FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në qendër të kësaj strategjie është marrëveshja Itali-Shqipëri, një marrëveshje historike, e cila konsiston në menaxhimin e migracionit duke transferuar migrantët e kapur gjatë rrugës për në Itali në qendrat e pritjes në Shqipëri. Për të mbështetur këtë, Italia ka premtuar mbi 200 milionë euro për të përmirësuar infrastrukturën, kujdesin shëndetësor dhe sistemet administrative të Shqipërisë.
Një kamp refugjatësh në Gjadër dhe një qendër pritjeje në Shëngjin, u dakordësuan mes Kryeministrit Edi Rama dhe homologes italiane Giorgia Meloni, në kuadër të një marrëveshjeje dypalëshe për strehimin e emigrantëve që do të kapeshin në ujrat italiane dhe do të përpunoheshin në Shqipëri në pritje të procedurave të azilit. Marrëveshja në fjalë, me afat 5 vjeçar, tërhoqi vëmendjen e BE-së, edhe pse sot ajo s’po jep rezultate për shkak se Gjykata e Romës, ka konsideruar të paligjshme transferimin e emigrantëve në Shqipëri.
Në datën 25 shkurt Gjykata Europiane pritet të japë një vendim lidhur me marrëveshjen Rama-Meloni, ndërsa në Itali, opozita e ka konsideruar të dështuar skemën e Kryeministres italiane.
Kur nënshkroi marrëveshjen për pranimin e emigrantëve, kryesisht afrikanë, që mësynin brigjet italiane, Kryeministri Edi Rama deklaroi se gjithçka ishte si një kthim borxhi ndaj faktit se në fillim të viteve ’90, por edhe më pas, Italia kishte pritur mijëra shqiptarë që shkonin si refugjatë në vendin fqinj.
Rama deklaronte se “marrëveshja u nënshkrua sepse fillimisht sepse nuk i themi dot jo Italisë, sidomos Melonit’ . Ne si themi dot jo Italisë për shkak të historisë, për shkak se sa e pranishme ka qenë pranë nesh në situata të vështira. Ne duhet të sillemi si europian, edhe pse po na vonojnë lejen për të qenë pjesë e familjes së madhe të BE”.
Ndërkohë në një artikull të Giuseppe Adamo, në “Institute of New Europe” jepet një detaj, që ka të bëjë me të paktën 200 mln euro që Italia do të investonte në Shqipëri.
“Emigracioni i paligjshëm mbetet një çështje urgjente për kombet evropiane, me Italinë vazhdimisht në qendër si një pikë kryesore hyrëse për emigrantët që kalojnë Mesdheun. Kryeministrja Giorgia Meloni ka zbatuar një strategji shumëplanëshe për të adresuar këtë sfidë, duke ndërthurur nismat kombëtare me një bashkëpunim më të gjerë të BE-së.
Në qendër të kësaj strategjie është marrëveshja Itali-Shqipëri, një marrëveshje historike, e cila konsiston në menaxhimin e migracionit duke transferuar migrantët e kapur gjatë rrugës për në Itali në qendrat e pritjes në Shqipëri. Për të mbështetur këtë, Italia ka premtuar mbi 200 milionë euro për të përmirësuar infrastrukturën, kujdesin shëndetësor dhe sistemet administrative të Shqipërisë.
Në këmbim, Shqipëria rrit kontrollet kufitare dhe bashkëpunon me autoritetet italiane për të çmontuar rrjetet e kontrabandës. Kjo marrëveshje përcakton gjithashtu shtigjet për migracionin legal, duke synuar të adresojë nevojat e tregut të punës të Italisë duke parandaluar kalimet e paligjshme”, shkruan Adamo.
Në vijim vlerësohet se politikat e ndjekura nga Meloni kundër migracionit të paligjshëm janë efikase.
“Të dhënat e fundit të migracionit nxjerrin në pah efektivitetin e politikave të Melonit. Në vitin 2022, Italia regjistroi 105,131 ardhje të paligjshme, një numër që u rrit në 157,651 në vitin 2023 për shkak të përkeqësimit të kushteve globale. Deri në vitin 2024, mbërritjet u ulën ndjeshëm në 66,317 – një ulje prej gati 60% që i atribuohet marrëveshjeve dypalëshe, si marrëveshja me Shqipërinë dhe kontrolleve më të rrepta kufitare. Megjithatë, ky sukses ka ardhur me sfida të rëndësishme ligjore dhe etike.
Në tetor 2024, Gjykata Civile e Romës bllokoi ndalimin e 12 azilkërkuesve nga Bangladeshi dhe Egjipti, të cilët ishin transferuar në Shqipëri sipas marrëveshjes së re të migracionit. Vendimi i gjykatës bazohej në shqetësimet se marrëveshja mund të shkelte parimet ndërkombëtare, të tilla si moskthimi, i cili ndalon kthimin e individëve në vendet ku ata mund të përballen me dëmtime. Kjo ndërhyrje gjyqësore shënoi fillimin e një sërë betejash ligjore.
Në përgjigje, administrata e Melonit miratoi një dekret që synonte anashkalimin e këtyre pengesave ligjore. Ky dekret i lejon qeverisë të cilësojë shtete të tëra si ‘të sigurta’ për kthimin e emigrantëve, duke mundësuar kështu vazhdimin e marrëveshjes me Shqipërinë. Pavarësisht kësaj lëvizjeje, rezistenca e gjyqësorit vazhdoi. Në nëntor 2024, gjyqtarët italianë anuluan urdhrat e paraburgimit për shtatë emigrantë të dërguar në Shqipëri, duke bllokuar për herë të dytë planin e jashtëm të Italisë. Ndërhyrjet e përsëritura nga gjykatat kanë rritur tensionet midis gjyqësorit dhe degës ekzekutive, me qeverinë që akuzon gjykatat për minimin e përpjekjeve për sigurinë kombëtare.
Kjo betejë ligjore i bën jehonë gjyqit të profilit të lartë të Matteo Salvinit, i cili, si Ministër i Brendshëm në vitin 2019, u përball me akuza rrëmbimi për refuzimin e lejimit të migrantëve në bordin e anijes së shpëtimit Open Arms për të zbarkuar në Itali. Shfajësimi i Salvinit në vitin 2024 nënvizoi njohjen e gjyqësorit të kompleksitetit në balancimin e detyrimeve ligjore me sigurinë kombëtare. Marrëveshja e Melonit për Shqipërinë, megjithatë, përfaqëson një ndryshim më sistematik në politikën e migracionit, duke ngritur aksionet dhe duke zgjeruar fushën e shqyrtimit ligjor.
Përtej nismave kombëtare, Meloni ka luajtur një rol kyç në riformësimin e politikës së migracionit të BE-së. Historikisht, përpjekjet e BE-së u përqendruan në rishpërndarjen e refugjatëve midis vendeve anëtare, një kornizë që Italia e kritikoi si të pamjaftueshme. Nën udhëheqjen e Melonit, reforma e BE-së për migracionin e vitit 2023 i dha përparësi forcimit të kufijve të jashtëm dhe nxitjes së partneriteteve me vende të treta si Tunizia, Libia dhe Egjipti. Këto bashkëpunime synojnë të përgjojnë flukset e migracionit përpara se të arrijnë në Evropë, duke u përafruar me një model të jashtëm të frymëzuar nga sistemi i përpunimit në det të hapur të Australisë.
Ndërsa këto strategji janë provuar efektive në reduktimin e ardhjeve, ato kanë tërhequr kritika për implikimet e tyre etike. Shqipëria, pavarësisht bashkëpunimit të saj, është përballur me akuza për infrastrukturë të papërshtatshme të azilit dhe mbrojtje të të drejtave të njeriut. BE-ja, nën ndikimin e Melonit, tani duhet të lundrojë në tensionin midis zgjidhjeve praktike dhe përgjegjësive humanitare.
Këto piketa nxjerrin në pah qasjen e shumëanshme të Melonit, duke kombinuar marrëveshjet dypalëshe, reformat e BE-së dhe politikat kombëtare për të riformuar menaxhimin e migracionit”, shkruan ndër të tjera autori. / Pamfleti/
Lini një Përgjigje