FLASH
Shkruar nga Amal Helles
Pas tërheqjes së Izraelit, Hamasi po vret rivalët dhe po rikthen kontrollin ndërsa frika, uria dhe paligjshmëria kanë pushtuar territorin. Disa kanë frikë se lufta civile është e radhës...
Jo shumë kohë para se të qëllohej për vdekje nga një prej bandave të Gazës, Saleh al-Jafarawi kishte identifikuar forcat e sigurisë së brendshme të Hamasit, tentakulat e të cilave ishin përhapur në të gjithë territorin.
Duke mbajtur kapele bejsbolli të zeza të qëndisura me ar dhe të armatosur me pushkë sulmi, ndërsa ishin të stacionuar nga Qyteti i Gazës në veri deri në Khan Yunis në jug, patrullat ishin një shenjë se Hamasi ishte gati të shtypte çdo kërcënim ekzistencial dhe të brendshëm.
Tre ditë pasi postoi imazhe të forcave të sigurisë, Jafarawi u vra nga milicët e armatosur, ndërsa Hamasi u hakmor ndaj bandave që guxuan ta sfidonin atë. Disa ditë pas kësaj erdhën ekzekutimet e para publike të burrave që Hamasi pretendonte se po komplotonin për të përmbysur grupin militant që ka sunduar me terror që nga viti 2007.
Lufta mund të ketë mbaruar, por Hamasi po zhvillon një aksion të përgjakshëm në prapavijë. Për palestinezët, pak prej të cilëve mund të kishin pasur ndonjëherë dyshime për brutalitetin e sundimit të tij, ngjarjet e 7 ditëve të fundit kanë sjellë një kërcënim të ri, duke ngritur spektrin e një lufte civile. Dhuna e brendshme, kaosi dhe mungesa e ligjit tani mbretërojnë aty ku forcat izraelite janë tërhequr.
Për Anwar al-Qahouji, një baba 50-vjeçar me pesë fëmijë nga Khan Yunis, ekziston një lloj i ri egërsie në lojë.
"Nuk jam ndjerë i sigurt, as nga bombardimet, as nga hajdutët dhe as nga njerëzit e armatosur", tha ai, duke shtuar "njerëzit kanë ndryshuar; të fortët i hanë të dobëtit".
Imazhet e luftëtarëve të Hamasit që hapin zjarr ndaj rivalëve palestinezë të gjunjëzuar në mes të një rruge të mbushur me njerëz, disa ditë pasi armëpushimi hyri në fuqi, kanë lënë shumë të tronditur.
Disa nga të ekzekutuarit ishin anëtarë të një klani, familjes Doghmosh, e cila ka rivalizuar prej kohësh militantët islamikë dhe tani po ngrihet.
Atje ku popullsia e Gazës dikur ngurronte të diskutonte për Hamasin, kjo duket se ka ndryshuar.
"Unë jam një person paqësor dhe kjo nuk më lejon të pranoj ekzekutimet", tha Qahouji, duke shtuar se “pavarësisht nëse të vrarët ishin bashkëpunëtorë apo jo, nuk mund ta pranoj të shoh skena të tilla”.
Duhet të ketë një gjykatë të mirëfilltë, diçka zyrtare. Përndryshe, kushdo mund të akuzojë këdo, ta quajë spiun ose hajdut dhe ta vrasë. Na duhet drejtësi, jo hakmarrje.”
“Edhe tani, pas armëpushimit, nuk ndihem aspak i sigurt”, tha Amjad al-Saqa nga Khan Younis. “Ende ka të shtëna dhe njerëz që veprojnë jashtë ligjit. Nuk mund të jetosh në paqe kështu. Shpresoj vetëm të mos shndërrohet në një luftë civile.”
Megjithatë, disa në Gaza thonë se Hamasi ka bërë gjënë e duhur, duke u përpjekur të rivendosë rendin.
“Unë mbështes atë që po bën Hamasi”, tha Yousef al-Astal, 21 vjeç, duke shtuar “ata nuk marrin njerëz të rastësishëm. Ata që ekzekutuan ishin të korruptuar, ndoshta bashkëpunëtorë ose hajdutë. Të paktën Hamasi po përpiqet të rikthejë kontrollin dhe të ndalojë kaosin.”
Atta Kulab, 33 vjeç, shtoi: “Ne filluam të ndihemi përsëri të sigurt pas armëpushimit. Përpara kësaj nuk kishte ligj, siguri, asgjë. Unë besoj se siguria do të vazhdojë vetëm sepse Hamasi po ekzekuton njerëzit që tradhtuan vendin. Ata po e bëjnë këtë për të shmangur një luftë civile.”
Ekspertët thonë se vakumi i pushtetit e ka lënë territorin në një zonë muzgu, të bllokuar në fazën e parë të marrëveshjes së armëpushimit me dështimin për të kthyer pengjet e vdekura izraelite, dhe të pasigurt se si të ecet përpara në çështjet kyçe si çarmatosja e Hamasit.
Michael Milshtein, një ekspert në grupet e milicisë palestineze, tha se Hamasi nuk do të pranojë kurrë të çarmatoset, gjë që mund ta çojë Izraelin në rifillimin e luftës.
"Nëse kërkesa është që ata të njoftojnë vërtet për heqjen dorë nga armët, kjo është një pjesë shumë qendrore e identitetit themelor të Hamasit, dhe, vlerësoj unë, do të na çojë shumë në një ripërtëritje të luftës", tha ai. "Por ka disa përpjekje tani, kryesisht nga ndërmjetësit arabë, përfshirë Egjiptin dhe Katarin, për të gjetur një lloj kompromisi. Për shembull, egjiptianët sugjeruan që Hamasi nuk do të njoftojë asnjë çarmatim, por do të ngrijë arsenalin e tyre të armëve dhe madje do të bëjë një dallim midis armëve sulmuese, veçanërisht raketave dhe ndoshta droneve." Milshtein, i cili është një ish-oficer i lartë i inteligjencës izraelite, shtoi: “lidhur me pika të tjera të ndërlikuara, për shembull, idenë e këshillit të paqes ose vendosjen e forcave ndërkombëtare në Gaza, edhe një herë, Hamasi është shumë i qartë. Ata thonë jo. Dhe mendoj se nuk ka gjasa të shohim brigada dhe batalione evropiane ose amerikane që vendosen dhe veprojnë kundër Hamasit.”
Ndërsa Hamasi ka pranuar nocionin e mbikëqyrësve dhe një regjimi lokal të udhëhequr nga palestinezët, Milshtein paralajmëroi se një skenar i tillë mund të çojë në veprimin e Hamasit pas kuintave të një qeverie zyrtare palestineze, duke mbajtur armë dhe infrastruktura të tjera civile si në Liban nën forcën shiite të Hezbollahut.
Për momentin, Hamasi ka treguar se pavarësisht premtimit të Izraelit për të shfarosur grupin ata jo vetëm që janë ende në këmbë, por edhe sundojnë si lojtarët kryesorë në Gaza. Ekzekutimet e klaneve “ishin një lloj shenje për çdo person në Gaza, para së gjithash, për të ditur se edhe pas dy vitesh të vështira, pavarësisht humbjeve që ka pësuar Hamasi, ata janë ende lojtari dominues në Gaza.
Ekzekutimet i pengojnë grupet e tjera dhe palestinezët e tjerë nga çdo ide apo edhe nga të menduarit për bashkëpunim me Izraelin”, shtoi Milshtein.
Më parë këtë vit, Izraeli pranoi se kishte armatosur bandat, klanet dhe fiset më të vogla në një përpjekje për të forcuar sfidat e brendshme ndaj Hamasit. Por tani Hamasi ka ardhur për hakmarrje dhe Izraeli nuk mund t’i mbrojë pa shkelur armëpushimin.
“Tani nuk ka asnjë siguri. Të rinjtë mbajnë armë, qëllojnë në rrugë dhe të gjithë thonë: ‘Unë jam nga kjo familje ose ajo familje’. Gaza është shndërruar në milici dhe mafia. Natën ke frikë të dalësh dhe nuk ndihesh i sigurt për veten ose fëmijët e tu. Nuk ka autoritet që sundon Gazën tani”, shtoi Astal. Qeverisja e ardhshme e Gazës është lënë e hapur pas armëpushimit, me donatorët dhe investitorët potencialë në rindërtimin dhe rehabilitimin e saj që nuk ka gjasa të ndërmarrin hapa të mëtejshëm ndërsa Hamasi ende dominon. Kjo u sjell dhimbje të shtuar pothuajse dy milionë njerëzve që kanë vuajtur gjatë luftës.
Izraeli nuk ka lejuar qindra kamionë me ndihma dhe as nuk ka hapur më shumë kalime për t'i lejuar ata të hyjnë, dhe banorët thonë se kriza e urisë ende ekziston. "Problemi tani nuk është vetëm frika, është edhe uria. Çmimet ranë pak. Por problemi i vërtetë janë paratë e gatshme, edhe ata që kanë para në aplikacionet e tyre bankare nuk mund të blejnë gjëra sepse shumë shitës pranojnë vetëm para të gatshme", tha Qahouji, duke shpjeguar se huamarrja dhe tregtia janë ende monedha kryesore në Gaza.
Banorët raportojnë se ushqimi është rikthyer në tregje, veçanërisht frutat dhe perimet e freskëta, por ende nuk ka vezë. Ndërsa çmimet ranë pak, ato janë ende shumë të larta, me një banane të vetme që raportohet se kushton 10 shekel (2.25 £). "Shpresoj vetëm që kushdo që sundon Gazën të ketë mëshirë për popullin e saj", tha Kulab. /Përshtatur nga The Times/
SHKURT ESHTE TEPKE SI ALBANIA 1997.
Shqiperia ka 35 vjet qe eshte bere si Gaza e nuk can bythe por, vazhdon "perpara" drejt Europes.