FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The journey to the uninhabited island of Sazan and the Narta Lagoon is exposing a bitter conflict between multi-billion dollar investments and nature protection. This growing tension risks undermining standards of the rule of law, putting Albania’s aspirations for European Union integration in question.
We are on our way to Sazan, Albania's only large island in the Adriatic Sea. For decades, it was shrouded in mystery as a restricted military zone during the communist dictatorship of Enver Hoxha.
Our companion, Gëzim, knows the island very well, having done his military service here in 1985. During communism, it was completely impossible to go to Sazan, because the island was reserved exclusively for the military.
Even today, this picturesque island bears the marks of its past. The ruins and remains of thousands of bunkers are testament to this. Today, tourists come here for the beautiful beaches and the melancholic charm of the island, but also because of its new myth as "Trump Island".
Ivanka Trump, the daughter of the US president, and his son-in-law, Jared Kushner, plan to build a luxury resort here, but not everyone thinks it's a good idea. Some tourists say investors want to buy the island and build tourist complexes and other developments.
But they themselves like nature as it is. Another tourist says that the investor does not deserve the island, as it belongs to the Albanian people. On the other hand, a boat driver thinks it is great that an investor has been found.
According to him, during the military era, everything was much cleaner, while today the island has become a place that no one takes care of and where garbage is everywhere. He asks what will be shown to tourists if no investment is made here.
However, the Kushner-Trump couple's plans go much further. Opposite the island lies the Narta Lagoon, a large protected area in the Vjosa delta. A luxury resort is also expected to be built there, which Ivanka Trump confirmed again a short while ago, emphasizing that it is not just about the island, but also about five miles of magnificent beach, with the lagoon on one side and the sea on the other.
But their plans threaten a unique area of shallow water that serves as a refuge for 220 species of birds, including pelicans and, in a unique case in Albania, flamingos. Despite this, the state entered into a strategic partnership with Kushner and Trump and changed the laws on protected areas.
Pranë lagunës u ndërtua një aeroport, për të cilin zona e mbrojtur u zvogëlua qëllimisht. Për më tepër, tani lejohet ndërtimi brenda zonave të mbrojtura natyrore. Ornitologia Ledi Selgjekaj ka vite që vëzhgon shpendët në lagunë dhe zonat e tyre të folezimit.
Ajo shpjegon se këta shpendë të ndjeshëm varen plotësisht nga ky ekosistem dhe se një resort i tillë do ta shkatërrojë të gjithë zonën. Sipas saj, nuk do të mbetet më një habitat kaq i rrallë, një mozaik natyror që lumi Vjosa e ka krijuar ndër mijëra vjet.
Pa pasur ende një leje ndërtimi, ekskavatorët e parë nisën punën në maj dhe, që atëherë, një rrugë disa kilometra e gjatë ka çarë dunat e rralla ranore. Se kush janë investitorët e tjerë, përveç Kushner-it dhe Trump-it, kjo mbetet kryesisht në errësirë. Flitet për biznesmenë nga Katari dhe oligarkë shqiptarë. Këta të fundit dyshohet se mund të kenë kryer mashtrime gjatë blerjes së tokës.
Minella Balliu po lufton prej dekadash në gjykatë për një pronë të madhe që gjyshi i tij e kishte blerë këtu në vitin 1933. Edhe pse Gjykata e Lartë e Shqipërisë, në dy raste, kishte anuluar transferimet e dyshimta të pronësisë, investitorët i nisën punimet.
Balliu thotë se nuk pati asnjë lloj transparence dhe se ata që pretendojnë se e kanë blerë këtë tokë duhej të kishin verifikuar më parë nëse prona ishte në proces gjyqësor dhe kujt i përkiste. Në vend të kësaj, sipas tij, gjithçka u bë fshehurazi, vetëm për të grabitur tokën.
Pas protestave të banorëve vendas, tani ka një pezullim të përkohshëm të punimeve dhe SPAK-u po heton rastin. Megjithatë, vala e indinjatës nuk mund të ndalet më dhe është përhapur në të gjithë vendin.
Prej më shumë se një muaji, mijëra njerëz dalin çdo ditë në rrugët e Tiranës. Ata e quajnë këtë "Revolucioni i Flamingove", por tashmë bëhet fjalë për shumë më tepër: për mungesën e transparencës, korrupsionin dhe pabarazinë në jetesë.
Mario, Danieli, Jona dhe Melissa janë të gjithë në punë, megjithatë protestojnë çdo ditë pas orarit të punës. Ata thonë se janë lodhur duke parë vendin e tyre të mbetet larg potencialit që ka dhe se ndodhen aty për një Shqipëri më të mirë.
"Flamingot ishin vetëm shkëndija, maja e ajsbergut. Pjesa më e madhe e këtij mali përbëhet nga 35 vite korrupsion dhe politikanë që kanë shfrytëzuar popullin".
Tashmë demonstruesit kërkojnë me zë të lartë dorëheqjen e Edi Ramës. Kryeministri, që e drejton Shqipërinë prej 13 vitesh, na pret për një intervistë dhe mohon se mbrojtja e natyrës është në rrezik ose se ligji është shkelur.
Ai shprehet: "Nuk mund t'i themi jo një investimi prej më shumë se 4 miliardë dollarësh. Duhet ta provojmë. Nëse rezultati përfundimtar do të jetë zhgënjyes, ne nuk jemi të detyruar t'i qëndrojmë atij".
Sipas tij, pronësitë e paqarta të tokës nuk janë në asnjë mënyrë arsye për të ndaluar projektin. Ai shton se kushdo mund të ngrejë pretendime, por, përpara se një pretendim të marrë formë të prerë, duhet të vendosë gjykata. Një pretendim i vetëm nuk mjafton për të bllokuar një projekt të tillë.
Synimi i madh i Edi Ramës është anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Por për këtë, vendi duhet të përmbushë standardet e BE-së për shtetin e së drejtës dhe transparencën politike. Për momentin, megjithatë, duket se gjithnjë e më shumë shqiptarë po e humbin besimin tek ky proces./ Përshtati "Pamfleti" nga “ZDF”
Na ktheni tokat e pronat qe na i perlate me ate qelbesirin ligj 7501 e pastaj ulemi ne tryeze te bisedojme. Kush nuk lufton per tokat e babes e gjyshit nuk meriton te jete bir i tyre. Amenatin nuk e tret as dheu. Akoma ka kohe per te korigjuar gabimet e per t'i varur ne litar tradhetaret e maskarenjte.
Ky eshte bere nje qenie qesharake deri ne dhimbje. Si do ta provosh?? Te shkaterrohet aseti unik natyror i Zvernecit dhe Sazanit dhe po qe se nuk del gje nuk bejme le projekte te tilla?!?!?! Si ta provosh, si masakra urbanistike e Tiranes qe ke bere bashke me starqitektet e tu te deshtuar?!