TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota23 Qershor 2026, 09:48

Marrëveshja SHBA-Iran, zhbllokohen 12 miliardë dollarë fonde të ngrira; si do të menaxhohet Ngushtica e Hormuzit

Shkruar nga Pamfleti
Marrëveshja SHBA-Iran, zhbllokohen 12 miliardë dollarë fonde
Masoud Pezeshkian,

Përfunduan në Zvicër bisedimet teknike mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, me të dyja palët që ranë dakord për krijimin e grupeve të punës për çështje që lidhen me programin bërthamor të Teheranit dhe sanksionet ndërkombëtare, sipas mediave shtetërore iraniane.

Marrëveshje për katër grupe pune

Sipas agjencisë iraniane të lajmeve IRNA, e cila citon zëvendësministrin e Jashtëm Kazem Gharibabadi, negociatorët vendosën të krijojnë katër grupe pune me fokus: heqjen e sanksioneve, çështjet bërthamore, rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik, si dhe mekanizmin e monitorimit dhe zbatimit të marrëveshjeve.

“Suksese” në bisedime

Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i vlerësoi pozitivisht rezultatet e bisedimeve, duke folur për “suksese” në një sërë çështjesh, mes të cilave lundrimi në Ngushticën e Hormuzit, bisedimet për Libanin, përjashtimet në sektorin e naftës dhe zhbllokimi i fondeve iraniane të ngrira.

Sipas tij, u ra dakord për lirimin e dy kësteve prej 6 miliardë dollarësh secila nga fondet e bllokuara, ndërsa sanksionet ndaj sektorit të naftës mbeten në fuqi deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare. Ai shtoi se janë siguruar autorizimet e nevojshme që Irani të mund të vazhdojë shitjet e naftës dhe transaksionet bankare.

Për Libanin, Ghalibaf tha se u ra dakord për krijimin e një qendre koordinimi për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dhe parandalimin e rifillimit të përplasjeve, me synim rikthimin e normalitetit dhe respektimin e sovranitetit të vendit.

Lidhur me Ngushticën e Hormuzit, ai theksoi se “menaxhimi i saj nuk do të kthehet kurrë në gjendjen e mëparshme”, ndërsa parashikohet krijimi i mekanizmave të koordinimit dhe i një linje komunikimi të drejtpërdrejtë për shmangien e tensioneve.

“Ramë dakord të krijojmë mekanizma koordinimi [në Ngushticën e Hormuzit], përfshirë një linjë të drejtpërdrejtë komunikimi dhe një qendër ku mund të drejtohet kushdo sa herë që lind një dyshim ose mosmarrëveshje”, deklaroi ai.

Mbrojtja e bisedimeve me SHBA-në

Kreu i ekipit negociator iranian iu përgjigj kritikave të brendshme për zhvillimin e bisedimeve, duke argumentuar se misioni në Zvicër kishte për qëllim ndalimin e gjakderdhjes në Liban.

Në një postim në platformën X, Mohammad Bagher Ghalibaf deklaroi se, nëse delegacioni nuk do të kishte shkuar në Zvicër, “në çdo moment do të derdhej më shumë gjak i myslimanëve dhe shiitëve në Liban”.

Irani për inspektimet e IAEA-së

Ministria e Jashtme iraniane ende nuk ka mbajtur një qëndrim zyrtar për mundësinë e rikthimit të inspektorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) në vend.

Megjithatë, një zëdhënës i ministrisë deklaroi se Teherani nuk mori asnjë angazhim për programin e tij bërthamor gjatë bisedimeve në Zvicër, duke theksuar se çdo bashkëpunim me IAEA-n do të zhvillohet në përputhje me rregullat në fuqi të përcaktuara nga Parlamenti iranian dhe Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare.

Njëkohësisht, vlerësohet se procesi i rikthimit të inspektimeve do të jetë i ndërlikuar, si në aspektin ligjor ashtu edhe në atë operacional, pasi kërkohen miratime dhe mekanizma të rinj për qasje në objektet që janë dëmtuar.

Presidenti Pezeshkian për negociatat

Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, deklaroi përmes një postimi se efektiviteti i bisedimeve varet nga “respektimi i plotë i detyrimeve të dakorduara”.

Sipas tij, përparimi do të vlerësohet nga zbatimi praktik i angazhimeve, ndërsa theksoi se “deklaratat jashtë kuadrit të dakorduar nuk ndihmojnë përparimin e negociatave”.

Ai nuk sqaroi se cilave deklarata u referohej. Megjithatë, gjatë orëve të fundit, presidenti amerikan Donald Trump ka bërë komente që zyrtarët iranianë i kanë kundërshtuar, përfshirë pretendimet mbi inspektimet e programit bërthamor iranian dhe përdorimin e fondeve të zhbllokuara për blerjen e produkteve bujqësore amerikane.


 

marreveshja shba-iran

Lini një Përgjigje