një bandë ushtarake do të luajë ndërsa ata përshëndeten nga 25 anëtarë të Dragoonëve Mbretërorë Kanadezë.
Charles do të marrë nderime të plota ushtarake dhe Camilla do të betohet si anëtare e Këshillit Privat, duke fituar autoritet për të këshilluar mbretin në rolin e tij si monark i Kanadasë.
Kanadezët do të kenë rastin të shohin nga afër familjen mbretërore. Mbreti do të marrë pjesë në një ndeshje hokeji rrugor në Ottawa, dhe të martën do të parakalojë në një karrocë tërhequr nga kuajt e RCMP-së.
Vizita do të mbyllet në Memorialin Kombëtar të Luftës, me një ceremoni nderimi dhe një fluturim të Forcave Ajrore Mbretërore Kanadeze.
Por ky pompozitet mund të nxisë debat. Republikanët paralajmërojnë se vizita mund t’i kujtojë publikut kanadez se Charles është ende kreu i shtetit. Guy Miscampbell nga JL Partners thotë se monarkia është një pjesë e heshtur e trashëgimisë, por ka pak mbështetje për republikanizëm krahasuar me vende si Australia.
Sidoqoftë, fjalimi i Charles-it në parlament mund të ndezë një debat më të gjerë për të ardhmen e monarkisë në Kanada. Drejtori i Qytetarëve për një Republikë Kanadeze, Tom Freda, thotë se kërkesat për intervista janë rritur ndjeshëm.
“Mendojmë se kjo do të ndihmojë kauzën tonë – dhe kjo është gjëja më e rëndësishme,” thekson ai./Përshtati "Pamfleti" nga "Politico"
Lini një Përgjigje