FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Plane të shumta dhe alternative për mbijetesën e Aleancës së Atlantikut të Veriut si një ofrues i sigurisë në tokën evropiane kanë qenë një shqetësim intensiv për liderët evropianë ditët e fundit, pasi ndryshimit të stafetës në Shtëpinë e Bardhë.
Konflikti Rusi-Ukraina ka ngrirë, por edhe forcimi i revizionizmit në sistemin ndërkombëtar nuk përjashtohet që të shtyhet drejt rishikimit të rolit të Aleancës së Atlantikut të Veriut si ofrues i sigurisë, duke e bërë urgjente edhe shpëtimin e vetë NATO-s
Boshti Putin - Scholz
Me qëndrimet e Presidentit të rizgjedhur, Donald Trump, për kuadrin e sigurisë euroatlantike dhe kostot e saj ekonomike për SHBA-në, po merr një maratonë kontaktesh dhe planifikimesh në njëzet e katër orët e fundit mes Uashingtonit, Parisit dhe Brukselit. Gjithashtu, agjenda euroatlantike po merr një vrull të ri, siç u pasqyrua në bisedën telefonike të djeshme mes presidentit të Rusisë, Vladimir Putin, dhe kancelarit gjerman, Olaf Scholz. Ndonëse diskutimi mes dy liderëve u fokusua në frontin e Ukrainës, burimet gjermane raportojnë se si BE-ja ashtu edhe NATO "do të informohen" për përmbajtjen e tij, duke dëshmuar kështu se ishte një diskutim me një axhendë të zgjeruar.
Në lëvizjen e dukshme rreth Aleancës Veriatlantike, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte pritet të takohet pasnesër, të hënën në Bruksel me ministren e Jashtme gjermane, Analena Burbock, ndërsa Rutte pritet të marrë pjesë në takimin e Këshillit të Çështjeve të Jashtëme të BE. Në takim do të nënvizohet në mënyrë indirekte “alarmi” europian për rolin dhe aftësitë e Aleancës në ditët në vazhdim.
Dyshja Rutte-Macron
Takimit të mesjavës së Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s me presidentin francez Emmanuel Macron, i cili është përplasur hapur në të kaluarën me presidentin e ri të SHBA-së, Donald Trump për NATO-n, u parapri nga axhenda e takimit, duke filluar nga Ukraina, duke përfunduar në Iran dhe Korenë e Veriut. Nuk ishte rastësi që Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s vuri në dukje pas takimit se lufta e Rusisë kundër Ukrainës është një kërcënim për sigurinë e Shteteve të Bashkuara, duke thënë se “Rusia po afrohet gjithnjë e më shumë me aleatët e Iranit, Korenë e Veriut dhe Kinën”.
Në të njëjtën kohë, liderët evropianë të udhëhequr nga presidenti francez dëshirojnë të ruajnë mbështetjen e Ukrainës nga SHBA edhe gjatë ditëve të Trump, ku Emmanuel Macron theksoi, pas takimit të tij me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, se "asgjë nuk do të vendoset për Ukrainën pa ukrainasit, as për Evropën pa evropianët”.
Thashethemet për "dëbimin"
Megjithatë, ankthi për të ardhmen e NATO-s nën Presidencën Trump ka ndezur një mori thashethemesh në mediat sociale, me Deutsche Welle-n duke iu referuar gjerësisht skenarëve që kanë qarkulluar për "përjashtimin" e SHBA nga Aleanca e Atlantikut të Veriut në rast të spostimit të Ukrainës nga aleanca. Duke iu referuar të njëjtave thashetheme që qarkulluan në internet, mediat gjermane theksojnë se “Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte ka kërcënuar se do të përjashtojë SHBA-në nga aleanca nëse Trump e lë Ukrainën në mëshirën e Putinit”.
Rrufeja nga Blinken
Përkundrazi, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s përshëndeti zgjedhjen e Donald Trump në Presidencën e SHBA-së, duke thënë se “Mezi pres ta shoh së shpejti. Ne do të punojmë së bashku për të adresuar sfidat e shumta të sigurisë me të cilat përballemi", megjithëse kreu aktual i Departamentit të Shtetit, Anthony Blinken, ishte në mesjavë në Bruksel për të diskutuar me zyrtarët e NATO-s dhe Brukselit "Mbështetjen e Ukrainës për mbrojtjen e saj kundër agresionit rus".
Sipas New York Times, “administrata Biden dhe zyrtarët e NATO-s gjithashtu kanë frikë se presidenti i sapozgjedhur Donald J. Trump mund të tentojë të minojë aleancën ushtarake dhe madje të kërkojë të tërheqë Shtetet e Bashkuara prej saj”, në një kohë kur përbërja e administratës së re amerikane në nivel të mbrojtjes dhe diplomacisë ka shkaktuar konfuzion dhe reflektim në shumë kryeqytete evropiane.
Megjithatë, klima mes liderëve evropianë dhe zyrtarëve të NATO-s cilësohet si jashtëzakonisht e mpirë, në pritje të zgjedhjeve të shefit të ri të planetit. Disa orë pas rizgjedhjes së Donald Trump, "është pak si qetësia para stuhisë", tha një diplomat i NATO-s për Le Monde, ndërsa rreth 90,000 trupa amerikane morën pjesë në stërvitjet e Aleancës Steadfast Defender 2024 këtë vit, në vazhdën e pushtimit rus të Ukrainës.
“Plani B” dhe autonomia
Edhe pse reagimi fillestar i Brukselit dhe NATO-s ndaj Presidentit të ri të SHBA-së ishte shumë ceremonial - në mos me qëllime të mira - në natyrë, rritja e mprehtë e aksioneve të kompanive evropiane të pajisjeve të mbrojtjes në njëzet e katër orët e fundit parasheh, nënkupton financimin e guximshëm evropian në të ardhmen për të krijuar një shtyllë të vetme mbrojtëse të BE-së.
Edhe pse ky debat ka vazhduar për dekada në lidhje me Politikën e Përbashkët të Mbrojtjes dhe Sigurisë së BE-së pa ndonjë rezultat thelbësor, është e mundur që tranzicioni i shpejtë në një botë shumëpolare të nxisë zhvillimet, qoftë edhe me ritme të stuhishme.
Sipas Goldman Sachs, "përmbushja e objektivit të PBB-së prej 2% të NATO-s dhe kompensimi i çdo reduktimi të ndihmës ushtarake të SHBA-së për Ukrainën mund t'i kushtojë Bashkimit Evropian një shtesë prej 0.5% të PBB-së së tij në vit", një traktat për të cilin Berlini duket se po përgatitet tashmë.
“Duhet të mendojmë shumë për investimet në sigurinë europiane dhe t'i bëjmë ato të mëdha”, deklaroi me kuptim në fillim të javës ministrja e Jashtme gjermane, Analena Burbock, duke u pozicionuar pozitivisht për mundësinë e largimit nga objektivi i mbrojtjes prej 2% PBB-ja e NATO-s për një angazhim më thelbësor nga shtetet evropiane.
Lini një Përgjigje