
Mbështetja për anëtarësimin në Bashkimin Evropian (BE) në Serbi ka rënë në nivelin më të ulët në Ballkanin Perëndimor, tregoi një sondazh i ri i Eurobarometrit, duke nënvizuar lidhjet e tensionuara të vendit me bllokun mes bisedimeve të ngecura të pranimit dhe marrëdhënieve më të ngushta me Rusinë dhe Kinën.
Vetëm 33% e të anketuarve në Serbi thanë se mbështesnin anëtarësimin në BE, krahasuar me 91% në Shqipëri dhe 69% në Maqedoninë e Veriut, sipas anketës së porositur nga Komisioni Evropian. Vetëm 38% e serbëve thanë se kishin një imazh pozitiv për BE-në, më i ulëti në rajon.
Gjetjet nxjerrin në pah ambivalencën e thellë që shumë serbë ndiejnë ndaj Brukselit, e formuar nga trashëgimia e konflikteve të viteve 1990 dhe fërkimet më të fundit politike. Sulmet ajrore të NATO-s në vitin 1999 kundër Serbisë dhe njohja e pavarësisë së Kosovës nga shumica e shteteve perëndimore në vitin 2008 ngulitën pakënaqësi, me Beogradin që iu drejtua Moskës për mbështetje diplomatike, shkruan Intellinews.
Rusia dhe Kina që atëherë e kanë zgjeruar ndikimin e tyre. Mbështetja ruse për çështjen e Kosovës dhe vizitat e shpeshta shtetërore e mbajnë Moskën popullore midis grupeve nacionaliste dhe anti-perëndimore, ndërsa investimet kineze në infrastrukturë dhe donacionet e vaksinave gjatë pandemisë e forcuan pozicionin e Pekinit.
Në të njëjtën kohë, BE-ja humbi besueshmërinë midis serbëve liberalë dhe pro-perëndimorë, shumë prej të cilëve dikur e shihnin anëtarësimin si një garanci stabiliteti dhe prosperiteti. Kritikët thonë se blloku ka toleruar shtrëngimin e pushtetit nga Presidenti Aleksandar Vuçiç, ndërsa ka lënë mënjanë opozitën në ndjekje të interesave të veta, siç është sigurimi i aksesit të bllokut në mineralet kritike të Serbisë.
Serbia nisi bisedimet e pranimit në vitin 2014, por nuk ka hapur një kapitull të ri negociatash prej katër vitesh, me Brukselin që kërkon reforma për të forcuar sundimin e ligjit dhe për të normalizuar marrëdhëniet me Kosovën. BE-ja mbetet partneri më i madh tregtar dhe i investimeve i Serbisë, por Beogradi është përpjekur të balancojë lidhjet duke kultivuar marrëdhënie me Moskën dhe Pekinin.
Diku tjetër në rajon, Mali i Zi dhe Shqipëria, shihen si kryesuese në procesin e anëtarësimit, gjë që mund të shpjegojë nivelin e tyre më të lartë të mbështetjes publike për t'u bashkuar me bllokun. Progresi i Maqedonisë së Veriut është vonuar vazhdimisht, së pari nga një mosmarrëveshje për emrin me Greqinë e zgjidhur në vitin 2018 dhe më vonë nga Bullgaria për çështje gjuhësore dhe historike. Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova mbeten në një fazë të hershme të bisedimeve të pranimit.
Pavarësisht rënies së mbështetjes publike, zyrtarët serbë këmbëngulin se hyrja në BE mbetet një qëllim strategjik. Analistët thonë, megjithatë, se vonesat dhe zhgënjimi me zgjerimin po e shtyjnë Beogradin të diversifikojë aleancat e tij.
Në të gjithë BE-në, anketa zbuloi se gati dy të tretat e të anketuarve të moshës 15 deri në 39 vjeç mbështetën zgjerimin, duke përmendur përfitimet në siguri, konkurrueshmëri dhe ndikim global, megjithëse 67% thanë se ndiheshin të pakënaqur në lidhje me procesin.
Lini një Përgjigje