FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ekspertët deklarojnë se lufta e presidentit Trump ndaj të ardhurave të Rusisë nga karburantet fosile është një shans për të sjellë paqe në Ukrainë dhe fitim për SHBA-në.
Misioni i deklaruar i Donald Trump për të ndërmjetësuar paqen në Ukrainë mund të reduktohet. A mund ta bindë presidenti amerikan botën të ndalojë blerjen e lëndëve djegëse fosile të Rusisë?
Javën e kaluar, Trump vendosi sanksione ndaj dy kompanive më të mëdha të naftës ruse, Rosneft dhe Lukoil, një përpjekje për të dëmtuar Moskën.
Tom Keatinge, drejtori themelues i Qendrës për Financa dhe Siguri (CFS) në organizatën kërkimore të mbrojtjes Rusi, tha se: “SHBA-të kanë qenë më efektive në 24 orë sesa BE-ja në gjashtë muajt e fundit. Trump është i gatshëm të thotë atë që shumë të tjerë janë shumë diplomatikë për ta thënë me zë të lartë”.
Sanksionet nënkuptojnë se kompanitë që blejnë naftë ruse rrezikojnë të humbasin aksesin në sistemin financiar të bazuar në dollar. Kjo mund të ketë pasoja të mëdha veçanërisht për Indinë dhe Kinën, të cilat janë importueset më të mëdha të naftës dhe gazit rus që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Kremlini, prej më shumë se tre vjet e gjysmë.
Shtrëngim ekonomik
Ndikimi ka qenë i menjëhershëm. Brenda pak orësh, sanksionet shkaktuan një rritje prej 6% të çmimit global të naftës dhe po raportohej për një ndërprerje të menjëhershme të furnizimeve me naftë ruse në rafineritë më të mëdha në Indi (klientin më të madh të naftës bruto të Moskës) dhe në kompanitë më të mëdha shtetërore të naftës në Kinë.
Luke Wickenden, një analist në Qendrën për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër (Crea), tha se një rënie e ndjeshme e importeve të lëndëve djegëse fosile në Azi do të ishte “shkatërruese” për të ardhurat nga eksporti të Kremlinit.
“Midis janarit dhe shtatorit të këtij viti, 86% e eksporteve të naftës bruto të Rusisë, duke përfshirë dërgesat përmes tubacioneve, shkuan në Kinë dhe Indi. Nëse Moska humbiste aksesin në këto tregje, ajo mund të humbiste afërsisht 7.4 miliardë dollarë të ardhura mujore, që përkthehet në afërsisht 3.6 miliardë dollarë të ardhura nga taksat në muaj që rrjedhin direkt në arkën e luftës së Kremlinit”, tha Wickenden.
“Megjithatë, ka njëfarë shprese. Në shtator, importet e naftës bruto ruse nga rafineritë shtetërore të Indisë ranë në nivelet e tyre më të ulëta që nga maji 2022, duke rënë me 38% nga muaji në muaj. Nëse vetëm India do të ulte importet e naftës bruto ruse, Kremlini mund të humbiste afërsisht 1.6 miliardë dollarë në të ardhura mujore tatimore”, shtoi ai.
Të ardhurat mujore të Rusisë nga eksporti i karburanteve fosile ranë me 4% muajin e kaluar, niveli më i ulët që nga pushtimi në shkallë të plotë ndërsa tani të ardhurat janë sa gjysma e asaj që ishin në shtator 2022.
Por, ndërsa të ardhurat janë dukshëm më të ulëta se sa ishin, ato mbeten të mbështetura nga blerjet e naftës dhe gazit nga blerësit në Azi dhe Evropën Lindore dhe dërgesat e gazit natyror të lëngshëm (LNG) të transportuar me transport detar në BE. Kuptohet gjithashtu që Rusia eksporton miliona ton naftë të papërpunuar nëpërmjet të ashtuquajturve "cisterna në hije", një flotë anijesh të vjetra që përdoren për të anashkaluar sanksionet perëndimore.
Lëvizja e fundit e Trump për ta detyruar Putinin të humbasë të ardhurat nga lëndët djegëse fosile, erdhi pasi ai mori një përgjigje negative ndaj kërkesave të tij drejtuar Indisë dhe Kinës që të ulnin importet e tyre të energjisë nga Rusia, ose të përballeshin me kushte më të ashpra tregtare si pasojë.
Kina tha se administrata Trump po kërkon “shtrëngim ekonomik” mbi blerjet “legjitime” të naftës nga Rusia dhe deklaroi se do të merrte “kundërmasa të forta” nëse dëmtohen interesat e saj kombëtare.
Trump tha se kryeministri i Indisë, Narendra Modi, i kishte dhënë siguri gjatë një bisede telefonike të zhvilluar këtë javë, se “nuk do të blinte shumë naftë nga Rusia”, pasi edhe ai “dëshiron të shohë fundin e luftës midis Rusisë dhe Ukrainës”. Por, Modi nuk ka konfirmuar publikisht planet për të kufizuar importet e naftës bruto të Indisë nga Rusia.
'Njollë e turpshme' në BE
Sipas Keatinge, për Trumpin, misioni për të shkatërruar dominimin e energjisë së Rusisë ka përfitime të dyfishta.
“Ekziston një mundësi këtu për të sjellë paqe në Ukrainë dhe për të sjellë fitim për SHBA-në”, tha ai.
SHBA-të janë bërë furnizuesi më i madh i LNG-së në Evropë që nga lufta në Ukrainë, e cila shkaktoi importet e gazit rus përmes tubacioneve të thata dhe ngadalësimin e dërgesave të gazit me rrugë detare. SHBA-të përbënin më shumë se 55% të importeve të LNG-së të BE-së vitin e kaluar, nga vëllime të papërfillshme në vitin 2019.
Trump mund të presë që eksportet e gazit amerikan në Evropë të rriten pasi BE-ja ra dakord javën e kaluar të heqë gradualisht të gjitha importet e gazit rus, përfshirë LNG-në, deri në fillim të vitit 2027. Edhe pse varësia e Evropës nga energjia ruse ka rënë, bota ende po e financon Kremlinin përmes blerjeve të naftës dhe gazit rus, të cilat Keatinge tha se ishin "një njollë e turpshme" për BE-në.
BE-ja mbetet blerësi më i madh i LNG-së ruse, sipas të dhënave nga Crea dhe ka blerë gjysmën e eksporteve totale të LNG-së ruse, e ndjekur nga Kina (22%) dhe Japonia (18%). Blloku është gjithashtu blerësi më i madh i gazit të tubacioneve, duke blerë 35% të gazit të tubacioneve të Rusisë, e ndjekur nga Kina (30%) dhe Turqia (29%).
Hungaria dhe Sllovakia ishin importuesit më të mëdhenj të gazit rus në BE muajin e kaluar, duke blerë përkatësisht 393 milionë euro dhe 207 milionë euro lëndë djegëse fosile ruse. Franca, Belgjika dhe Holanda gjithashtu vijojnë të importojnë gaz rus.
Franca ishte blerësi i tretë më i madh i gazit rus në BE vitin e kaluar, duke importuar 153 milionë euro lëndë djegëse fosile ruse, të gjitha në formën e LNG-së, një pjesë e të cilave u dërgua më pas në Gjermani. Belgjika ishte importuesi i katërt më i madh, duke importuar 92 milionë euro LNG ruse, ndërsa Holanda bleu 62 milionë euro LNG.
Keatinge shtoi duke thënë se: “BE-ja ka deklaruar se po përshpejton ditën duke do të ndalojë blerjen LNG-së ruse, në janar të vitit 2027, por edhe sa ukrainas do të vdesin deri atëherë?”.
Mbetet për t’u parë ndikimi afatgjatë i luftës së Trump mbi të ardhurat e Rusisë nga lëndët djegëse fosile dhe nëse ajo mund të sjellë paqe në Evropë e fitim për SHBA-në. Ekspertët kanë paralajmëruar se kjo do të varët nga sa rreptësisht do zbatohen sanksionet dhe si do të reagojnë ata që ende varen nga lëndët djegëse fosile të Rusisë.
Ndërkohë, Keatinge është optimist. “Mos vini kurrë bast kundër Trump”, u shpreh ai./ Përshtati “Pamfleti” nga “The Guardian”.
Lini një Përgjigje