Sulmi i Iranit ndaj Izraelit ishte i rrezikshëm, provokues – dhe me sa duket i projektuar për të dështuar.
Asnjë nga qindra predhat e lëshuara në Izrael nuk goditi një objektiv të madh.
Pra, cili ishte qëllimi?
Kriza e fundit që shpërtheu në rajon bëri që shumë analistë të pyesin se cili ishte qëllimi i vërtetë i Iranit – nëse sulmi i drejtpërdrejtë ishte kryesisht një ushtrim për të shpëtuar fytyrën apo një përpjekje e vërtetë për të përshkallëzuar – dhe nëse Shtetet e Bashkuara mund të arrin të parandalonin atë që janë përpjekur të shmangin për më shumë se gjashtë muaj, një luftë rajonale në shkallë të plotë.
Izraeli dhe Irani kanë qenë të përfshirë në një përshkallëzim gradual, kokë më kokë që nga 7 tetori.
Më 1 prill, tensionet u përkeqësuan në mënyrë dramatike kur Izraeli – duke u hakmarrë për sulmet ndaj qytetarëve izraelitë të dyshuar si të orkestruar nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit përgjatë kufirit sirian — shkatërroi një ndërtesë të konsullatës iraniane në Damask, duke vrarë gjeneralin, Mohammad Reza Zahedi, një komandant i lartë i IRGC-së dhe shtatë oficerë të tjerë të IRGC-së.
Udhëheqësi suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, deklaroi më pas se Izraeli do të “dënohej”, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve “IRNA”.
Dhe përgjigja iraniane të shtunën – një goditje e drejtpërdrejtë ndaj Izraelit e nisur nga Irani – shënoi një largim dramatik dhe shumë të rrezikshëm për Teheranin, i cili deri më tani ka preferuar të operojë kryesisht përmes përfaqësuesve në Liban, Siri dhe gjetkë në rajon.
“Ka një gatishmëri për të rrezikuar nga Irani se kurrë më parë”, tha Behnam Ben Taleblu, një anëtar i lartë në Fondacionin e djathtë për Mbrojtjen e Demokracive dhe një ekspert në aftësitë raketore të Iranit.
“Deri më tani, Irani kurrë nuk e kishte shënjestruar drejtpërdrejt Izraelin nga territori iranian në një mënyrë të hapur dhe të atribuar. Sulmi ishte gjithashtu sulmi i parë me raketa balistike nga territori iranian kundër një objektivi të mbrojtur”.
Sipas tij, Irani donte të thyente tabunë e synimit të territorit izraelit.
Deri më tani Teherani ka sinjalizuar se nuk dëshiron një luftë gjithëpërfshirëse, pasi ka frenuar aleatin e tij të Hezbollahut nga nisja e më shumë se sulmeve sporadike simbolike.
Por “Qeveria e Iranit duket se ka arritur në përfundimin se sulmi i Damaskut ishte një pikë kthese strategjike, ku dështimi për t’u kundërpërgjigjur do të kishte më shumë dobësi sesa përfitime”, tha Ali Vaez i Grupit Ndërkombëtar të Krizave.
Në të njëjtën kohë, shtoi Vaez, zgjedhja e armatimit të Teheranit ishte e kujdesshme.
“Ata mund të kishin përdorur një numër shumë më të madh predhash, dronësh të sinkronizuar dhe raketa në një mënyrë që do të kishin mbushur sistemet e mbrojtjes ajrore dhe mund të kishin lëshuar raketat e tyre të reja hipersonike”.
“Ata donin diçka spektakolare, por jo fatale”.
Zyrtarët thanë se më shumë se 99 për qind e dronëve dhe raketave u rrëzuan dhe kishte vetëm një lëndim të raportuar, atë të një vajze 7-vjeçare e cila u shtrua në spital.
“Çështja mund të konsiderohet e përfunduar”, tha misioni i Iranit në Kombet e Bashkuara në një postim në platformën e mediave sociale X orë pas fillimit të operacionit të shtunën vonë.
“Megjithatë, nëse regjimi izraelit bën një gabim tjetër, përgjigja e Iranit do të jetë dukshëm më e ashpër”.
Presidenti i SHBA-ve, Joe Biden, është tani në pozicionin e ndërlikuar për të bindur kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, dhe kabinetin e tij luftarak që të frenojnë përgjigjen e tij për të shmangur luftën e gjithanshme.
Deri më tani, Biden ka synuar të pengojë Teheranin duke sinjalizuar se lufta me Izraelin do të thotë gjithashtu luftë me Shtetet e Bashkuara.
Në një deklaratë, Biden tha se ushtria amerikane kishte “lëvizur avionë dhe shkatërrues të mbrojtjes raketore balistike në rajon gjatë javës së kaluar” në pritje të sulmit iranian dhe “ne ndihmuam Izraelin të rrëzonte pothuajse të gjithë dronët në hyrje dhe raketa”.
Ndërsa disa republikanë kërkuan një përgjigje më të ashpër të SHBA-ve, madje edhe disa kritikë të gjatë të Bidenit në të djathtë vlerësuan qasjen e kujdesshme të presidentit.
Megjithatë, Biden thuhet se i tha Netanyahut gjatë një telefonate të dielën se ai nuk do të mbështesë një kundërsulm izraelit kundër Iranit.
(Biden ka thënë se do të koordinojë një fushatë presioni diplomatik kundër Iranit nga vendet e G7-s.)
Thuhet se Biden i tha Netanyahut: “Ju keni fituar. Merrni fitoren”, sipas Axios.
Pavarësisht kësaj, qeveria e vijës së ashpër të Izraelit është e sigurt se do të vazhdojë zakonin e saj për të sfiduar Washingtonin dhe për të sulmuar drejtpërdrejt Iranin.
Netanyahu është “një lider që thjesht nuk do të donte të mbahet mend se nuk iu përgjigj një sulmi të drejtpërdrejtë nga Irani”, tha Hussein Banai.
Ai shtoi se “një kundërsulm i kufizuar i udhëhequr nga SHBA mund të jetë alternativa më e mirë për sa i përket kontrollit të përshkallëzimit; por kjo do të nënkuptonte arritjen e një konsensusi midis Bidenit dhe Bibit, i cili mund të jetë i vështirë për t’u arritur në këtë kohë”./ Politico.eu
Lini një Përgjigje