TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota31 Gusht 2025, 14:20

A ka arritur Trump të normalizojë autokracinë amerikane?

Shkruar nga Pamfleti
A ka arritur Trump të normalizojë autokracinë amerikane?
Presidenti Trump

Njerëzit që kanë përjetuar llojin e autoritarizmit që SHBA-të kanë përdorur për dënimet jashtë vendit, nxjerrin në pah shenja shqetësuese…

Kur bëhet fjalë për ngritjen e autokracisë në Amerikë, prononcimi i famshëm i gjyqtarit Potter Stewart mbi pornografinë mund të jetë veçanërisht i përshtatshëm për momentin: “E njoh kur e shoh”.

Kulti i personalitetit ishte i dukshëm, ndërsa kabineti i Donald Trump u mblodh të mërkurën në një seancë maratonë që mund ta kishte turpëruar edhe një burrë të fortë me përvojë, duke siguruar tre orë e 17 minuta mbulim televiziv.

Ishte Steve Witkoff, i dërguari dhe negociatori më i lartë i presidentit, duke qëndruar në këmbë në Sallën e Kabinetit gjithnjë e më të zbukuruar, duke ofruar lëvdata që mund ta kishin bërë edhe Vladimir Putinin të skuqej.

"Ka vetëm një gjë që dëshiroj, që komiteti i Nobelit më në fund të marrë vendimin e tij dhe të kuptojë se ju jeni kandidati më i mirë që kur është folur ndonjëherë për këtë çmim Nobel", tha ai, i shoqëruar nga duartrokitjet e sekretarëve të shtetit, mbrojtjes dhe zyrtarëve të tjerë të lartë të kabinetit.

Apo ishte Stephen Miller në Fox News që në fakt kriminalizonte opozitën ndaj Trump dhe e quante Çikagon një "fushë vrasjeje" pavarësisht fakteve kontradiktore. "Partia Demokratike nuk është një parti politike, është një organizatë ekstremiste vendase", tha ai me një ton të ashpër, duke pretenduar se partia i ishte përkushtuar "ekskluzivisht mbrojtjes së kriminelëve, bandave kriminale dhe vrasësve dhe terroristëve të huaj të paligjshëm".

A ishte presidenti që bëri thirrje në mediat sociale për arrestimin e një financuesi të pasur dhe djalit të tij për mbështetjen e tyre për shoqërinë civile?

“George Soros dhe djali i tij i mrekullueshëm i së majtës radikale duhet të akuzohen për RICO për shkak të mbështetjes së tyre ndaj protestave të dhunshme dhe shumë më tepër, në të gjithë Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, shkroi ai në Truth Social.

Apo ndoshta ishte heqja e mbrojtjes nga Shërbimi Sekret për rivalen e tij elektorale Kamala Harris, apo bastisja e FBI-së në shtëpinë e John Bolton, ish-këshilltarit të tij të sigurisë kombëtare, i cili është bërë një kritik i hapur i axhendës së sigurisë kombëtare të presidentit. Apo ishte në natyrën e zakonshme të një bastisjeje jashtë një shkolle fillore në Mt Pleasant në Uashington DC, ku policia rrethoi një shkollë me një popullsi të madhe spanjishtfolëse në atë që u bë thjesht një tjetër bastisje emigracioni në Amerikë.

Disa aktivistë dhe vëzhgues kanë dhënë alarmin: autoritarizmi i llojit që amerikanët janë mësuar ta dënojnë jashtë vendit është bërë gjithnjë e më normal në Shtetet e Bashkuara.

Don Moynihan, një shkencëtar politik dhe profesor në Universitetin e Miçiganit, shkroi këtë javë se “sot, Amerika është një sistem autoritar konkurrues, me një theks në rritje të shpejtë në pjesën autoritare”.

“Lista e kontrollit për të konsoliduar pushtetin, përfshin përpjekjet për të kontrolluar burokracinë qeveritare, ushtrinë, sigurinë e brendshme, sistemin ligjor, shoqërinë civile, arsimin e lartë, median dhe zgjedhjet. Ndjekja e këtyre qëllimeve kishte qenë "sistematike", shkroi ai.

“Nuk e kam vënë në dyshim largimin nga SHBA-ja. Në fakt, ndihem shumë mirënjohës që bëra zgjedhjen që bëra përpara se gjërat të përkeqësoheshin edhe më shumë. U largova nga Egjipti për t’i shpëtuar persekutimit politik… Arsyeja pse u largova nga SHBA-ja është sepse fillova të njoh të njëjtat modele që po formoheshin rreth meje. Dhe që kur u largova, gjërat vetëm sa kanë shkuar për keq”, tha Abdelrahman ElGendy.

Nga Rusia në Turqi dhe nga Hungaria në El Salvador, aktivistët, vëzhguesit dhe shkencëtarët politikë kanë vëzhguar konsolidimin e shpejtë të pushtetit nga administrata Trump, ndërsa ajo ka ndjekur një model të njohur të shpërndarjes autokratike.

Uashingtoni ka gjetur një kauzë të përbashkët me disa nga regjimet më të ashpra autoritare në botë, siç janë Rusia dhe El Salvadori. Këtë javë, SHBA-të deportuan gati 50 rusë, përfshirë disa që ndoshta kërkuan azil politik në Shtetet e Bashkuara. Qindra emigrantë dhe madje edhe qytetarë janë deportuar në burgjet në El Salvador.

Dinamika e administratës Trump, ku fituesi i merr të gjitha, e cila ka pretenduar një mandat historik pavarësisht se ka fituar midis shumicës më të hollë në një brez, e ka bërë këtë një moment veçanërisht të tensionuar. Së bashku me marrjen e kontrollit federal të forcave policore, rreziku tjetër i përmendur zakonisht është përpjekja republikane për manipulimin e zgjedhjeve në Teksas dhe kundërsulmi që rezulton në Kaliforni, si dhe përpjekjet e tjera për të ulur pjesëmarrjen e votuesve përpara zgjedhjeve të mesmandatit të vitit 2026 dhe zgjedhjeve presidenciale të vitit 2028.

Disa aktivistë këmbëngulin se nuk është tepër vonë për t'u kthyer pas. Stacey Abrams, ish-kandidatja për guvernator të Xhorxhias, dhe Kim Lane Scheppele, profesoreshë e sociologjisë dhe çështjeve ndërkombëtare në Universitetin e Princetonit, shkruan këtë javë se "Ne Mund ta Ndalojmë Ngritjen e Autokracisë Amerikane".

Duke përmendur Hungarinë dhe Venezuelën si shembuj, ata shkruan se “nuk mund të na mashtrojnë duke besuar se kjo është si çdo gjë që kemi parë më parë dhe për këtë arsye mund të zgjidhet thjesht duke pritur zgjedhjet e mesit të mandatit. Antidoti ndaj autokracisë amerikane të Trump është të kuptuarit e ashpërsisë së kërcënimit në fjalë”.

Por të tjerë e shohin trendin drejt autoritarizmit thjesht si një përshpejtim të drejtimit të politikës amerikane edhe para Trumpit.

“Kjo supozon se Shtetet e Bashkuara ishin një demokraci e shëndetshme funksionale që dështoi… dhe kjo nuk është e vërtetë sipas mendimit tim”, tha ElGendy./Përshtati “Pamfleti”, nga “The Guardian”

autokracinë amerikane trump

Lini një Përgjigje