FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ajo që ndodhi me mediat hungareze është mësim. Mediat nuk u censuruan, por regjimi e vuri transmetuesin shtetëror nën kontrollin e besnikëve, me disidentët që e denoncuan atë si një "makinë propagande" . Njerëzit e biznesit pranë Orbanit thjesht blenë organizata mediatike, të cilat më pas siguruan që pozicioni i tyre editorial të përputhej me atë të qeverisë . Kjo tani është përshkallëzuar në goditje sipas ligjit të ri të sovranitetit. Ju mund ta quani këtë proces Orbanizim.
A do ti mbijetojë demokracia një presidence të dytë Trump? Një ndryshim i personelit të lartë në një kompani të mediave sociale që përfshin një ish-zëvendëskryeministër britanik mund të mos duket shumë i rëndësishëm për këtë diskutim të nxehtë.
Por vendimi i Nick Clegg për të lënë Metën si kreun e çështjeve globale, dhe zgjedhja e pasuesit të tij, mund të tregojnë se si vdes demokracia perëndimore: jo me fishekzjarre, por me një gërryerje të qetë.
Puna e Clegg do të merret nga zëvendësi i tij, Joel Kaplan - një republikan që ka punuar në administratën e George Ë Bush. Ai është dikush që, sipas një raporti të Washington Post nga viti 2020, tentoi të bllokonte Metën që të ndërmerrte veprime kundër “dhjetëra faqeve që kishin shpërndarë lajme të rreme” përpara zgjedhjeve të 2020-ës, duke argumentuar se kjo “do të ndikonte në mënyrë disproporcionale te konservatorët”. Siç tha një kolumnist në MSNBC, ngritja e tij është një tjetër shenjë se Meta po bën një "përtëritje miqësore me Maga".
Meta ka rëndësi: 33% e amerikanëve thonë se i marrin rregullisht lajmet e tyre nga Facebook dhe 20% nga Instagram. Ndërkohë, Trump e ka portretizuar Mark Zuckerberg si një kërcënim, duke e akuzuar atë për komplot kundër tij në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020 dhe duke kërcënuar në librin e tij të fundit, Save America , se ai do ta kalonte pjesën tjetër të jetës së tij në burg nëse do ta përsëriste atë.
Tani ka pasur një ndryshim melodie. Zuckerberg darkoi me rojtarin e tij të mundshëm në Mar-a-Lago; Zëdhënësi i Trump ka deklaruar që manjati i teknologjisë "dëshiron të mbështesë rinovimin kombëtar të Amerikës nën udhëheqjen e Presidentit Trump".
Cili do të jetë saktësisht drejtimi i moderimit të përmbajtjes në Facebook?
Clegg kishte emëruar Bordin Mbikëqyrës të Metës, i ngarkuar me moderimin e përmbajtjes, dhe një kompani e lidhur me kërkimin e tregut sugjeron se emërimi i Kaplan është "sinjal që Meta mund të rishqyrtojë politikat e saj të moderimit të përmbajtje , veçanërisht ato që lidhen me fjalimin politik".
X, i njohur më parë si Tëitter, nën pronësinë e Elon Musk, është bërë gjithnjë e më shumë një mbështetëse e ekstremit të djathtë, përmes ndryshimeve në algoritmin – domethënë, cilat lloje të llogarive rriten më shumë.
Një studim zbuloi se faqja kishte një paragjykim pro-republikan përpara se plutokrati të miratonte Trump në korrik 2024, por kjo u përshpejtua më pas .
Ju mund të thoni se një fantazmë po ndjek demokracinë amerikane – fantazma e Hungarisë. Atje demokracia nuk u përmbys nga tanket në rrugë, arrestimet masive apo dhuna paraushtarake.
Udhëheqësi i vendit, Viktor Orbán, dikur e përshkroi veten si një " liberal " dhe partia e tij Fidesz me sa duket i përkiste qendrës së djathtë. Por, në detyrë, ajo marshoi drejt së djathtës ekstreme, duke kundërshtuar në mënyrë agresive migrantët dhe të drejtat e LGBTQ+. Gjykata Kushtetuese u mbush me mbështetës të Orbanit, kufijtë elektoralë u ricaktuan në mënyrë të favorshme, nëpunësit civilë u spastruan dhe ligjet që synonin shoqërinë civile kulmuan me të ashtuquajturin Akt të Mbrojtjes së Sovranitetit Kombëtar, duke kërcënuar me gjoba dhe burgim këdo që gjykohet se është nën ndikimin e huaj.
Ajo që ndodhi me mediat hungareze është mësim. Mediat nuk u censuruan, por regjimi e vuri transmetuesin shtetëror nën kontrollin e besnikëve, me disidentët që e denoncuan atë si një "makinë propagande" . Njerëzit e biznesit pranë Orbanit thjesht blenë organizata mediatike, të cilat më pas siguruan që pozicioni i tyre editorial të përputhej me atë të qeverisë . Kjo tani është përshkallëzuar në goditje sipas ligjit të ri të sovranitetit. Ju mund ta quani këtë proces Orbanizim.
Tani le të shohim përsëri SHBA-në. Një nga dy gjigantët kryesorë të mediave sociale, X, është kthyer në një makineri propagandistike Trumpiane. Trump ka filluar të padisë organizatat e medias , duke deklaruar se dëshiron të “rregullojë shtypin”, dhe Musk po kërcënon të bëjë njëjtën gjë . Ky rezultat ka të ngjarë të jetë një efekt ftohës – i kombinuar me perspektivën e vetëcensurës. Edhe para zgjedhjeve, Washington Post dhe Los Angeles Times nuk pranuan të mbështesin një kandidat , një vendim që besohej gjerësisht se ishte i nxitur nga frika e ndëshkimit.
Çfarë veprimi mund të ndërmerret kundër organizatave mediatike kur aleatët e Trump kanë makinerinë shtetërore?
Epo, mund të pasojnë pretekste për hetime dhe ndjekje penale marramendëse.
Ajo që na thotë Hungaria është se ju mund të zbrazni thelbin e demokracisë me mjete të tjera përveç dhunës.
Disa mund të kundërshtojnë këtë krahasim, duke vënë në dukje traditat shumë më të dobëta demokratike në Hungari krahasuar me SHBA-në.
Autokrati i Hungarisë mund të flasë për një "demokraci joliberale", por Trump ka kërcënuar se do të ndjekë penalisht ose ndëshkojë kundërshtarët e perceptuar më shumë se 100 herë që nga viti 2022, kur filloi përgatitjet për fushatën presidenciale. Kash Patel, i zgjedhur nga Trump si drejtor i FBI, madje ka hartuar atë që kritikët e quajnë një "listë armiqsh" .
Ky Trump në ekstrem gëzon shumicën në të dyja dhomat dhe në gjykatën supreme. Dhe çfarë do të ndodhë nëse do të ketë një krizë gjatë presidencës së tij, si një sulm i madh terrorist apo protesta të turbullta?
Gjatë protestave të Black Lives Matter pas vrasjes së George Floyd, dëshira e Trump për të dërguar ushtrinë u anulua : a do të ndodhë e njëjta gjë edhe këtë herë?
Ndoshta jo. Ndoshta edhe një sistem demokratik me të meta do të mbajë larg atë që disa ish-këshilltarë të Trump e përshkruajnë si simpatitë e tij "fashiste". Por kërcënimi i një Orbanizimi të ngadaltë dhe tinëzar është real. Demokracia nuk do të shembet papritmas: ajo thjesht mund të tërhiqet në heshtje, prapa skenave, derisa të jetë tepër vonë për ta vënë re. /The Guardian, e përshtatur nga Pamfleti/
Lini një Përgjigje