TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 2 Prill 2026, 12:41

Beteja për rezultatin, Hungaria në prag krize; Budapesti si ‘arenë përleshjesh’, manipulohen edhe vëzhguesit

Shkruar nga Pamfleti
Beteja për rezultatin, Hungaria në prag krize; Budapesti si
Ilustrim

Një grup i lidhur me aleatët e Viktor Orban po shfrytëzon përplasjet mbi monitorimin për të vendosur vëzhgues të vetët…

Shfaqja e grupeve alternative për monitorimin e zgjedhjeve, përfshirë një ekip të krijuar nga aleatët e kryeministrit Viktor Orban, po rrit mundësinë e trazirave politike dhe rezultateve të kontestuara pas zgjedhjeve të përgjithshme në Hungari më 12 prill.

Shqetësimet janë tashmë të larta se rezultati i zgjedhjeve do të ankimohet nga pala humbëse, duke qenë se fushata është shoqëruar me taktika shpifëse dhe akuza për ndërhyrje të huaja, gjë që e rrit edhe më shumë rëndësinë e vëzhguesve të votimit.

Orban po përballet me betejën më të madhe politike për të ruajtur pushtetin pas 16 vitesh në krye, por kundërshtarët e tij thonë se ai ka një avantazh të padrejtë falë kontrollit të medias, manipulimit të zonave zgjedhore dhe blerjes së votave. Partia e tij në pushtet, Fidesz, i mohon këto akuza.

Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) ka dërguar misione vëzhgimi zgjedhor në më shumë se 30 vende gjatë katër dekadave, por tani është përballur me akuza për ndërhyrje të huaj në Hungari, veçanërisht për rolin e një ish-punonjëseje të Ministrisë së Jashtme ruse, e cila ka punuar si përkthyese për presidentin Vladimir Putin.

Aleatët konservatorë të Orban po shfrytëzojnë mosmarrëveshjet mbi mbikëqyrjen zgjedhore për të krijuar ekipin e tyre të vëzhgimit, një zhvillim që mund të krijojë konfuzion duke paraqitur versione të ndryshme të ngjarjeve në ditën e votimit.

“Nëse vendosen misione pro-qeveritare, rezultati mund të jetë një përplasje narrativash që do të mjegullojë rezultatin e zgjedhjeve,” tha Peter Kramer, vëzhgues i BE-së me mbi 16 vite përvojë dhe drejtues i grupit për integritetin e votës 20k.

Përkthyesja ruse në qendër të polemikave

OSBE dërgon ekipe ndërkombëtare për të vlerësuar nëse zgjedhjet përmbushin standardet demokratike. Në vitet e fundit, organizata ka qenë kritike ndaj Hungarisë, duke theksuar se zgjedhjet janë “të cenuara nga mungesa e një fushe të barabartë loje”.

Megjithatë, para zgjedhjeve të këtij viti, organizata është përballur me akuza se operacionet e saj në Hungari janë të komprometuara. Në mars, gazetarë dhe organizata të të drejtave të njeriut identifikuan Daria Boyarskaya, e cila kishte punuar si përkthyese për Putinin në takime të rëndësishme me SHBA-në, si këshilltare e lartë në Asamblenë Parlamentare të OSBE-së, duke ndihmuar në koordinimin e monitorimit të zgjedhjeve.

Beteja për rezultatin, Hungaria në prag krize; Budapesti si

Orban konsiderohet lideri i BE-së më i afërt me Kremlinin dhe kjo çështje ka ngritur dyshime për besueshmërinë e misionit. Marta Pardavi, bashkëkryetare e Komitetit të Helsinkit në Hungari, tha se kjo situatë dëmton besimin e nevojshëm.

“Kur ish-përkthyesja e Putinit organizon misionin e OSBE-së, perceptimi i publikut dëmton këtë besim të domosdoshëm”, tha ajo, duke shtuar “si mund të jemi të sigurt se informacioni që ndajmë do të mbetet i sigurt?”

Zëdhënësi i OSBE-së, Nat Parry, kundërshtoi akuzat, duke theksuar se Boyarskaya nuk ka qenë përkthyese personale e Putinit dhe se sulmet ndaj saj bazohen vetëm në kombësinë e saj.

“Ajo ka qenë punonjëse e ministrisë së jashtme ruse dhe herë pas here është caktuar për detyra përkthimi për delegacione të huaja,” tha Parry, duke e cilësuar këtë si funksion standard profesional.

Megjithatë, organizata si Komiteti i Helsinkit dhe Transparency International Hungary këmbëngulin se e kaluara e saj dhe niveli i sigurisë që ajo ka pasur ngre pikëpyetje për integritetin e misionit. Transparency International Hungary ka njoftuar se do të bojkotojë misionin e këtij viti.

Pardavi shtoi se në një kontekst ku qeveria ushtron presion ndaj shoqërisë civile dhe gazetarëve, vëzhguesit ndërkombëtarë duhet të sigurojnë besim të plotë tek aktorët që ndajnë informacione të ndjeshme.

Rreziku i konfuzionit

Misioni i Asamblesë Parlamentare, ku bën pjesë Boyarskaya, ka për detyrë të koordinojë vizitat e ligjvënësve të huaj në qendrat e votimit.

Parry paralajmëroi se polemikat mund të dëmtojnë vetë besueshmërinë e misionit. Ai tha se fushata publike kundër këtij rasti mund të shkaktojë pikërisht dëmin që pretendon të parandalojë.

Paralelisht, Zyra për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut e OSBE-së dërgon qindra ekspertë për të vëzhguar procesin në nivel teknik dhe për të dhënë vlerësimin përfundimtar ligjor mbi integritetin e zgjedhjeve. Edhe ky proces rrezikon të ndikohet nga polemikat.

Në një zhvillim tjetër, grupe ndërkombëtare të djathta të lidhura me Fidesz kanë krijuar një mision të ri vëzhgimi: “Liberty Coalition for a Free and Fair Election”.

Misioni drejtohet nga Anna Wellisz dhe juristi polak Jerzy Kwasniewski, figura të lidhura me rrjete konservatore ndërkombëtare dhe konferenca të rëndësishme politike.

Sipas deklaratës së tyre, vendimi për të monitoruar zgjedhjet erdhi si reagim ndaj kritikave ndaj OSBE-së dhe refuzimit të disa ekspertëve për t’u përfshirë në mision.

Zëdhënësi i qeverisë hungareze, Zoltan Kovacs, deklaroi se nuk i beson disa pjesëve të raporteve të OSBE-së, duke i cilësuar si “opinione politike”.

Ndërkohë, Balazs Orban, drejtor politik i kryeministrit, e mirëpriti misionin e ri, duke thënë se “sy të pavarur ndihmojnë që rezultati të flasë vetë”.

Ekspertët paralajmërojnë se prania e misioneve rivale mund të çojë në përplasje interpretimesh dhe të vështirësojë pranimin e rezultatit përfundimtar të zgjedhjeve. /Përshtatur nga Politico/

 

 

hungaria zgjedhje orban

Lini një Përgjigje