FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Revista prestigjoze “The Economist” i ka kushtuar një artikull Shqipërisë. Ajo është foksuar te turizmi dhe problemet me të cilat përballen disa zona. Po ashtu ka përmendur dhe atë që ndodhi në Theth, teksa në fund përmend dhëndrin e Donald Trump, i cili është më i privilegjuari nga Edi Rama...
"Harkëtarët”, një telenovelë radiofonike e BBC-së rreth jetës rurale angleze, arrin më shumë se 4 milionë dëgjues në një javë normale. Këtë verë, klani me të njëjtin emër po shqyrtonte mundësinë e një vizite në Shqipëri. Deri vonë, vendi konsiderohej i tensionuar dhe i rrezikshëm. Udhëtimi i mundshëm i “Harkëtarëve” pasqyron transformimin e Shqipërisë në një destinacion turistik kryesor.
Në komunizëm, Shqipëria kishte rreth 5,000 turistë në vit. Tirana, kryeqyteti, kishte dy hotele për të huajt; në restorantet jashtë qytetit, menyja mund të përbëhej nga një konservë me ton me një qepë të njomë. Megjithatë, deri në vitin 2014, Shqipëria pati rreth 3.4 milionë vizitorë të huaj, dhe vitin e kaluar numri zyrtar arriti në 11 milionë. Por kjo shifër është mashtruese: shumë janë anëtarë të diasporës globale të Shqipërisë që kanë pasaporta të huaja. Ata vizitojnë disa herë në vit dhe numërohen nga e para çdo herë. Megjithatë, është e qartë se turizmi po shpërthen.
Hotelet dhe komplekset e vilave po mbijnë si kërpudha përgjatë bregdetit. Një aeroport i ri do të hapet së shpejti për t'i shërbyer Vlorës, një destinacion jugor plazhi. Shqiptarët e diasporës mund të mos jenë turistë klasikë, por ata blejnë apartamente pushimi, shkojnë në plazh dhe hanë jashtë njësoj si kushdo tjetër. Agjencitë e pronave reklamojnë në rusisht. Italianët vijnë për shërbime të lira dentare. Kosovarët tani ankohen se Turqia është më e lirë. Turizmi i tepërt po bëhet shqetësim, pasi vendpushimet dikur të vogla si Saranda dhe Ksamili po mbushen me njerëz. Hotelet, të cilave u mungon stafi i kualifikuar, po rekrutojnë filipinas.
Bumi i turizmit po fillon të krijojë probleme për shkak të një burimi të rrallë: ujit. Në parim, Shqipëria ka me bollëk. Por pas një shekulli investimesh të pamjaftueshme, qytetet e saj po mbeten pa ujë. Me bumin e ndërtimeve bregdetare, po vendosen tuba për të devijuar ujin nga brendësia. Vendasit atje thonë se tashmë kanë shumë pak për veten dhe fushat e tyre; tani ai po transportohet me tuba për të mbushur pishinat për të huajt.
Një rast i profilit të lartë ka të bëjë me planet për të devijuar ujin nga lumi Shushica në rajonin turistik të Himarës. Pjesa më e madhe e Shushicës është brenda një parku kombëtar. Astrit Balilaj, kryetari i fshatit Kuç, një nga mbi 30 vendbanimet protestuese, thotë se lumi dikur kishte më shumë ujë; ndryshimet klimatike po e pakësojnë atë.
Olsi Nika, kreu i EcoAlbania, një grup fushatash, thotë se nëse Shushica humbet më shumë ujë, kjo do të prishë ekosistemin e rajonit. Ai gjithashtu tregon restorantet turistike të ndërtuara ilegalisht në park dhe derdhjet e naftës nga puset e mirëmbajtura keq jashtë tij.
Vitin e kaluar, fshatarët e zemëruar në Dukat, në jug të Vlorës, bllokuan punimet në një projekt prej 9 milionë eurosh (10.5 milionë dollarë amerikanë) për të devijuar ujin drejt zhvillimeve luksoze buzë detit. Në mars, fshatarët në Tragjasin fqinj u përleshën me policinë për të njëjtin projekt. Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë, thotë se ka ujë të mjaftueshëm për të gjithë. Kjo do të kishte qenë e vërtetë, thotë zoti Nika, nëse shteti do të kishte planifikuar për një periudhë afatgjatë. "Qeveria kujdeset vetëm për interesat e veta", thotë Salibe Daupi, e cila drejton një restorant lokal. "Ata duhet të kujdesen për ne."
Kufizimi i turizmit mund të zemërojë edhe vendasit. Javën e kaluar në Theth, një fshat malor në veri, protestuesit hodhën kokteje Molotovi ndaj buldozerëve që po shembnin kabinat me qira të ndërtuara ilegalisht për alpinistët. Pronarët thanë se qeveria kishte premtuar t'i legalizonte ato.
Jared Kushner, dhëndri i Donald Trump, ka pasur më shumë fat me qeverinë e Shqipërisë. Z. Kushner dëshiron të ndërtojë një vendpushim në Zvërnec, një zonë plazhi e paprekur midis Adriatikut dhe lagunës së Nartës, një strehë për flamingot. Ai gjithashtu dëshiron të zhvillojë Sazanin, një ishull 10 km larg. Pak para inaugurimit të z. Trump, Shqipëria miratoi planet fillestare që z. Kushner të investonte 1.4 miliardë euro në Sazan. Zvërneci, megjithatë, shtrihet në një zonë të mbrojtur.
EcoAlbania po lufton qeverinë në gjykatë për një ligj të ri që lejon zhvillime luksoze në këto zona. Nëse planet e tij vazhdojnë, z. Kushner do të presë që qeveria të gjejë burime uji për të dy. Z. Nika thotë se lufta kundër të pasurve dhe të fuqishmëve, të cilët normalisht ia dalin mbanë në Shqipëri, është depresionuese. Por shpresa, ashtu si uji, buron përjetësisht. Përveç nëse devijohet. /Përshtati “Pamfleti” nga “The Economist”
Lini një Përgjigje