TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota16 Dhjetor 2024, 13:45

Loja e madhe e Turqisë në Siri dhe planet e Erdoganit të zhvatur Europën dhe SHBA-në

Shkruar nga Pamfleti
Loja e madhe e Turqisë në Siri dhe planet e Erdoganit të zhvatur
Rexhep Tajip Erdogan

Ankaraja kërkon të përmirësojë rolin e saj në Siri duke e projektuar Turqinë si një nga lojtarët kryesorë në vend pas riorganizimit të përgjithshëm të sjellë nga përmbysja e regjimit të Asadit.

Internacionalisti Alexandros Despotopoulos, duke folur për CNN Greece, analizon rolin aktiv që ka Turqia në Siri, duke nënvizuar se si "është ajo që fshihet pas organizatës islamike që arriti të rrëzojë Asadin".

Ai beson se Ankaraja po fiton kontrollin e pushtetit në Siri përmes prokurave pasi, siç pretendon ai, po përpiqet të "shfarosë elementin kurd" për të hyrë në puset e naftës të vendit, të cilat aktualisht janë kryesisht në duart e kurdëve.

“Pokeri” gjeopolitik i Turqisë në Siri

Ankaraja kërkon një rol si rregullator në zhvillimet duke emëruar një të ngarkuar me punë në Siri teksa hapi ambasadën turke në Damask pak orë më parë. Më herët, kreu i shërbimeve të inteligjencës turke, Ibrahim Kalin, bëri vizitën e tij të parë zyrtare në kryeqytetin sirian pas fillimit të konfliktit dhe rënies së regjimit të Bashar al-Asad.

Sipas Despotopoulos, Rexhep Tajip Erdogan përmes kësaj vizite simbolike dërgoi mesazhe me marrës të shumtë. Mesazhi i parë ishte, siç pretendon ai, për Sirinë ku Turqia deklaron se është e pranishme, ndërsa mesazhi tjetër ishte për Rusinë, Izraelin, Iranin, SHBA-të se gjithçka që dëshironi nga Siria do të kalojë përmes Ankarasë”.

Sipas Ministrisë siriane të Informacionit, takimi në fjalë me kreun e rebelëve Mohammad al-Jolani, synon “të inkurajojë lidershipin e ri sirian për të bashkëpunuar me mjedisin arab, rajonal dhe ndërkombëtar”.

Pazaret orientale të Erdoganit

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan njihet për mjeshtërinë e tij në pazaret orientale, praktikë të cilën e ka përdorur shumë herë edhe sot e kësaj dite për lëvizjen e refugjatëve-emigrantëve drejt Bashkimit Europian, duke tentuar të nxjerrë shkëmbime financiare, politike dhe gjeostrategjike.

Eksperti ndërkombëtar Despotopoulos e merr të mirëqenë se presidenti turk do të përdorë rolin e "ndërmjetësuesit" për t'i shërbyer interesave turke, duke nënvizuar se si ai "mund të kërcënojë përsëri Evropën për të kërkuar më shumë para".

Përveç kësaj, ai argumenton se nuk përjashtohet që të përfshijë edhe Rusinë në kërcimin e pazarit oriental, duke kujtuar se “si e pret bazën e vetme detare në Mesdhe”.

Recep Tayyip Erdogan kërkon që roli i Turqisë në Siri të njihet ndërkombëtarisht për ndikimin e politikës së tij të jashtme, në negociatat e tij me administratën e re amerikane, Donald Trump. Në të njëjtën kohë, ministri i Jashtëm Anthony Blinken u takua në Ankara me Presidentin e Turqisë ku në qendër të takimit ishin zhvillimet e shpejta.

Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan tha se ai dhe homologu i tij amerikan diskutuan rolin e mundshëm të Turqisë, Shteteve të Bashkuara dhe aktorëve rajonalë në të ardhmen e Sirisë, duke thënë se “prioriteti ynë është stabilizimi i Sirisë. Është ndër prioritetet tona që terrorizmi të mos gjejë vend, që Shteti Islamik dhe PKK të mos dominojnë atje. Ne folëm se çfarë mund të bëjmë për ta, cilat janë shqetësimet e përbashkëta”.

Nga ana e tij, kreu i diplomacisë amerikane theksoi domosdoshmërinë për të siguruar që grupi i Shtetit Islamik të mos rishfaqet në Siri pas rënies së regjimit të Bashar Al-Assad, duke deklaruar gjatë konferencës së përbashkët për shtyp me homologun e tij turk "vendi ynë ka punoi shumë dhe u dha shumë gjatë shumë viteve për të siguruar eliminimin e kalifatit territorial të Shtetit Islamik, për të siguruar se ky kërcënim nuk do të ngrejë më kokën”.

Sipas Despotopoulos, SHBA-ja dëshiron të vazhdojë "të sigurohet që puset e naftës të Sirisë të mos kalojnë tek islamistët dhe elementët ekstremistë në përgjithësi".

Çfarë roli luan Turqia në Siri?

Turqia ka një rol shumë aktiv në Siri. Në fakt, është ajo që fshihet pas organizatës islamike që arriti të rrëzojë Assadin. Arsyet për ta bërë këtë janë të shumta. Së pari, ajo merr një vend të rëndësishëm në duart e saj dhe kontrollin e pushtetit nëpërmjet prokurëve. Ajo disi fiton një kufi me Izraelin. Për kaq shumë kohë Turqia ka krijuar presion në kufirin me Izraelin përmes Hamasit dhe Rripit të Gazës, tani që nuk e ka këtë armë po e shtyn përmes Sirisë, e cila Siria ka një kufi me Izraelin. Në të njëjtën kohë, nëse do të arrijë të shfarosë elementin kurd, do të mund të hyjë në puset e naftës të vendit, të cilat për momentin janë përgjithësisht në duart e kurdëve. Dhe gjithashtu do të jetë në gjendje, nëse dëshiron, të demarkojë një zonë ekskluzive ekonomike me Sirinë, qoftë si Turqi, qoftë përmes të pushtuarve, në mënyrë që të zgjerojë ndikimin e saj detar në Mesdhe. Ajo gjithashtu fiton një avantazh të madh krahasues ndaj Rusisë. E vetmja bazë detare që Rusia ka në Mesdhe për momentin është në Siri dhe për momentin ky vend është në duart e islamistëve, prandaj, Turqia ka përfitime të shumta dhe kjo është arsyeja pse ajo ishte aq aktive dhe e shtyu shumë për ta marrë islamikët në pushtet.

Si mund ta përdorë Erdogan rolin që kërkon të marrë në Siri?

Së pari, kur ai të flasë përsëri me Evropën, ai ndoshta do të kërcënojë përsëri Evropën për të kërkuar më shumë para. Herë pas here do të na kujtojë se jo vetëm që pret refugjatë sirianë në territorin e saj, por gjithashtu kontrollon absolutisht qeverinë e Sirisë e cila ose mund të dëbojë ose pranojë refugjatë-emigrantë. E dyta është tani që ai po flet me Rusinë, ai do t'i kujtojë asaj se ajo pret bazën e saj të vetme detare në Mesdhe. Ai patjetër do të bëjë presion mbi Izraelin përmes islamistëve në kufirin me Izraelin, prandaj Izraeli po grumbullon trupa atje. Ai do ta përdorë atë shumë herë kudo që të mundet dhe kudo që të jetë në kontekstin e çdo negocimi.

Çfarë nënkupton vizita e Anthony Blinken në Ankara?

SHBA aktualisht ka dy fakte. Njëra është se ata i shohin dy aleatët e tyre Izraelin dhe Turqinë se kanë hyrë në një kurs përplasjeje, një kurs përplasjeje që mund të çojë në një luftë të madhe rajonale, dmth. situata në Rripin e Gazës do të jetë një shesh lojërash nëse kemi një konflikt të drejtpërdrejtë Izrael Turqia. Diçka që besoj se nuk do të ndodhë, por megjithatë rreziku ekziston dhe për këtë arsye SHBA po mobilizohet. E dyta është se SHBA-të duan të vazhdojnë të sigurohen që puset e naftës në Siri të mos shkojnë në duart e islamistëve dhe elementëve ekstremistë në përgjithësi, sepse kjo do të kufizojë ndikimin e SHBA-së në formësimin e çmimit të naftës në mbarë botën. Janë dy nga pikat që e çuan Blinken në këtë vizitë të veçantë.

rexhep tajip erdogan syria

Lini një Përgjigje