Sulmi amerikan mund të ringjallë protestat dhe të rrezikojë sundimin...
Udhëheqja e Iranit është gjithnjë e më e shqetësuar se një sulm i SHBA-së mund të thyejë kontrollin e saj mbi pushtetin duke i kthyer sërish në rrugë turmat e zemëruara, pas shtypjes së përgjakshme të protestave antiqeveritare, shprehen 6 zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë.
Në takimet e nivelit të lartë, zyrtarët i thanë Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei se zemërimi publik për dhunën e muajit të kaluar, më e përgjakshmja që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979, ka arritur në një pikë ku frika nuk është më një pengesë , thanë katër zyrtarë aktualë të informuar mbi diskutimet.
Zyrtarët thanë se Khameneit iu tha se shumë iranianë ishin të përgatitur të përballeshin përsëri me forcat e sigurisë dhe se presioni i jashtëm, siç është një sulm i kufizuar amerikan, mund t’i trimëronte ata dhe t’i shkaktonte dëme të pariparueshme establishmentit politik.
Një nga zyrtarët i tha Reuters se armiqtë e Iranit po kërkonin më shumë protesta në mënyrë që t’i jepnin fund Republikës Islamike dhe “fatkeqësisht” do të kishte më shumë dhunë nëse do të ndodhte një kryengritje.
"Një sulm i kombinuar me demonstrata nga njerëz të zemëruar mund të çojë në një shembje (të sistemit qeverisës). Ky është shqetësimi kryesor midis zyrtarëve të lartë dhe kjo është ajo që duan armiqtë tanë", tha zyrtari, i cili, ashtu si të tjerë të kontaktuar, nuk pranoi të identifikohej për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
Qëndrimet e raportuara janë të rëndësishme sepse ato sugjerojnë dyshime private brenda udhëheqjes, të cilat janë në kundërshtim me qëndrimin publik sfidues të Teheranit ndaj protestuesve dhe SHBA-së.
Burimet nuk pranuan të thoshin se si u përgjigj Khamenei. Ministria e Jashtme e Iranit nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese të Reuters për koment mbi këtë raport të takimeve.
Burime të shumta i thanë Reuters javën e kaluar se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po shqyrton mundësitë kundër Iranit, të cilat përfshijnë sulme të synuara ndaj forcave të sigurisë dhe udhëheqësve për të frymëzuar protestuesit, edhe pse zyrtarët izraelitë dhe arabë thanë se vetëm fuqia ajrore nuk do t'i rrëzonte sundimtarët klerikë.
Çdo kryengritje e tillë pas një sulmi amerikan do të ishte në kontrast me përgjigjen e iranianëve ndaj sulmeve bombarduese izraelite dhe amerikane ndaj programit bërthamor të Iranit në qershor, të cilat nuk u pasuan nga demonstrata antiqeveritare.
Por një ish-zyrtar i lartë i moderuar tha se situata kishte ndryshuar që nga goditja në fillim të janarit.
"Njerëzit janë jashtëzakonisht të zemëruar", tha ai, duke shtuar se një sulm i SHBA-së mund t'i bëjë iranianët të ngrihen përsëri. "Muri i frikës është shembur. Nuk ka më frikë."
Tensionet midis Teheranit dhe Uashingtonit janë të larta. Mbërritja e një aeroplanmbajtëseje amerikane dhe anijeve luftarake mbështetëse në Lindjen e Mesme ka zgjeruar aftësinë e Trump për të ndërmarrë veprime ushtarake nëse dëshiron, pasi ka kërcënuar vazhdimisht me ndërhyrje për shkak të shtypjes së përgjakshme të Iranit.
Disa figura të opozitës, të cilat ishin pjesë e establishmentit përpara se të përplaseshin me të, kanë paralajmëruar udhëheqjen se "zemërimi i vluar publik" mund të rezultojë në një shembje të sistemit islamik.
"Lumi i gjakut të ngrohtë që u derdh në muajin e ftohtë të janarit nuk do të ndalojë së vluari derisa të ndryshojë rrjedhën e historisë", tha ish-kryeministri Mirhossein Mousavi, i cili ka qenë në arrest shtëpiak pa gjyq që nga viti 2011, në një deklaratë të publikuar nga faqja e internetit pro-reformës Kalameh.
"Me çfarë gjuhe duhet të flasin njerëzit se nuk e duan këtë sistem dhe nuk u besojnë gënjeshtrave tuaja? Mjaft më. Loja ka mbaruar", shtoi Mousavi në deklaratë.
Gjatë protestave në fillim të janarit, thanë dëshmitarët dhe grupet e të drejtave të njeriut, forcat e sigurisë i shtypën demonstratat me forcë vdekjeprurëse, duke lënë mijëra të vrarë dhe shumë të plagosur. Teherani fajësoi për dhunën "terroristët e armatosur" të lidhur me Izraelin dhe SHBA-në.
Analistët dhe njerëzit e brendshëm thonë se, ndërsa rrugët janë të qeta për momentin, ankesat e thella nuk janë zhdukur.
Zhgënjimi publik u përhap për shkak të rënies ekonomike, shtypjes politike, një hendeku në zgjerim midis të pasurve dhe të varfërve dhe korrupsionit të rrënjosur që i lë shumë iranianë të ndihen të bllokuar në një sistem që nuk ofron as lehtësim dhe as një rrugë përpara.
"Ky mund të mos jetë fundi, por nuk është më vetëm fillimi", tha Hossein Rassam, një analist me qendër në Londër.
Nëse protestat rifillojnë gjatë presionit në rritje të huaj dhe forcat e sigurisë reagojnë me forcë, 6 zyrtarët aktualë dhe ish-zyrtarë thanë se kanë frikë se demonstruesit do të jenë më të guximshëm se në trazirat e mëparshme, të inkurajuar nga përvoja dhe të nxitur nga ndjenja se nuk kanë shumë për të humbur.
Një nga zyrtarët i tha Reuters se, ndërsa njerëzit ishin më të zemëruar se më parë, establishmenti do të përdorte metoda më të ashpra kundër protestuesve nëse do të sulmohej nga SHBA-të. Ai tha se rezultati do të ishte një masakër.
Iranianët e zakonshëm të kontaktuar nga Reuters thanë se prisnin që sundimtarët e Iranit të shtypnin ashpër çdo protestë të mëtejshme.
Një banor i Teheranit, djali 15-vjeçar i të cilit u vra në protestat e 9 janarit, tha se demonstruesit thjesht kishin kërkuar një jetë normale dhe se ndaj tyre ishte përgjigjur “me plumba”.
"Nëse Amerika sulmon, unë do të kthehem në rrugë për t'u hakmarrë për djalin tim dhe fëmijët që ky regjim vrau”, tha ai. /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje