FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Sipas ligjit ndërkombëtar, paraburgimi administrativ duhet të përdoren në raste të rralla. Supozohet të përdoret kur ekziston një rrezik i pranishëm dhe nuk ka asnjë mënyrë tjetër për ta parandaluar atë rrezik përveç arrestimit të dikujt. Por është e qartë se Izraeli nuk po e përdor atë në këtë mënyrë. Ai po arreston qindra, mijëra njerëz, pa akuzë dhe po përdor ndalimin administrativ për t'u mbrojtur nga kontrolli ndërkombëtar
Në një shtëpi në Betlehem, në Bregun Perëndimor të pushtuar, Yazen Alhasnat është ulur pranë nënës së tij i përgjumur.
17-vjeçari sapo u lirua nga burgu, gati pesë muaj pasi u arrestua në një bastisje ushtarake izraelite, e cila ndodhi në orën 4 të mëngjesit.
Yazen ishte mbajtur nën "arrest administrativ", një politikë e gjatë sigurie, e trashëguar nga britanikët, që lejon shtetin izraelit të burgos njerëzit pafundësisht pa akuzë dhe pa paraqitur asnjë provë kundër tyre.
"Ata kanë një dosje sekrete. Ata nuk ju thonë se çfarë ka në të”, tha Yazen.
Ai mundi të kthehej në shtëpi sepse ishte mes 180 fëmijëve dhe grave palestineze të liruar nga burgu nga Izraeli në shkëmbimin e fundit të pengjeve të mbajtura nga Hamasi në Gaza.
Por në të njëjtën kohë që të burgosurit palestinezë po liroheshin, Izraeli po ndalonte njerëz në shkallën më të lartë në vite. Që nga 7 tetori, numri i personave në paraburgim administrativ, tashmë në nivelin më të lartë prej 30 vitesh prej 1,300, ka shkuar në më shumë se 2,800.
Kur Yazen u lirua, familjes së tij iu tha që të mos festonte publikisht në asnjë mënyrë ose të fliste me mediat. Të njëjtat udhëzime iu dhanë edhe familjeve të dy adoleshentëve të tjerë që folën për BBC për përvojat e tyre. Por të tria familjet thanë se nuk do të heshtin për çështjen e paraburgimit administrativ.
Për Izraelin, përdorimi i kësaj politike është në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe një masë e nevojshme parandaluese për të luftuar terrorizmin.
Maurice Hirsch, një ish-drejtor i ndjekjeve ushtarake për Bregun Perëndimor, nga viti 2013 deri në 2016, i tha BBC-së se Izraeli "jo vetëm që po përmbush ligjin ndërkombëtar, por edhe po e tejkalonte atë", duke i lejuar të burgosurit të apelonin dhe duke siguruar që ndalimet e tyre të rishikoheshin, çdo gjashtë muaj.
Por grupet e të drejtave të njeriut thonë se përdorimi i gjerë i kësaj masës nga Izraeli po abuzon ligjin e sigurisë që nuk është krijuar për t'u përdorur në një shkallë të tillë dhe se të arrestuarit nuk mund të mbrojnë veten në mënyrë efektive ose të apelojnë, sepse ata nuk kanë akses në provat kundër tyre.
"Sipas ligjit ndërkombëtar, paraburgimi administrativ duhet të përdoren në raste të rralla. Supozohet të përdoret kur ekziston një rrezik i pranishëm dhe nuk ka asnjë mënyrë tjetër për ta parandaluar atë rrezik përveç arrestimit të dikujt. Por është e qartë se Izraeli nuk po e përdor atë në këtë mënyrë. Ai po arreston qindra, mijëra njerëz, pa akuzë dhe po përdor ndalimin administrativ për t'u mbrojtur nga kontrolli ndërkombëtar", tha Jessica Montell, drejtoresha ekzekutive e HaMoked, një organizatë izraelite për të drejtat e njeriut që monitoron ndalimin e palestinezëve.
Palestinezët i janë nënshtruar ndalimit administrativ në këtë rajon që nga viti 1945, fillimisht nën mandatin britanik dhe më pas në territorin e pushtuar Palestinez. Ligji është përdorur në disa raste shumë të rralla kundër kolonëve izraelitë, por ai përdoret në masë të madhe për të ndaluar palestinezët e Bregut Perëndimor, përfshirë fëmijët.
Të arrestuarve administrativë u jepet një seancë dëgjimore, në një gjykatë ushtarake, përpara një gjyqtari ushtarak izraelit, por shtetit nuk i kërkohet të zbulojë asnjë nga provat e tij për të arrestuarit ose avokatët e tyre. Më pas, të arrestuarit mund të dënohen deri në gjashtë muaj. Por gjashtë muajt mund të zgjaten pafundësisht nga gjykata ushtarake, që do të thotë se të paraburgosurit administrativë nuk e kanë idenë se sa kohë do të qëndrojnë të mbyllur.
"Ajo që të mundon vërtet është pasiguria. A do të mbarosh gjashtë muajt e tu dhe do të largohesh? Apo do të zgjatesh për një vit, për dy vjet?”, tha Yazen, ulur në dhomën e tij të ndenjjes.
Të arrestuarit mund të bëjnë një apel, deri në Gjykatën e Lartë të Izraelit, por pa akses në provat kundër tyre, ata nuk kanë asgjë për ta bazuar atë. Palestinezët që gjykohen zyrtarisht në gjykatat ushtarake kanë më shumë akses në prova, por gjykatat kanë një shkallë dënimi afërsisht 99%.
"Mbrojtja e palestinezëve në gjykatat ushtarake është një detyrë pothuajse e pamundur. I gjithë sistemi është krijuar për të kufizuar kapacitetin e një palestinezi për të mbrojtur veten. Ajo vendos kufizime të ashpra ndaj mbrojtjes dhe liron prokurorin e shtetit nga barra e provës”, tha avokati mbrojtës me bazë në Jerusalem, Maher Hanna.
"Po jetojmë nën një sistem paralel drejtësie"
Kur u ndalua 16-vjeçari Osama Marmesh, ai u rrëmbye në rrugë dhe u fut në një makinë, në mënyrë të fshehtë dhe nuk kishte asnjë gjurmë se ku ndodhej. Kështu që për 48 orët e para të ndalimit të Osama-s, babai i tij Naif nuk e kishte idenë se ku ndodhej.
"Po u telefonoja të gjithë njerëzve që njihja për t'i pyetur nëse e kanë parë djalin tim. Nuk mund të flija, është një torturë", tha babai i Osamas, Naifi.
Osama pyeste vazhdimisht gjatë arrestimit të tij për akuzat kundër tij, por çdo herë i ishte thënë që "të mbyllte gojën".
Kur 17-vjeçari Musa Aloridat u arrestua, në një bastisje të orës 5 të mëngjesit në shtëpinë e tij, forcat izraelite hyrën në dhomën e gjumit që ai ndante me dy vëllezërit e tij më të vegjël dhe qëlluan një plumb në gardërobë, duke thyer xhamin, tha ai.
"E morën me të brendshme. Për tre ditë nuk dinim asgjë”, tha babai i Musait, duke treguar një foto në telefonin e tij.
As Yazen, as Osama, as Musa, as prindërve apo avokatëve të tyre, nuk u treguan asnjë provë kundër tyre gjatë muajve të paraburgimit. Kur Izraeli publikoi listat e të arrestuarve që do të liroheshin në shkëmbimet e fundit, në rubrikën që përshkruante me hollësi akuzat, kundër emrave të Yazen, Osama dhe Musa, ishte akuza e paqartë, "Kërcënim për sigurinë e zonës" .
Një version tjetër i listës tha se Yazen dhe Musa dyshoheshin se ishin të lidhur me grupet militante palestineze. Kur Osama u lirua, atij iu dorëzua një fletë e shkurtër e akuzës ku thuhej se në dy raste, muaj më parë, ai kishte hedhur një gur, "gjysma e madhësisë së pëllëmbës së tij", drejt pozicioneve të sigurisë izraelite.
Në fund, Yazen, Osama dhe Musa kaluan nga katër deri në shtatë muaj në burg. Të tre thanë se kushtet kishin qenë relativisht të rehatshme deri në sulmin e Hamasit më 7 tetor, kur çarçafët, batanijet, rrobat shtesë dhe pjesa më e madhe e racioneve të tyre ushqimore u hoqën dhe i gjithë komunikimi me botën e jashtme u ndërpre, në atë që ata e përshkruan si dënim kolektiv për sulmin.
Të arrestuar të tjerë kanë pretenduar se u rrahur, u hodh me gaz lotsjellës ose u lidhën.
Shërbimi i Burgjeve izraelite konfirmoi se i kishte vënë burgjet në gjendje emergjence dhe "ulën kushtet e jetesës së të burgosurve të sigurisë" në përgjigje të sulmit të Hamasit.
Yazen, Osama dhe Musa u liruan të gjithë herët, sepse shkëmbimi me pengjet izraelite u kishte dhënë prioritet grave dhe fëmijëve. Por, sipas shifrave më të fundit nga shërbimi i burgjeve, ka ende 2,873 persona që mbahen nën paraburgim administrativ në burgjet izraelite.
Një ditë pasi u kthye në shtëpi, Musa hyri në dhomën e tij, ku ishte rrëmbyer nga shtrati nga ushtria izraelite katër muaj më parë. Ai pritej të qëndronte në burg shumë më gjatë. Avokati i tij i kishte thënë se kishte 90% mundësi që t'i zgjatej paraburgimi.
“Të tre djemtë thanë se duan të përpiqen të përfundojnë shkollën. Por të jetosh nën kërcënimin e vazhdueshëm se mund të arrestohen përsëri është një lloj torture psikologjike", tha Musa.
"Ata na liruan për të na futur në një burg më të madh", tha Yazen.
"Nuk ka paqe mes nesh, ata mund të të arrestojnë në çdo kohë", tha nëna e Yazen e përlotur. /Përshtati Pamfleti nga BBC
Lini një Përgjigje