FLASH
Shkruar nga Pamfleti
L'Unione Sovietica si vantava di aver eliminato le donne dalla cucina. Oggi in Russia sono spesso considerate decorazioni maschili, ricoperte di fiori in occasione della Festa della Donna...
Quando persino il capo si presenta alla porta dell'ufficio con dei fiori in mano, la Russia festeggia l'8 marzo. Festa della donna, Festa della mamma, Festa della primavera. È così che lo presentano i venditori di tulipani in tutto il paese, è così che lo vedono gli uomini, e spesso anche le donne stesse, che si commuovono quando un mazzo di fiori viene posato sul tavolo della cucina e il bambino canta "bella, dolce e amorevole mamma", una canzone imparata all'asilo.
All'ingresso della metropolitana, fiori. Nei parchi, fiori. In casa, fiori. Perché?
"Perché siamo donne", dicono spesso le donne russe, ma raramente riescono a spiegare cosa rappresenti veramente l'8 marzo. Nel 1921, la Conferenza Internazionale delle Donne Comuniste di Mosca dichiarò questa data Giornata Internazionale della Donna. L'idea era allora quella di formulare e conquistare i diritti delle donne.
Questa giornata commemora anche lo sciopero delle lavoratrici di Pietrogrado, oggi San Pietroburgo. Pochi giorni dopo, scoppiò la Rivoluzione di febbraio del 1917 e lo zar fu rovesciato dal potere.
Tuttavia, la lotta per i diritti delle donne nel Paese che è nato in questo giorno, e non solo, è stata distorta. Oggi, l'8 marzo, la Russia è immersa in un mare di fiori, mentre in altri Paesi le donne scendono in piazza e protestano. Ma già il 9 marzo, gli slogan per l'uguaglianza vengono solitamente dimenticati, soprattutto in politica e nella gestione delle istituzioni. I tulipani nel vaso non si sono ancora seccati.
Alexandra Kollontai e la "giovane donna"
Anche le donne russe hanno sentito parlare del divario salariale tra donne e uomini, della distribuzione ineguale del lavoro di cura in famiglia o del peso psicologico che spesso grava sulle donne: ricordano le visite mediche per tutta la famiglia, la misura delle scarpe dei bambini e organizzano feste di compleanno, campi estivi o cure mediche per i genitori anziani.
Tuttavia, anche le donne che si definiscono liberali spesso affermano: "Questi sono i nostri doveri naturali. Non abbiamo niente da fare".
Dovere naturale? Aleksandra Kollontaj avrebbe respinto con rabbia una simile posizione. Nel 1913, all'età di 41 anni, scrisse delle donne come "esseri indipendenti" e "personalità che si liberano dalle catene arrugginite del loro genere".
Kollontaj desiderava partecipare attivamente alla politica e alla società e sfruttò i suoi privilegi per farlo. Passò alla storia come la prima donna ministro e la prima ambasciatrice al mondo. Nella sua opera "La giovane donna" descrisse un concetto rivoluzionario di uguaglianza tra uomini e donne.
Sot, ndërkohë, presidenti rus Vladimir Putin deklaron se roli i gruas është të sjellë në jetë të paktën tre fëmijë. Në një lëndë të re shkollore, të quajtur “studime familjare”, vajzat mësojnë se duhet të bëhen nëna, përndryshe nuk janë gra të plota. Ndërkohë, një imam rus mund të bëjë thirrje publikisht në televizione online për dhunë ndaj grave dhe nuk ka pasoja.
Në Rusi nuk ekziston një ligj i posaçëm kundër dhunës në familje. Rrahjet brenda familjes konsiderohen shpesh si shkelje e vogël dhe ndëshkohen me një gjobë që nuk arrin as 50 franga zvicerane. Ideja se “më i forti ka gjithmonë të drejtë” është e rrënjosur thellë në shoqëri, një logjikë që, sipas kritikëve, është bërë edhe më e dukshme pas pushtimit rus të Ukrainës.
Kërkesat për mbrojtje më të fortë të grave nga dhuna në familje shpesh refuzohen nga Ministria ruse e Drejtësisë me argumentin se ato përbëjnë “diskriminim ndaj burrave”.
Kollontai, e cila refuzoi të nënshtrohej ndaj normave shoqërore të kohës cariste, e shihte gruan si një person të pavarur që duhet të sigurojë jetesën me punën e vet dhe të jetë aktive në politikë. Ajo ishte shembulli i asaj që bolshevikët e quajtën “Njeriu i Ri”, një ideal utopik pas revolucionit të vitit 1917: qytetari sovjetik kolektivist, i arsimuar në frymën marksiste dhe punëtor.
Bashkimi Sovjetik krenohej për një kohë të gjatë se ishte ndër vendet e para në botë që i kishte nxjerrë gratë nga kuzhina. Me alfabetizimin masiv dhe punën në fabrika, gratë duhej të bëheshin subjekte politike. Megjithatë, represioni, atëherë stalinist dhe sot putinist, sipas kritikëve, i kthen qytetarët në objekte politike që duhet të tregojnë besnikëri ndaj shtetit dhe të legjitimojnë pushtetin përmes zgjedhjeve.
Lule për vajzat, tanke për djemtë
Bolshevikët ishin ndër të parët që futën të drejtën e votës për gratë, edhe pse vende si Zelanda e Re, Australia dhe disa vende skandinave e kishin bërë këtë më herët.
Vetëm gjatë periudhës së Stalinit u rikthyen tabu dhe ndalime të reja. Megjithatë, gra si Kollontai, që e përshkruante veten si një “komuniste seksualisht e emancipuar”, nuk e kritikuan kurrë publikisht Stalinin.
Gratë sovjetike punonin si drejtuese vinçash, traktoriste apo kontabiliste. Pasardhëset e tyre sot shpesh thonë me krenari se ligjet e vendit garantonin barazi, por njëkohësisht ankohen se janë ato që duhet të mbajnë gjithçka nën kontroll: kuzhinën, fëmijët dhe kujdesin për pamjen e tyre.
“Detyrat femërore”, një term i pranuar gjerësisht në vend, nuk u zhdukën kurrë. Gratë mund të jenë ministre apo drejtuese departamentesh, por pritet gjithashtu që të kujdesen për “vatrën”: shtëpinë, rritjen e fëmijëve dhe prindërit e moshuar, si dhe për pamjen e tyre, thonjtë, flokët dhe veshjen.
Sapo lind një djalë, prindërit festojnë “mbrojtësin” e ardhshëm. Në kopshtet e fëmijëve vazhdon edukimi tradicional: djemtë duhet të jenë të fortë dhe vajzat të bukura.
Per l'8 marzo, i ragazzi preparano fiori per le ragazze. Qualche giorno fa, il 23 febbraio, Giornata dei Difensori della Patria, le ragazze hanno regalato ai ragazzi piccoli carri armati fatti con scatole di fiammiferi.
Fiori per le donne, canottiere per gli uomini: questo concetto semplificato dei ruoli di genere continua a essere preservato e rafforzato.
Nel frattempo, lo Stato si prende cura in modo speciale delle donne che hanno perso i figli nella guerra contro l'Ucraina, che le autorità russe chiamano ufficialmente "operazione militare speciale". L'8 marzo, alle madri dei soldati caduti vengono spesso offerti dei fiori.
In alcuni casi sono stati fatti anche altri regali: l'anno scorso, nella regione settentrionale di Murmansk, alcune madri hanno ricevuto in dono dei tritacarne elettrici.
In Russia, dove le critiche allo Stato spesso finiscono in tribunale, questo non ha causato una forte reazione pubblica. I funzionari locali hanno persino dichiarato davanti alle telecamere che le donne avevano scelto personalmente questi elettrodomestici.
La domanda che rimane, secondo l'autore dell'analisi, è se questi doni simbolici non facciano altro che mascherare un'altra realtà: la preparazione dei futuri "difensori" per le guerre dello Stato. /Adattato da NZZ /
Lini një Përgjigje