FLASH
Shkruar nga Memaga Caglic
Turizëm për miliarderë, varfëri për vendasit: Shqipëria si skenar i një grabitjeje të ligjshme
Planet e Jared Kushner për të ndërtuar resorte luksoze në Shqipëri kanë ngjallur polemika të forta. Kompania e tij investuese, Affinity Partners, ka në plan të zhvillojë komplekse turistike ekskluzive në ishullin e virgjër të Sazanit dhe përgjatë bregdetit të Adriatikut, përfshirë një zonë të mbrojtur natyrore. Këto projekte me vlerë mbi 1 miliard dollarë kanë ngritur shqetësime të thella për ndikimin mjedisor, zhvendosjen e banorëve vendas dhe rrezikun e korrupsionit, në një kohë kur Shqipëria po përjeton një bum turistik.
Plani për Sazanin dhe Laguna e Nartës
Affinity Partners ka siguruar një marrëveshje prej 1.4 miliardë dollarësh për të transformuar ishullin e Sazanit, një ish-bazë ushtarake, në një resort luksoz 1,400 hektarësh. Në tokë, projekti tjetër madhor përfshin një resort me 6,000 dhoma dhe vila pranë lagunës së Nartës, një zonë e njohur për biodiversitetin e saj të pasur, veçanërisht për shpendët ujorë si flamingot.
Planet arkitekturore parashikojnë ndërtesa moderne shumëkatëshe përgjatë vijës bregdetare, dunave dhe kodrinave.
Reagimi publik dhe mjedisor në rritje
Projektet e propozuara kanë ngjallur një valë kundërshtimesh nga ambientalistët dhe komunitetet vendase. Ishulli i Sazanit ndodhet brenda një parku kombëtar detar, ndërsa zhvillimi në breg prek një rezervat natyror të mbrojtur. Kritikët paralajmërojnë për pasoja të mëdha ekologjike dhe sociale.
Kërcënimi për biodiversitetin: Laguna e Nartës është një habitat jetik për shpendët migrues, ndërsa Sazani ka një peizazh të rrallë “jurik” me bimësi unike.
Kriza e ujit: Shqipëria përballet tashmë me mungesë ujë të pijshëm, dhe resortet luksoze do të përkeqësojnë situatën, me plane për të devijuar ujë nga lumenjtë.
Zhvendosje dhe akses i kufizuar: Banorët vendas frikësohen se do të humbasin tokat, qasjen në plazhe dhe laguna, si dhe mënyrën tradicionale të jetesës.
Rrezik sigurie: Sazani ende përmban municione të pashpërthyera nga e kaluara ushtarake, që përbëjnë kërcënim për ndërtimet.
Mungesë transparence, përjashtime fiskale dhe dyshime gjeopolitike
Negociatat për projektin e Sazanit janë zhvilluar në fshehtësi, pa përfshirë publikun apo parlamentin, duke ngritur akuza për mungesë transparence. Shumë besojnë se qeveria shqiptare po përdor këtë marrëveshje për të fituar simpati politike tek ish-presidenti amerikan Donald Trump, gjë që kryeministri Edi Rama e ka mohuar.
Ndryshime ligjore: Qeveria shqiptare thuhet se ka ndryshuar ligjet për të lejuar ndërtime luksoze në zona të mbrojtura për investitorë “strategjikë”.
Përjashtime nga taksat: Affinity Partners nuk do të paguajë taksa gjatë ndërtimit, ndërsa qeveria shqiptare do të mbulojë shpenzimet për infrastrukturën bazë.
Dimensioni gjeopolitik: Disa analistë e shohin këtë si pjesë të një strategjie më të gjerë të djathtës globale, duke e përdorur Shqipërinë si model për projekte të ngjashme në rajone të ndjeshme.
Turizmi shqiptar: rritje e madhe, sfida edhe më të mëdha
Shqipëria ka pritur gati 12 milionë vizitorë në vitin 2024, duke përjetuar një bum turistik të paprecedentë. Ndërsa kjo rritje sjell përfitime ekonomike, ajo po vë nën presion të madh burimet natyrore dhe infrastrukturën publike.
Turizëm masiv vs. turizëm luksoz: Ministrja e Turizmit, Mirela Kumbaro, ka deklaruar se Shqipëria nuk mund të konkurrojë me turizmin masiv dhe duhet të përqendrohet te “cilësia dhe jo sasia”.
Kosto infrastrukturore: Qeveria është zotuar të ofrojë ujë, energji elektrike dhe kanalizime për projektet gjigante.
Pavarësisht garancive të dhëna nga ekipi i Kushner për respektimin e mjedisit, projektet e tij në Shqipëri vazhdojnë të jenë nën vëzhgim të rreptë, si shembull i tensionit mes zhvillimit ekonomik, mbrojtjes së natyrës dhe ndikimit politik nga jashtë /Përshtati “Pamfleti” nga “Eu Balkan News.
Lini një Përgjigje