FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Special Court is hearing the testimonies of some of the former officials who participated in the legal, administrative and political procedures that led to the privatization of the former "Partizani" sports complex.
The trial for the "Partizani" file, where the defendants are former Prime Minister Sali Berisha, his son-in-law Jamarbër Malltezi and other persons, has entered an important phase with the hearing of witnesses who played a role in state decisions made for the former sports complex in Tirana.
In Monday's session, several former ministers, former heads of institutions and former public administration officials were summoned before the Special Court's panel, whom SPAK considers important for shedding light on the circumstances that accompanied the privatization of property.
The first testimony began with Violeta Shqevi, former director of sports at the Ministry of Sports. Shqevi spoke about the administration of state sports assets, the state of sports infrastructure, and discussions on the privatization of sports facilities during the years 2008-2020.
According to her testimony, she has been employed as a lawyer since 2007 and has subsequently held leadership positions, including the role of chairperson for the drafting of the sports strategy for the period 2008-2020. She said that the main objectives of the strategy are related to the development of elite sports, improving conditions for athletes and expanding sports infrastructure in the country.
Referring to the situation of sports clubs, the witness explained that a two-year objective for their modernization was adopted in 2005. According to her, the sports club that was administered by the ministry responsible for sports included several sports disciplines, with the exception of football.
She stated that the club had various sports assets and buildings, including a gymnastics gym, wrestling and weightlifting facilities, as well as other sports structures located in the area near 21 December in Tirana.
Asked by SPAK prosecutors about the registration of these facilities, Shqevi stated that they had not been registered. According to her, the Sports Directorate did not have complete information on the legal status of the properties, their ownership or possible cases of occupation.
The 2008 initiative for changes to the sports law was also addressed during the testimony. Asked if she was aware of discussions on the privatization of sports facilities in addition to concessions, the witness confirmed that such a process had been discussed at that time.
Sipas saj, grupet teknike të ngritura në atë kohë kishin si qëllim hartimin e një strategjie për zhvillimin e sportit dhe përmirësimin e infrastrukturës ekzistuese. Ajo theksoi se institucionet sportive kishin shprehur shqetësim për mungesën e hapësirave sportive dhe kishin kërkuar që, në rast të privatizimit të objekteve ekzistuese, shteti të garantonte zëvendësimin e tyre me ambiente të reja.
Në dëshminë e saj, Shqevi deklaroi se mbështeste zgjerimin e infrastrukturës sportive dhe se ishte propozuar marrja si model e legjislacionit rumun për trajtimin e pronave sportive në rast privatizimi.
Dëshmia
Shqevi: Kam qene e punësuar si juriste ne 2007 dhe me pas kam qene në pozicionit. Kam qene ne rolin e kryetares për strategjinë e sportit për vitet 2008-2020. Qëllimi i strategjisë ishte për sportin elitar, përmirësime dhe rritje e infrastrukturës në vend. Në vitin 2005 ishte miratuar një objektiv 2-vjeçar për modernizimin e klubeve sportive. Klubi ishte nën përgjegjësinë e ministrisë së sporteve, e njoh si klub sportiv në atë kohë ne menaxhonim të gjithë klubin sportiv shumë sporte, përveç futbollit. Klubi kishte asest, kishte godina, gjimnastikën, ishte dhe një godinë tjetër që kishte mundje, peshëngritje.
SPAK: Ku ishin këto godina?
Shqevi: Ishin dy në qendër te klubit, si mund të themi poshtë 21 dhjetorit, si zonë.
SPAK: Sa palestra kishte?
Shqevi: Ishte palestra e gjimnastikës, po ashtu palestra e basketbollit dhe volejbollit. Në memorien time ishin palestrat e tjera.
SPAK: A kane qene te regjistruara?
Shqevi: Jo nuk kanë qenë të regjistruara, drejtoria e sportit s’ka pasur informacion të qartë për ekzistencën e ndonjë pronari, apo se ishin zaptuar. Unë u kam kërkuar eprorëve …
SPAK: Në qershor 2008 ministria e turizmit, shfaqet iniciatorë për ligjin për sportit, përveç koncesionit shfaqet dhe privatizimi, keni dijeni për këtë?
Shqevi: Po në atë kohë përveç klubeve do të bëhej edhe privatizimi i objekteve, në atë kohë një grup teknik do të bënte një strategji për përmirësimin e sportit. Kemi bërë përpjekje për rritjen e infrastrukturës, pasi ne ishim me infrastrukturë, shumë më të vogël për pjesën sportive. Ne kërkuam që nëse do të privatizohen, shteti duhet t’i zëvendësonte ato me hapësira të tjera. Ne ishim pro rritjes së infrastrukturës sportive. Ne kemi kërkuar zbatimin e ligjit rumun, nëse do të ndodhte privatizimi.
Dëshmitarët e thirrur
Një nga dëshmitarët më të rëndësishëm të ditës është ish-ministri i Ekonomisë, Genc Ruli. Sipas materialeve të administruara në dosje, ai ka qenë një prej zyrtarëve kryesorë të përfshirë në procedurat që nisën menjëherë pas ardhjes në pushtet të qeverisë Berisha në vitin 2005.
Në atë periudhë, Ministria e Ekonomisë dhe Ministria e Mbrojtjes nisën hapat për kalimin e pronës në duar private. Një nga vendimet që konsiderohet me ndikim në këtë proces ishte miratimi i ndryshimeve në ligjin për kthimin dhe kompensimin e pronave, të cilat ndryshuan disa procedura që lidhen me trajtimin e pronave shtetërore dhe privatizimet.
SPAK kërkon të sqarojë përse procedurat për privatizimin e ish-kompleksit sportiv, me një sipërfaqe prej rreth 26 mijë metrash katrorë në një nga zonat më të kërkuara të kryeqytetit, u zhvilluan me ritme të shpejta dhe cilët ishin faktorët që ndikuan në këtë proces.
Një pjesë e rëndësishme e hetimit lidhet me mënyrën e pagesës së vlerës së privatizimit.
Në mbledhjen e Këshillit të Ministrave të 17 dhjetorit 2008, qeveria miratoi një ndryshim në metodologjinë e pagesës së objekteve që privatizoheshin. Deri në atë moment pagesa kryhej me para, ndërsa vendimi i ri parashikonte që 20 për qind e vlerës të paguhej në para dhe 80 për qind me bono privatizimi ose letra me vlerë.
Në procesverbalet e administruara nga SPAK është pasqyruar diskutimi mes ministrit të atëhershëm të Ekonomisë, Genc Ruli, dhe kryeministrit Sali Berisha gjatë prezantimit të vendimit. Gjatë debatit u diskutua përdorimi i letrave me vlerë si formë pagese dhe mundësia për t'u krijuar lehtësi ish-pronarëve që dispononin këto instrumente financiare.
Sipas dosjes hetimore, Berisha e vlerësoi ndryshimin si një zhvillim të rëndësishëm, ndërsa Ruli argumentoi se skema synonte t'u krijonte mundësi pronarëve të përdornin letrat me vlerë që zotëronin prej vitesh.
Një tjetër element që pritet të diskutohet në sallën e gjyqit lidhet me deklarimet që Genc Ruli ka dhënë në SPAK më 27 shtator 2022.
I pyetur nga prokurorët nëse kishte marrë kërkesa apo ndërhyrje nga persona të caktuar për përshpejtimin e procedurave të privatizimit, ish-ministri ka deklaruar se kërkesat kanë ardhur vetëm nga pronarët. Ai ka pohuar gjithashtu se në kohën kur u zhvilluan procedurat nuk kishte dijeni që Jamarbër Malltezi ishte një nga trashëgimtarët e familjeve që përfitonin nga kthimi i pronës.
Përveç ish-ministrave, në seancë janë thirrur edhe ish-zyrtarë të Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave.
Mes tyre është Tetis Lubonja, e cila ka mbajtur detyrën e përgjegjëses së sektorit juridik në këtë institucion. Në deklarimet e saj gjatë hetimit ajo ka pranuar se kishte njohje të mëparshme me Jamarbër Malltezin.
Gjykata do të dëgjojë edhe dëshminë e Altin Cenit, specialist në AKKP. Të dy kanë qenë pjesë e grupit të punës që ka shqyrtuar dokumentacionin dhe ka vlerësuar si të ligjshëm procesin e kthimit të pronës për ish-pronarët e territorit ku ndodhej kompleksi sportiv.
Në listën e dëshmitarëve figuron edhe Paro Laçi, ish-drejtues i klubit “Partizani”, i cili konsiderohet një nga personat që ka kundërshtuar publikisht procesin e lirimit të ambienteve të klubit.
According to materials included in the SPAK file, Laçi has stated that persons connected to the privatization process have asked him to leave the club's premises. In previous television interviews, he has claimed that he has been pressured and that he was offered a sum of 500 thousand euros not to oppose developments related to the former sports complex.
The evidence of this hearing is expected to focus on administrative decisions, legal changes and procedures followed by state institutions during the privatization of the former "Partizani" complex, one of the most important cases currently being tried by the Special Court. /Pamphlet/
Lini një Përgjigje