TAGS-AT E JAVËS

Politike 2 Qershor 2025, 16:20

Jared Kushner dhe Mohammed bin Salman, historia e një bisnesi politik: Kush po e merr Sazanin?

Shkruar nga Dritan Haxhiraj

  Jared Kushner dhe Mohammed bin Salman, historia e një bisnesi politik: Kush

Donald Trump, aleancë të hapur pro-regjimeve autokratike që i ofronin SHBA-ve stabilitet dhe biznes.

Një vizitë e paprecedentë

Ishte vizita e parë jashtë Shteteve të Bashkuara e Donald Trump si President. Por ndryshe nga çdo pararendës i tij, Trump nuk zgjodhi të debutojë në Kanada, Mbretërinë e Bashkuar apo në selinë e NATO-s në Bruksel. Jo. Ai zgjodhi Arabinë Saudite.

Që nga zbritja e Air Force One në Riad më 20 maj 2017, ceremonia ishte spektakolare: vetë Mbreti Salman e priti në aeroport, një nder që iu mohua edhe Barack Obamës dy vite më parë. Në çdo rrugë të kryeqytetit, posterë me fytyrat e Trump dhe mbretit saudit. Mesazh i qartë: ky është partneriteti i ri.

Kushner, urë lidhëse e epokës së re

Por aktori i heshtur por vendimtar i këtij kapitulli nuk ishte Trump. Ishte Jared Kushner, dhëndri i tij, një hebre ortodoks me rrënjë miliardere në pasuritë e patundshme. Kushner ishte negociatori i vërtetë i marrëveshjeve me Arabinë Saudite, sidomos për kontratat masive të armatimeve me vlerë mbi 110 miliardë dollarë.

Ai ndërmjetësoi zbritjen e çmimeve të helikopterëve Black Hawk, telefonoi drejtpërdrejt drejtuesin e Lockheed Martin dhe siguroi zbritjen e “fundit” për sauditet. E gjitha, ndërkohë që delegacioni saudit priste në sallën ngjitur.

Marrëdhënia e Kushner me Princin e Kurorës Mohamed bin Salman (MbS), atëherë një 33-vjeçar në ngjitje të lirë drejt pushtetit absolut, u kthye në një miqësi strategjike që do ndikonte diplomacinë globale për vite me radhë.

Aleancë mbi harresën dhe armikun e përbashkët: Iranin

Trump dhe Mbreti Salman ranë dakord për një gjë: Iranin si armikun e përbashkët. Kjo i mjaftoi Arabisë Saudite për të harruar se vetëm disa muaj më parë Trump e kishte akuzuar për 11 shtatorin dhe kishte kërkuar “naftë falas për dhjetë vite”.

Në këmbim të armatimeve dhe premtimeve për ndihmë kundër Iranit, sauditët harruan çdo fyerje dhe pranuan të nisin një “Qendër Globale për Luftën kundër Ekstremizmit”. Ironike, pasi pikërisht Arabia Saudite ka financuar për dekada medresetë më radikale të botës.

Trump nuk i kërkoi ndjesë Islamit: i dha armë

Fjalimi i Trump në Riad qe i fortë: nuk pati ndjesë, nuk pati fjalë për të drejtat e njeriut, nuk pati shqetësim për Jemenin. Kishte vetëm një mesazh: “Bashkohuni me ne kundër terrorizmit. Kjo është epoka e stabilitetit, jo e ndërhyrjeve.”

Përballë tij ndodheshin liderët e GCC-së, përfaqësuesit e gjashtë shteteve të pasura të Gjirit, me përjashtim të Iranit. Të gjithë pritën një "konferencë mbi Islamin", si ajo që Obama kishte mbajtur në Universitetin e Kajros në vitin 2009. Por në vend të kësaj, dëgjuan një aleancë të hapur pro-regjimeve autokratike që i ofronin SHBA-ve stabilitet dhe biznes.

Nga "America First" te "Arms First"

Kontrata e 110 miliardë dollarëve përfshinte: anije luftarake, sisteme antiraketore, tanke dhe mbi 150 helikopterë Black Hawk, gurë themeli të kompleksit industrial-ushtarak amerikan. E gjithë kjo u përmbyll me garanci se nuk do të ngrihej më zëri për gratë, të drejtat e njeriut, burgimet masive ose mizoritë në Jemen.

Trump e bëri të qartë: “Nuk erdha t’ju tregoj si të jetoni. Kjo është puna juaj. Ne jemi këtu për partneritet dhe stabilitet.”

Një kthesë gjeopolitike e heshtur, por e thellë

Në retrospektivë, 20 maji 2017 ishte shumë më tepër se një vizitë presidenciale. Ishte kthesa që paralajmëroi distancimin e Amerikës nga politika morale e Obamës dhe rilidhjen me realpolitikën klasike: armë, stabilitet, interesa të përbashkëta.

Ishte po ashtu momenti kur Arabia Saudite zgjodhi t’i besojë më shumë dhëndrit të presidentit amerikan sesa çdo diplomati apo senatori në Uashington./Pamfleti

jared kushner muhammed bin selman sazani

Lini një Përgjigje