FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Pa Europën, Amerika nuk është superfuqi: e vërteta që nuk thuhet në Uashington...
Çfarë do të ishte Amerika pa Europën? Një superfuqi më e ekspozuar, më e kushtueshme për t’u mbrojtur dhe, mbi të gjitha, më pak e besueshme si arkitekte e rendit global.
Kjo nuk është tezë ideologjike, por një realitet i provuar historikisht. Nga koha e Franklin D. Roosevelt, kur SHBA vendosi të lidhej pazgjidhshmërisht me fatin e Europës përmes aleancave të Luftës së Dytë Botërore, e deri te themelimi i NATO-s dhe sistemit ekonomik ndërkombëtar pas vitit 1945, fuqia amerikane nuk është ndërtuar në izolim, por në partneritet.
Në një botë gjithnjë e më të fragmentuar, ku tensionet në Lindjen e Mesme dhe rivaliteti me Kinën po krijojnë një “rrethim të ri strategjik”, ideja e një Amerike që vepron e vetme tingëllon më shumë si slogan elektoral sesa si doktrinë e qëndrueshme. Edhe për figura si Donald Trump, që tradicionalisht kanë promovuar qasjen “America First”, realiteti i sotëm imponon një të vërtetë të pakëndshme: pa Europën, kostoja e lidershipit global bëhet e papërballueshme.
Europa nuk është thjesht aleate ushtarake. Ajo është nyja që lidh tregtinë transatlantike, standardet industriale, teknologjinë dhe financat globale. Pa këtë bosht, SHBA do të përballej me një dobësim të menjëhershëm të ndikimit ekonomik. Tregtia mes dy brigjeve të Atlantikut përbën një nga korridoret më të mëdha ekonomike në botë, dhe çdo çarje në këtë marrëdhënie do të prodhonte pasoja zinxhir në tregjet globale.
Por dimensioni më kritik është ai gjeopolitik. Nëse SHBA distancohet nga Europa, hapësira nuk mbetet bosh; mbushet: nga Kina, nga fuqitë rajonale, nga aktorë që nuk ndajnë të njëjtat standarde demokratike apo ekonomike. Kjo është arsyeja pse çdo tentativë për të relativizuar marrëdhënien transatlantike ka prodhuar historikisht paqëndrueshmëri.
Paralelizmi me strategjitë e Otto von Bismarck është i qartë: fuqitë e mëdha mbijetojnë jo duke u izoluar, por duke menaxhuar aleancat. Edhe SHBA sot është në një moment të tillë, ku duhet të zgjedhë mes dominimit të vetmuar dhe udhëheqjes së përbashkët.
Nga ana tjetër, Europa nuk është më ajo e pas Luftës së Ftohtë. Është më e fragmentuar politikisht, por ende thelbësore strategjikisht. Kapacitetet industriale të Gjermanisë, pesha financiare e vendeve si Franca dhe roli diplomatik i BE-së e bëjnë atë një partner të pazëvendësueshëm. Në këtë ekuacion, SHBA nuk është më “mbrojtësja absolute”, por pjesë e një ekuilibri të ndërsjellë.
Nëse e çojmë analizën më tej, një Amerikë pa Europën do të ishte më e varur nga rajone të paqëndrueshme për energjinë dhe zinxhirët e furnizimit. Krizat në Gjirin Persik, tensionet në Azi dhe konkurrenca teknologjike do të kërkonin një angazhim shumë më të madh ushtarak dhe financiar, pa garancinë e suksesit.
Në fund, pyetja nuk është nëse Amerika ka nevojë për Europën. Pyetja reale është: a mund të ruajë Amerika statusin e saj global pa të?
Historia jep një përgjigje të qartë. Çdo herë që SHBA ka vepruar në koordinim me Europën, ka ndërtuar rend. Çdo herë që është tërhequr në vetvete, ka lënë hapësirë për krizë.
Në këtë moment kritik, kur bota po hyn në një fazë të re rivaliteti, aleanca transatlantike nuk është thjesht një zgjedhje politike. Është një domosdoshmëri strategjike./Pamfleti
Plotèsisht e saktè analiza e Gjergj Zefit... Pa Evropèn SHBA do jetè njè balenè e mbetur jashtè ujit... Evropa ka qene si qytetèrim shumè shekuj pèrpara Evropès dhe ajo epopulloi dhe qytetèroi edhe SHBA-ne..Etj., etj.
Europa eshte nondaja e Amerikes, nondajat jane si miniera floriri e kane dicka neper sirtare e tapi trashegimie.
Eurpe is the grandmother os America and grandmothers are like goldmine and have something valuable in their drawers.