TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 9 Mars 2025, 22:00

A duhet liderët e BE-së t’i vënë “gishtin kokës” dhe të rikthejnë gazin rus në Europë?

Shkruar nga Pamfleti

A duhet liderët e BE-së t’i vënë “gishtin

Gazi rus sigurisht ka një pikë të fortë shitjeje: çmimin e tij. Kontratat e vendosura para vitit 2022, kryesisht të indeksuara me çmimet e naftës, u negociuan me një çmim për evropianët që ishte gjysma e çmimit për gazin në tregjet e sotme.

Po sikur gazi rus të kthehej masivisht në Evropë? Komisioni Evropian mund të ketë konfirmuar synimin e tij për të hequr plotësisht gazin rus deri në vitin 2027, por disa njerëz po shprehin kundërshtim. Dhe perspektiva e një marrëveshjeje paqeje në Ukrainë po u jep atyre ide.

Evropa ka reduktuar ndjeshëm varësinë e saj nga gazi rus që nga viti 2022, pas vendimit të Moskës dhe Gazprom për të shkurtuar furnizimet e tubacioneve. Gazi rus tani përbën rreth 14% të kërkesës evropiane (në rënie nga mbi 40% para luftës). Nga kjo, 9% mbërrin me anije si gaz natyror i lëngshëm (LNG), ndërsa 5% vjen përmes tubacionit TurkStream, i vetmi që ende furnizon Evropën Lindore – kryesisht Hungarinë – pas përfundimit të kontratës së tranzitit me Ukrainën më 31 dhjetor.

-Argumenti i kostos

Një tjetër shenjë e një shtytjeje ruse në Evropë: Financial Times zbuloi këtë fundjavë se një bashkëpunëtor i ngushtë i Vladimir Putinit, Matthias Warnig, një ish-agjent i Stasit që drejtoi Nord Stream deri në vitin 2023, është aktualisht në bisedime me investitorët amerikanë për të riaktivizuar tubacionin që lidh Rusinë me Gjermaninë.

Thuhet se një konsorcium madje ka hedhur bazat për një marrëveshje pas sanksioneve me Gazprom, për të cilin Evropa mbetet një treg jetik.  Nëse imagjinojmë një botë ku arrihet një marrëveshje paqeje, do të na duhet të rivlerësojmë situatën.

Gazi rus sigurisht ka një pikë të fortë shitjeje: çmimin e tij. Kontratat e vendosura para vitit 2022, kryesisht të indeksuara me çmimet e naftës, u negociuan me një çmim për evropianët që ishte gjysma e çmimit për gazin në tregjet e sotme. Por Evropa është e bindur se çmimet e shitjes me shumicë do të ulen në dy-tre vitet e ardhshme, me vënien në punë të kapaciteteve të reja të lëngëzimit në Shtetet e Bashkuara dhe Katar. Për më tepër, Evropa është e përkushtuar të rrisë prodhimin e saj të biometanit dhe të reduktojë konsumin e saj.

Nëse rifillon tregtia me Rusinë , së pari duhet të sqarohet situata e lojtarëve të ndryshëm. Që kur Gazprom ndaloi furnizimet e tij, disa nga klientët e kompanisë janë kthyer kundër saj dhe kanë fituar çështjet e tyre në gjykatë. Shembujt përfshijnë kompaninë austriake OMV dhe kompaninë gjermane Uniper, së cilës iu dha e drejta nga një gjykatë arbitrazhi verën e kaluar për të kërkuar më shumë se 13 miliardë dollarë nga Gazprom për dështimin në përmbushjen e angazhimeve të saj.

-Franca po studion këtë pyetje

Kompania gjermane RWE dhe kompania franceze Engie gjithashtu kanë ndërmarrë veprime ligjore dhe kanë ngritur padi kundër ish-furnizuesit të tyre. Nga ana e saj, Engie, e cila ishte një nga kreditorët e Nord Stream dhe kishte fshirë 987 milionë euro në llogaritë e saj për këtë arsye, nuk e ka përjashtuar mundësinë e marrjes sërish të gazit nga Rusia, megjithëse mbetet e kujdesshme. CEO Catherine MacGregor e quajti pyetjen "të parakohshme" gjatë prezantimit të rezultateve vjetore të Engie javën e kaluar.

"Por, nëse imagjinojmë një botë ku arrihet një marrëveshje paqeje, do të na duhet të rivlerësojmë situatën me ish-furnizuesit tanë. Ne kemi ende kontrata që janë të vlefshme, edhe nëse ato janë subjekt i mosmarrëveshjeve ligjore”, shprehet ajo.

MacGregor beson se fillimisht do të kishte punë kontraktuale dhe logjistike, veçanërisht për shkak se infrastruktura është dëmtuar.

Do të duhet kohë dhe në çdo rast, ne nuk do të kthehemi kurrë plotësisht në situatën e parakrizës. Çelësi do të mbetet diversifikimi i burimeve të furnizimit për evropianët”, shprehet ai.

Ky është edhe qëndrimi i Brukselit, por disa shtete anëtare mund të zgjedhin të marrin vendimet e tyre./Përshtati “Pamfleti” nga “WorldCrunch"

Lini një Përgjigje