FLASH
Shkruar nga Paolo Mauri
Questa regione, un tempo isolata dai ghiacci, sta diventando una nuova arena strategica in cui gli interessi militari di Mosca, Washington e Pechino si scontrano con le ambizioni dell'Europa. Attraverso gli ultimi documenti dottrinali, le grandi potenze stanno ridisegnando la mappa della sicurezza globale su uno dei confini più critici del pianeta...
L'interesse di Donald Trump per la Groenlandia ha riportato in primo piano una questione da tempo al centro dell'agenda strategica di molte potenze: la politica artica. Stati Uniti, Russia e gli stati nordici membri della NATO, insieme alla Cina, stanno sviluppando o aggiornando nuove dottrine per la regione dell'Estremo Nord da almeno un decennio.
Le ragioni di questo rinnovato interesse sono molteplici e variano da Paese a Paese, alcune delle quali di natura storica. Ma possono essere riassunte in tre punti principali: lo sfruttamento delle risorse naturali e minerarie, la possibile apertura di nuove rotte commerciali a seguito del riscaldamento globale e l'espansione o la creazione di nuove zone di sicurezza strategica.
Strategia russa
Mosca, Washington e Pechino hanno elaborato documenti chiari sulle loro politiche strategiche per l'Artico. La Russia rimane lo Stato che ha agito più intensamente per recuperare il ruolo perduto dopo il crollo dell'Unione Sovietica.
Negli ultimi 15 anni, il presidente Putin ha adottato misure concrete per rafforzare la presenza russa nella sua parte dell'Artico, soprattutto in termini di infrastrutture, energia e militari.
La Russia, insieme al Canada, possiede la maggior parte del territorio artico.
Per Mosca, fin dall'era sovietica, questa regione ha rappresentato un confine da difendere e un punto chiave per la proiezione di potenza verso il Nord America. La "Nuova Dottrina Navale della Federazione Russa", redatta nel 2010 e aggiornata nel 2015, prevedeva la creazione di un comando congiunto per l'Artico.
Questo comando comprende brigate corazzate, forze speciali, basi aeree e sistemi di difesa aerea, che insieme alla Flotta del Nord creano una "bolla" A2/AD (area di negazione dell'accesso). Sono stati inoltre aggiunti sistemi di intercettazione a lungo raggio e di monitoraggio degli obiettivi.
Tutte queste unità operano sotto il comando congiunto istituito a Severomorsk, che ha già assunto le funzioni della Flotta del Nord e della Prima Divisione di Difesa Aerea.
Mosca ha investito anche in nuove infrastrutture nella Siberia settentrionale, costruendo addirittura centrali nucleari galleggianti.
I punti principali delle forze russe nell'Artico si trovano sulle isole di Novaya Zemlya, Kotelny e Alexandra Land, dove è stato costruito il complesso militare "Arctic Clover", in grado di ospitare permanentemente 150 soldati e dotato di piste di atterraggio per aerei da combattimento.
Strategjia amerikane
Në strategjinë e tyre të përditësuar të vitit 2024, Shtetet e Bashkuara e cilësojnë rajonin arktik si vendimtar për sigurinë kombëtare dhe atë të NATO-s. Ai përshkruhet si “fronti verior” i teatrit Indo-Paqësor, gjë që shpjegon edhe interesin e veçantë të Uashingtonit për Grenlandën.
Në Arktik ndodhen pika detare nevralgjike si Ngushtica e Beringut dhe Deti Barenc, të cilat po bëhen gjithnjë e më strategjike për trafikun tregtar ndërkombëtar falë shkrirjes së akujve prej ndryshimeve klimatike. Dokumenti amerikan, thekson se aktivitetet e Kinës dhe Rusisë, si dhe bashkëpunimi i tyre në rritje, ndërthurur me zgjerimin e NATO-s, po krijojnë një kontekst të ri dhe më dinamik në fushën e sigurisëe.
Sipas Pentagonit, ky ndryshim mund të sfidojë stabilitetin e përgjithshëm të Arktikut, por njëkohësisht i ofron Departamentit të Mbrojtjes mundësinë për të forcuar sigurinë përmes një bashkëpunimi më të thellë me aleatët dhe partnerët rajonalë.
Faktori kinez
Faktori më destabilizues për SHBA-në mbetet Republika Popullore e Kinës. Pekini e ka përfshirë Arktikun në planifikimin e tij afatgjatë dhe synon që të rrisë ndikimin dhe aktivitetet e tij në rajon. Edhe pse nuk është gjeografikisht një shtet arktik, Kina po përpiqet të shfrytëzojë dinamikat e reja për të fituar qasje, shfrytëzuar burimet natyrore dhe për të luajtur një rol protagonist në menaxhimin e Veriut të Madh.
Edhe pse ende e kufizuar, prania kineze po njeh rritje të vazhdueshme. Kina ka ndërtuar anije akullthyese moderne dhe përgjatë 13 ekspeditave kërkimore të kohëve të fundit,
ka testuar mjete nënujore pa pilot. Marina kineze, ka treguar tashmë aftësinë dhe synimin për të operuar në ujërat arktike përmes stërvitjeve të përbashkëta me Rusinë.
Edhe pse pjesa dërrmuese e Arktikut është nën juridiksionin e shteteve sovrane, Pekini përpiqet ta paraqesë rajonin si një “pronë globale” për të justifikuar pretendimet e tij për qasje në zonë. Ky vizion, që bie ndesh me politikën e tij rreptësisht nacionalizuese në Detin e Kinës Jugore.
Politika arktike e vitit 2018 e Pekinit, argumenton se shtetet jo-arktike duhet të kontribuojnë në “të ardhmen e përbashkët të njerëzimit”. Përmes projektit “Rruga Polare e Mëndafshit”, Kina ka investuar në infrastrukturë dhe burime, përfshirë Grenlandën. Por aty shumica e kompanive kineze janë përjashtuar nga autoritetet daneze, si në projektet e infrastrukturës ashtu edhe në koncesionet minerare.
Evropa në përpjekje për të mos mbetur pas
Edhe Evropa e ka rritur praninë e saj në Arktik, megjithëse në një shkallë më të moderuar krahasuar me 3 fuqitë e mëdha globale. Në kuadër të NATO-s, prania në Islandë është bërë e vazhdueshme, veçanërisht me misione ajrore për patrullim dhe mbikëqyrje të rrugëve detare.
Vendet nordike si Norvegjia, Finlanda dhe Suedia, kanë intensifikuar stërvitjet ushtarake në mjedisin arktik për të testuar gatishmërinë e tyre. Megjithatë, këto hapa nuk konsiderohen të mjaftueshëm për të krijuar një kapacitet të vërtetë parandalues.
Territori strategici come la Groenlandia, l'Islanda e l'arcipelago delle Svalbard rimangono ancora privi di una presenza militare permanente su larga scala. Sebbene attualmente non vi sia alcun rischio immediato di invasione da parte di Russia o Cina, il ritorno alla politica delle "sfere di influenza" rende sempre più necessaria l'istituzione di strutture militarizzate permanenti in queste aree disabitate. / Tratto da "Pamphlet From " Inside Over"
Lini një Përgjigje