FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Gazata birtanike The Guardian në një analizë të saj ka nxjerrë në dritë koreografinë e Ankarasë dhe presidentit turk në lidhje me zhvillimet në Siri, në vazhdën e rënies së regjimit gjakatar të Bashar al-Assad.
Një javë më parë pasi presidenti i rrëzuar sirian Bashar al-Assad u arratis në Moskë, zyrtarët turq ngritën flamurin e tyre mbi ambasadën në Damask, raporton media britanike, duke vënë në dukje se flamuri turk me gjysmëhënën ishte ngritur mbi çatinë e saj ambasada për herë të parë pas 12 vitesh.
Ajo u parapri nga vizita e disa ditëve më parë e kreut të Shërbimit Informativ Kombëtar (MIT) dhe në fshehtësi të liderit turk, Ibrahim Kalin në kryeqytetin sirian, Damask. Khalin u lut nën harqet e shenjta të xhamisë së famshme Umajad përpara se të dilte para turmave të habitura të mbledhura për të parë zyrtarin e parë të huaj që vizitoi udhëheqjen e re të Sirisë.
Sipas The Guardian, Dareen Khalifa i Grupit Ndërkombëtar të Krizave jofitimprurëse e përshkruan vizitën e Kalin në kryeqytetin sirian si "një xhiro triumfuese", me Ankaranë që shfaqet si përfituesja kryesore e qeverisë së re në Damask.
Përmbysja e Asadit ka përligjur qasjen e Rexhep Tajip Erdogan ndaj Sirisë brenda Turqisë, duke i dhënë Ankarasë mundësi të reja në një luftë për pushtet në zonat kurde në verilindje dhe duke i dhënë asaj ndikim të ri ndërsa Siria "rindërton".
"Marrëdhënia midis HTS (Rebelët) dhe Turqisë nuk duhet të mbivlerësohet, nuk është një marrëdhënie prokure, por Turqia priti me mençuri derisa gjërat të zgjidheshin dhe më pas shkoi me forcë me vizitën e Kalin dhe oficerëve të tjerë të lartë," thotë Khalifa.
Përmbysja
Ankaraja për muaj me radhë kishte "penguar" grupin HTS dhe vonoi nisjen e ofensivës së saj, thanë analistët, dhe në vend të kësaj u përpoq të përdorte një takim me zyrtarët rusë dhe iranianë në fillim të nëntorit me shpresën për të sjellë përfundimisht Assadin në tryezën e bisedimeve.
Erdogan tha se Assad e hodhi poshtë ofertën e tij për të "diskutuar të ardhmen e Sirisë së bashku", duke shpërdoruar pa vetëdije shansin e tij të fundit për të parandaluar një ofensivë ushtarake që i dha fund sundimit brutal 53-vjeçar të familjes së tij.
Jo vetëm që Asadi refuzoi, por forcat e tij vazhduan të godasin enklavën e mbajtur nga rebelët të Idlibit, duke nxitur dëshirën e grupit për të nisur ofensivën e tij. Khalifa vlerëson se Turqia iu drejtua aleatëve rusë të Asadit, duke i kërkuar Moskës që të bisedonte me udhëheqësin sirian dhe të ndalonte sulmet, pa dobi. Kur Sharaa, i cili më parë njihej me emrin e tij, Abu Mohammed al-Jolani, iu afrua Ankarasë më vonë në nëntor, duke i paralajmëruar se forcat e tij ishin gati për të nisur një sulm, ata u tërhoqën për shkak të paaftësisë së Moskës për të ndaluar Asadin.
"Përfundimisht Turqia tha në rregull, jepuni atyre një mësim, por Ankaraja nuk e kuptoi që HTS do të merrte Aleppon, e lëre më të gjithë vendin," vëren Khalifa.
“Askush nuk e kishte menduar se do të bëhej diçka kaq e madhe. Ankaraja e dinte se çfarë manovre mund të bënte kjo organizatë HTS, se do të jepte përshtypjen se ata po shkonin në një drejtim, në lindje, kur në fakt donin të shkonin në jug. Por asgjë më shumë se kaq.”, shprehet ai.
Pse 'lufton' Erdogan për Sirinë
Presidenti turk ka tentuar prej kohësh një veprim balancues në vend për çështjen e refugjatëve sirianë, duke lëvizur mes një imazhi publik të krijuar me kujdes si një udhëheqës i botës islame që mirëpriti myslimanët e zhvendosur dhe dëshirave të partnerëve të tij nacionalistë të koalicionit për të dëbuar shumë nga 3.2 milion sirianë në Turqi.
Rënia e Asadit, i lejoi Erdoganit një mënyrë për të forcuar imazhin e liderit që bëri më së shumti për të mbrojtur sirianët ndërsa mijëra iknin, duke qetësuar mbështetësit e tij nacionalistë.
Zyrtarët turq nuk humbën kohë: Ministri i Jashtëm Hakan Fidan tha një ditë pas rrëzimit të Asadit se sirianët do të ktheheshin në shtëpi dhe rreth 7600 njerëz kishin kaluar kufirin deri në fund të javës së kaluar.
Premtimi i Fidanit se kompanitë turke do të ndihmonin në rindërtimin e Sirisë, bëri që aksionet në kompanitë e ndërtimit dhe çimentos të rriten një ditë pas rrëzimit të Asadit, pavarësisht se reputacioni i tyre u "dëmtua" nga shkatërrimi i gjerë pas tërmeteve vdekjeprurëse që goditën Turqinë jugore dhe Sirinë veriore në fillim të vitit të kaluar.
Ndërsa Ankaraja kohët e fundit filloi një qasje fillestare ndaj grupeve militante kurde që prej kohësh i konsideronte organizata terroriste, ndryshimet e papritura brenda Sirisë çuan në përmbysje. Grupet rebele të mbështetura nga Turqia tani po dëbojnë forcat kurde të mbështetura nga SHBA nga qytetet në veri të Sirisë, duke zgjeruar me shpejtësi zonën e tyre të kontrollit.
"Ndërsa të gjithë sytë janë te Damasku... Ankaraja po merr gjithçka që dëshiron," thotë Khalifa.
"Qyteti i Manbixhit ra në duart e forcave të mbështetura nga Turqia pa bërë rezistencë, kështu që ata po shtyjnë drejt verilindjes dhe po e kursejnë atë në mënyra që nuk do të kishin ndodhur kurrë më parë."
Duke folur gjatë një konference mbi Sirinë në Jordani në fundjavë, Fidan e bëri të qartë strategjinë e Ankarasë.
"Ne mbështesim përfaqësuesit legjitimë të kurdëve sirianë në përpjekjet e tyre për të mbrojtur të drejtat e tyre në Damask," tha ai, duke treguar se Turqia do të pranonte vetëm përfaqësimin kurd në kryeqytetin sirian, por jo dikë tjetër.
Zyrtarët turq që dalin në Damask, do të përdorin ndikimin e tyre të sapogjetur mbi sundimtarët e rinj të Sirisë për të siguruar që asnjë administratë autonome kurde të mbizotërojë në verilindje.
"Një Siri pas Asadit i ofron Turqisë një levë të madhe dhe organizata HTS mund të përdorë të gjithë ndihmën që mund të marrë," nënvizon ai. Organizata kërkon të shmangë izolimin dhe do të përdorë kontributin e Turqisë për të siguruar që ajo përfundimisht të fitojë njohjen nga komuniteti ndërkombëtar, shton ai.
Pra Turqia mbetet porta e tyre drejt botës së jashtme.
Lini një Përgjigje